Μια νέα νομική παρέμβαση μεταφέρει τη συζήτηση για τις κυπριακές ταυτότητες από την πολιτική αντιπαράθεση στον ίδιο τον σκοπό του κρατικού εγγράφου. Ο νομικός Αχιλλέας Αιμιλιανίδης υποστηρίζει ότι η ταυτότητα πρέπει να περιλαμβάνει μόνο τα απολύτως αναγκαία στοιχεία για την αναγνώριση του κατόχου και απορρίπτει όχι μόνο την υποχρεωτική αναγραφή των ονομάτων γονέων, αλλά και το μοντέλο της προαιρετικής επιλογής.
Η τοποθέτησή του στις 29 Ιουλίου 2026 αποτελεί άμεση απάντηση στη συζήτηση που άνοιξε μετά την αφαίρεση των πεδίων «όνομα πατρός» και «όνομα μητρός» από τις νέες ταυτότητες. Παράλληλα, αμφισβητεί τον πυρήνα της πρότασης του ΔΗΣΥ να αποφασίζει ο κάθε πολίτης αν επιθυμεί την αναγραφή των συγκεκριμένων στοιχείων.
Το MoneyMatters έχει ήδη παρουσιάσει τι άλλαξε στις νέες κυπριακές ταυτότητες και γιατί η αφαίρεση ήταν εθνική επιλογή, καθώς και τη σύγκρουση κυβέρνησης και ΔΗΣΥ για τις θέσεις που είχαν καταγραφεί το 2022.
Η ταυτότητα ως πράξη κρατικής εξουσίας
Ο Αχιλλέας Αιμιλιανίδης ξεκινά από τη φύση του εγγράφου. Η ταυτότητα, σημειώνει, εκδίδεται από το κράτος για την απόδειξη στοιχείων ενός προσώπου και αποτελεί άσκηση κρατικής εξουσίας. Δεν είναι μια σχέση ισοτιμίας στην οποία ο πολίτης και η διοίκηση συμφωνούν ελεύθερα το περιεχόμενο της κάρτας.
Από αυτή την αφετηρία προκύπτει και το βασικό του συμπέρασμα: όσο λιγότερα προσωπικά στοιχεία υποχρεώνεται ο πολίτης να αποκαλύπτει δημόσια, τόσο ισχυρότερη είναι η προστασία του απέναντι στην κρατική επιβολή.
«Δεν είναι έγγραφο αυτοπροσδιορισμού»
Ο νομικός διαχωρίζει την κρατική αναγνώριση από την προσωπική ταυτότητα του ανθρώπου. Οι γονείς, τα παιδιά, το θρήσκευμα, η πολιτική τοποθέτηση, η ιδεολογία, η ομάδα ή ο σεξουαλικός προσανατολισμός μπορεί να είναι σημαντικά στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο ένα πρόσωπο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταγράφονται σε ένα υποχρεωτικό δημόσιο έγγραφο.
«Η ταυτότητα δεν είναι έγγραφο αυτοπροσδιορισμού, αλλά ετεροπροσδιορισμού», αναφέρει. Ο ρόλος της, κατά τη θέση του, δεν είναι να περιγράψει ποιος πιστεύει ο πολίτης ότι είναι, αλλά να επιτρέψει στο κράτος και σε τρίτους να επιβεβαιώσουν με ασφάλεια ποιο πρόσωπο έχουν απέναντί τους.
Γιατί απορρίπτει και την προαιρετική αναγραφή
Η πιο ουσιαστική νέα διάσταση της παρέμβασης αφορά την πρόταση για ελεύθερη επιλογή. Ο Αιμιλιανίδης θεωρεί παράλογο ένα κρατικό έγγραφο να περιλαμβάνει διαφορετικά προσωπικά στοιχεία ανάλογα με τη βούληση του κατόχου.
Το επιχείρημά του έχει δύο σκέλη. Πρώτον, η προαιρετική αναγραφή μπορεί να δημιουργήσει δυσμενή διάκριση για όσους επιλέξουν να μην εμφανίζονται τα στοιχεία. Η απουσία τους θα μπορούσε από μόνη της να προκαλεί εικασίες για την οικογενειακή κατάσταση του κατόχου.
Δεύτερον, αν κάθε πολίτης επιλέγει ποια πρόσθετα στοιχεία θεωρεί σημαντικά, η ταυτότητα παύει να έχει ενιαίο κρατικό σκοπό και κινδυνεύει να μετατραπεί σε προσωπική δήλωση. Η θέση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το μοντέλο που προτείνει ο ΔΗΣΥ.
Τα τρία μοντέλα που βρίσκονται πλέον στο τραπέζι
Η συζήτηση έχει πλέον διαμορφώσει τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις:
- Καθολική αφαίρεση: η κυβερνητική απόφαση που εφαρμόζεται στις νέες ταυτότητες από τον Ιούλιο του 2026.
- Προαιρετική αναγραφή: η πρόταση του ΔΗΣΥ, ώστε ο πολίτης να αποφασίζει αν θα εμφανίζονται τα ονόματα των γονέων.
- Υποχρεωτική επαναφορά: η θέση που έχει εκφράσει το ΕΛΑΜ.
Η παρέμβαση Αιμιλιανίδη προσφέρει νομική και φιλοσοφική στήριξη στο πρώτο μοντέλο ως προς το περιεχόμενο της κάρτας. Δεν αποτελεί, ωστόσο, έγκριση του τρόπου με τον οποίο εφαρμόστηκε η αλλαγή. Το ζήτημα της ανεπαρκούς ενημέρωσης, της απουσίας προηγούμενης δημόσιας διαβούλευσης και της πολιτικής ευθύνης παραμένει ξεχωριστό.
Η αναφορά στη σύγκρουση για το θρήσκευμα
Ο νομικός συνέδεσε τη σημερινή αντιπαράθεση με τη μεγάλη συζήτηση που είχε ξεσπάσει στην Ελλάδα πριν από περίπου 25 χρόνια για την αφαίρεση του θρησκεύματος από τις ταυτότητες.
Ο παραλληλισμός δεν ταυτίζει το θρήσκευμα με τα στοιχεία γονέων. Αναδεικνύει, όμως, το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα: ποια προσωπικά δεδομένα είναι πραγματικά αναγκαία για την κρατική ταυτοποίηση και ποια υπερβαίνουν τον σκοπό του εγγράφου;
Το επόμενο βήμα στη Βουλή
Η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ αναμένεται να μεταφέρει τη διαφωνία στη Βουλή. Εκεί θα πρέπει να εξεταστεί όχι μόνο το πολιτικό αίτημα για επιλογή, αλλά και κατά πόσο η ύπαρξη διαφορετικών εκδοχών της ίδιας ταυτότητας μπορεί να δημιουργήσει τεχνικά προβλήματα, πρόσθετο κόστος ή έμμεσες διακρίσεις.
Η παρέμβαση Αιμιλιανίδη αλλάζει τους όρους της συζήτησης. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν τα ονόματα πατέρα και μητέρας πρέπει να επιστρέψουν, αλλά αν ένα υποχρεωτικό κρατικό έγγραφο μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα ως ενιαίο μέσο αναγνώρισης και ως πεδίο προσωπικής επιλογής.
The post Ταυτότητες: Ο Αιμιλιανίδης απορρίπτει και την «ελεύθερη επιλογή» – «Δεν είναι μέσο αυτοπροσδιορισμού» appeared first on moneymatters.cy.
