Η αύξηση της απασχόλησης κατά 4,3% την τελευταία διετία φθάνοντας στο 79,8% το 2024, και η μείωση της ανεργίας κατά 21% υποχωρώντας στο 4,9%, είναι τα βασικά επιτεύγματα της Κυβέρνησης στον τομέα της αγοράς εργασίας, όπως τονίστηκε σε δημοσιογραφική διάσκεψη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Γιάννη Παναγιώτου, ο οποίος ανέλυσε τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής στην αγορά εργασίας.
Ο Υπουργός Εργασίας δήλωσε πως με βάση τα δεδομένα αναμένεται αύξηση του ύψους κατώτατου μισθού ενώ έστειλε το μήνυμα ότι η ΑΤΑ δεν καταργείται.
Μιλώντας στη δημοσιογραφική διάσκεψη, ο κ. Παναγιώτου ανέφερε αρχικά πως η Κυβέρνηση εφαρμόζει ανθρωποκεντρική πολιτική για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, για την ανάπτυξη της οικονομίας και για τη συνοχή της κοινωνίας και σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού και της Στατιστικής Υπηρεσίας, καθώς και σύμφωνα με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα για το πρόσφατο χρονικό διάστημα, κατά την πρώτη διετία της διακυβέρνησης επιτεύχθηκε σημαντική βελτίωση στα δεδομένα της αγοράς εργασίας.
Όπως ανέφερε, κατά την τελευταία διετία αυξήθηκε η απασχόληση και μειώθηκε η ανεργία, διαμορφώνοντας την καλύτερη κατάσταση των τελευταίων δεκαετιών που συνεπάγεται συνθήκες πλήρους απασχόλησης.
Τόνισε πως η διαμόρφωση των συνθηκών πλήρους απασχόλησης αποτελεί μια πολύ σημαντική εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη σημαντική αναβάθμιση του επαγγελματικών δεξιοτήτων και την ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης με έμφαση στις πράσινες και τις ψηφιακές δεξιότητες.
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε ο κ. Παναγιώτου, οι αυξήσεις που σημειώθηκαν στο ύψος των μέσων μηνιαίων απολαβών και στο ύψος του διάμεσου μισθού, υπερβαίνουν το ύψος του πληθωρισμού και τις επιπτώσεις του στο κόστος ζωής, ενισχύοντας τις δυνατότητες ανταπόκρισης σε καταναλωτικές ανάγκες και δανειακές υποχρεώσεις.
Ο Υπουργός επεσήμανε πως ιδιαίτερη σημασία για τη βελτίωση των δεδομένων της αγοράς εργασίας έχει η εποπτεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες που κατά την τελευταία διετία βελτιώθηκε σημαντικά.
Τόνισε πως τα αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής κατά την πρώτη διετία της διακυβέρνησης είναι θετικά για την κοινωνία και την οικονομία. «Οι προκλήσεις είναι σημαντικές και οι δυσκολίες είναι μεγάλες, όμως οι μελλοντικές προοπτικές είναι θετικές τόσο για την οικονομική ανάπτυξη όσο και για την κοινωνική συνοχή. Η εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής αποσκοπεί στην αναβάθμιση της ευημερίας των πολιτών και τα θετικά αποτελέσματα θα συνεχιστούν για την επίτευξη των στόχων της χώρας και για την ανταπόκριση στις προσδοκίες της κοινωνίας», είπε.
Ο κ. Παναγιώτου προχώρησε στη συνέχεια στην παρουσίαση των πέντε ενοτήτων της αγοράς εργασίας την τελευταία διετία, τα οποία αφορούν την αύξηση της απασχόλησης, τη μείωση της ανεργίας, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων, τη βελτίωση των μισθών και την ενίσχυση της εποπτείας.
Στον τομέα της απασχόλησης, ο κ. Παναγιώτου ανέφερε πως συγκρίνοντας με τα στοιχεία της δεκαετίας και δεκαπενταετίας καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης που αποτυπώθηκε διαχρονικά, το οποίο φτάνει στο 79,8% για το 2024, που σημαίνει ότι η αύξηση κατά την τελευταία διετία είναι 4,3%.
Ο κ. Παναγιώτου είπε πως οι εργαζόμενοι είναι σχεδόν μισό εκατομμύριο και σημείωσε πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη αγορά εργασίας που είχαμε ποτέ. Επεσήμανε πως πολύ σημαντική είναι η επίτευξη του εθνικού στόχου, που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού πυλώνα, όπου ο στόχος για το 2030 για τη χώρα μας, είναι να φτάσει η απασχόληση στο 80%, κάτι που φαίνεται ότι αυτό τόσο ο στόχος προσεγγίζεται πολύ νωρίτερα και αναμένεται ότι εντός του 2025 θα επιτευχθεί.
Είπε πως η απασχόληση των γυναικών είναι επίσης αυξημένη και καταγράφεται ένα από τα υψηλότερα ποσοστά που έχουν επιτευχθεί διαχρονικά. Σημείωσε ότι η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών υπερβαίνει το 5% κατά την τελευταία διετία.
Αυξημένη είναι επίσης η απασχόληση των νέων με το ποσοστό απασχόλησης τους να είναι επίσης το υψηλότερο των τελευταίων δεκαετιών, με την αύξηση του να φτάνει στο 7,4% και να καταγράφεται απασχόληση ύψους 87%.
Αντίστοιχα όσον αφορά τη μείωση της ανεργίας, ο κ. Παναγιώτου ανέφερε ότι καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό της τελευταίας δεκαπενταετίας, και για πρώτη φορά από το 2009 η ανεργία περιορίζεται σε ποσοστό κάτω από το 5%, στο 4,9%, με τη μείωση κατά την τελευταία διετία να έρχεται σε 21%.
Ο Υπουργός σημείωσε πως η ανεργία των νέων είναι σημαντικά μειωμένη, δίνοντας στην Κύπρο και μία ευρωπαϊκή πρωτιά. Κατά την τελευταία διετία, είπε, η Κύπρος κατατάσσεται πρώτη μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μείωση της ανεργίας των νέων καθώς μετά από αρκετά χρόνια καταγράφεται ανεργία των νέων, η οποία είναι χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κάτι που είναι ενδεικτικό της αποτελεσματικότητας των στοχευμένων προσπαθειών που καταβάλλονται προς την κατεύθυνση αυτή και ιδιαίτερα της σημαντικής αξιοποίησης των δυνατοτήτων που παρέχει η επαγγελματική κατάρτιση.
Πρόσθεσε πως η ανεργία των γυναικών είναι επίσης μειωμένη με τη μείωση αυτή να υπερβαίνει το 20% κατά την τελευταία διετία και με το ποσοστό αυτό να είναι επίσης τα από τα χαμηλότερα των τελευταίων δεκαετιών.
Ο κ. Παναγιώτου αναφέρθηκε στη συνέχεια στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων, λέγοντας πως κατά την τελευταία διετία έχουν αυξηθεί σημαντικά οι συμμετοχές σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, τόσο σε σχέση με αυτά που διοργανώνονται από το κέντρο παραγωγικότητας, όσο και αναφορικά με τα προγράμματα που διενεργούνται μέσα από το σύστημα των δραστηριοτήτων της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού με το σύνολο των ατόμων που συμμετέχουν σε δραστηριότητας να φτάνει στις 122367, καταγράφοντας αύξηση κατά 86,4%, σχεδόν διπλάσιο από ότι στο παρελθόν.
Επεσήμανε επίσης πως τα προγράμματα κατάρτισης που επικεντρώνονται σε πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες έχουν σχεδόν επταπλασιαστεί κατά την τελευταία διετία.
Όσον αφορά τη βελτίωση των μισθών που προκύπτει μέσα από την ανάπτυξη της οικονομίας μέσα από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και μέσα από τη μείωση της ανεργίας και την αύξηση της απασχόλησης, ο κ. Παναγιώτου είπε ότι ο μέσος μισθός έχει αυξηθεί.
Είπε πως κατά την προηγούμενη δεκαετία από το 2010 μέχρι και το 2021, ο μέσος μισθός κινείτο γύρω στις 2.000€ με διάφορες διακυμάνσεις, όμως κατά την τελευταία διετία είναι σαφής η αυξητική τάση που τον οδηγεί σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία, για το 2024 λίγο πιο κάτω από τις 2.500€.
Το ίδιο ισχύει και για το διάμεσο μισθό, ο οποίος ενώ κατά την προηγούμενη δεκαετία κυμαινόταν γύρω στα 1.500-1.600€ το 2021 και τα 1.700€ το 2022, κατά το 2024 ο διάμεσος μισθός αυξήθηκε κατά 11,3% συνολικά φτάνοντας σχεδόν στα 1.900€.
Σημείωσε πως παρόλο που το αυξημένο κόστος ζωής που καταγράφηκε κατά την τελευταία δεκαετία έχει ανατραπεί, όμως είναι σημαντικό το ότι οι αυξήσεις της τελευταίας διετίας είναι υψηλότερες από τον πληθωρισμό που σωρευτικά φτάνει στο 5,2%, ενώ οι αυξήσεις των μισθών είναι κατά πολύ υψηλότερες.
Στη συνέχεια, ανέφερε πως οι χαμηλόμισθοι και συγκεκριμένα οι εργαζόμενοι που λαμβάνουν μισθούς κάτω από 1.000€ έχουν μειωθεί κατά τα τελευταία διετία κατά 32,2%, και από 18% το 2022 και περιορίστηκαν κατά το 2024 λίγο πιο πάνω από το 12%.
Όπως είπε αυτό συνδέεται άμεσα με την απόφαση της Κυβέρνησης για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000€, κάτι που επίσης έχει επηρεάσει και τον αριθμό των εργαζομένων που έχουν απολαβές πιο κάτω από αυτό το ποσό.
Ο κ. Παναγιώτου είπε εξάλλου πως το ποσοστό των εργαζομένων με απολαβές κάτω από 1.250€, που είναι περίπου τα 2/3 του διάμεσου μισθού, είναι μειωμένο κατά την τελευταία διετία κατά 21,5%. Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι που κατά την προηγούμενη δεκαετία είχαν απολαβές κάτω από 1.250€, κυμαίνονταν γύρω στο 40%, με αυξημένο κόστος ζωής, έχουν μειωθεί και έχουν περιοριστεί περίπου στο 25% μέσα από τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν και τις αποφάσεις που λήφθηκαν.
Όσον αφορά τους εργαζομένους που συναποτελούν τη μεσαία τάξη, που προσδιορίζονται ως εκείνοι οι οποίοι καταγράφουν απολαβές μεταξύ του 75% και του διπλάσιου του διάμεσου μισθού, δηλαδή μεταξύ των 1.500€ και των 4.000€, ο κ. Παναγιώτου είπε πως φαίνεται επίσης μια ξεκάθαρα αυξητική τάση.
«Οι εργαζόμενοι αυτοί έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 10%, που σημαίνει πως από το 40% στο οποίο κινούνταν διαχρονικά κατά την τελευταία διετία είναι αυξημένοι και προσεγγίζουν το 50%», είπε με τον στόχο να είναι οι εργαζόμενοι που βρίσκονται στη μεσαία τάξη να αποτελούν την πλειοψηφία των εργαζομένων.
Μίλησε στη συνέχεια για την απεικόνιση που δείχνει ότι οι χαμηλόμισθοι, δηλαδή αυτοί που λαμβάνουν κάτω από 1.250€ κατά την τελευταία διετία, ξεκινούν να είναι αισθητά λιγότεροι.
Όσον αφορά την ενίσχυση της εποπτείας, η οποία είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη της ομαλότητας και τη σταθερότητας στην αγορά εργασίας, ο κ. Παναγιώτου είπε πως το Υπουργείο είναι επίσης ικανοποιημένο σε σχέση με την αύξηση που καταγράφεται. Όπως είπε, οι εργαζόμενοι οι οποίοι επιθεωρούνται μέσα από την άσκηση του εποπτικού ρόλου των αρμόδιων υπηρεσιών, προστατεύονται περισσότερο σε σχέση με την επιβεβαίωση της εφαρμογής των προϊόντων της νομοθεσίας που τους αφορούν και τους επηρεάζουν.
Διευκρίνισε ότι το άθροισμα των επιθεωρήσεων που έχουν διενεργηθεί τόσο από την υπηρεσία επιθεωρήσεων όσο και από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας είναι αυξημένο και φτάνει στις 12748 επιθεωρήσεις, καταγράφοντας το 2024, μια αύξηση σχεδόν 20%.
Τόνισε πως μέσα από την ενισχυμένη διενέργεια επιθεωρήσεων και την αυξημένη εποπτεία της αγοράς εργασίας, αντιμετωπίζεται δραστικά η παράνομη, η αδήλωτη και η υποδηλωμένη εργασία, η οποία υποκαθίσταται από την εργοδότηση μέσα από τις νόμιμες διαδικασίες, καθώς επίσης και μέσα από την αξιοποίηση υπηκόων τρίτων χωρών με τρόπους νόμιμους.
Ο κ. Παναγιώτου σημείωσε πως μία διαδικασία πάρα πολύ σημαντική που βρίσκεται σε εξέλιξη, είναι η ηλεκτρονική καταγραφή των όρων εργοδότησης όλων των εργαζομένων, η οποία έχει καταστεί εφικτή μετά από την κατάθεση νομοσχεδίου στη Βουλή, το οποίο εγκρίθηκε από την Ολομέλεια.
Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη εργαζόμενοι που αμείβονται κάτω από τον κατώτατο μισθό, ο κ. Παναγιώτου είπε πως αν δεν υπήρχαν, θα σήμαινε ότι στο έργο της Κυβέρνησης έχει ολοκληρωθεί και πως για το υπόλοιπο της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας η Κυβέρνηση θα αδρανούσε. «Όμως προφανώς δεν συμβαίνει αυτό, εκείνο το οποίο θέλω να επισημάνω μέσα από τη σημερινή παρουσίαση είναι ότι η τάση που καταγράφεται είναι θετική λόγω του ότι υπάρχει η πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα και ο κατάλληλος προγραμματικός και σχεδιασμός, έτσι ώστε η αναπτυξιακή πορεία της κυπριακής οικονομίας να αξιοποιηθεί κατάλληλα για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής που περνά μέσα από τη βελτίωση των δεδομένων της αγοράς εργασίας, μέσα από την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και μέσα από την ενίσχυση των μισθολογικών απολαβών», είπε και πρόσθεσε ότι υπάρχει περιθώριο για να βελτιωθεί περισσότερο και οι ενδείξεις προς την κατεύθυνση αυτή είναι θετικές.
Απαντώντας αν θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός, είπε πως ο κατώτατος μισθός έχει ήδη αυξηθεί μέσα από την αναθεώρηση που έγινε στις αρχές του προηγούμενου έτους και η επόμενη αναθεώρηση είναι προγραμματισμένη για τις αρχές του επόμενου έτους.
Ο κ. Παναγιώτου είπε ότι εφόσον αποτυπώνεται αυξητική τάση στον διάμεσο μισθό, αναμένεται ότι μέσα από τον διάλογο που θα διενεργηθεί ενόψει της επόμενης αναθεώρησης του διατάγματος, θα αξιολογηθούν όλα τα δεδομένα προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης του ύψους προς τα πάνω. Σημείωσε όμως πως δεν είναι μόνο η ονομαστική αξία του κατώτατου ιστού που έχει σημασία, καθώς στον προγραμματισμό του Υπουργείο περιλαμβάνεται και η καλύτερη ρύθμιση της απόδοσης του κατώτατου μισθού σε σχέση με το χρόνο εργασίας.
Ερωτηθείς σχετικά με την ΑΤΑ, ο κ. Παναγιώτου είπε πως έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τους κοινωνικούς εταίρους για τη συζήτηση των επόμενων βημάτων.
Είπε πως υπάρχει το περιεχόμενο της συμφωνίας που έχει συνομολογηθεί μεταξύ των δύο πλευρών κατόπιν κατάθεσης μεσολαβητικής πρότασης από την Κυβέρνηση, αμέσως μετά από τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές, με χρονικό ορόσημο για την ανανέωση της συμφωνίας τον Ιούνιο του 2026.
Σημείωσε πως οι θέσεις της Κυβέρνησης είναι γνωστές και σε αυτές δεν περιλαμβάνεται η κατάργηση της ΑΤΑ αλλά αντίθετα η ενίσχυση και η βελτίωση του θεσμού, έτσι ώστε να μπορεί μέσα από τα σύγχρονα οικονομικά δεδομένα να είναι πιο αποτελεσματικός για να προστατεύονται μέσα από αυτό οι μισθοί των εργαζομένων από την αύξηση του κόστους ζωής.
