Κι όμως, υπάρχει ένας μικροσκοπικός οργανισμός που έχει αποδείξει πειραματικά ότι μπορεί να αντέξει ακόμη και την άμεση έκθεση στο διάστημα για ένα χρονικό διάστημα.
Πρόκειται για τα περίφημα βραδύπορα (tardigrades), γνωστά και ως «αρκουδάκια του νερού». Έχουν μήκος συνήθως μικρότερο από ένα χιλιοστό και θεωρούνται από τους ανθεκτικότερους γνωστούς ζωικούς οργανισμούς στον πλανήτη.
Δεν είναι εξωγήινα. Ζουν εδώ, στη Γη.
Το πείραμα που τα έστειλε στο διάστημα
Το 2007, βραδύπορα ταξίδεψαν σε χαμηλή γήινη τροχιά στο πλαίσιο της αποστολής FOTON-M3 της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας.
Ορισμένα εκτέθηκαν για περίπου δέκα ημέρες στο κενό του διαστήματος και στην κοσμική ακτινοβολία.
Το εντυπωσιακό ήταν ότι κάποια κατάφεραν να επιβιώσουν μετά την επιστροφή τους στη Γη.
Η έκθεση στην ηλιακή υπεριώδη ακτινοβολία αποδείχθηκε ιδιαίτερα επιβαρυντική και η επιβίωση δεν ήταν ίδια σε όλες τις πειραματικές συνθήκες. Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός ότι ζώα επέζησαν από άμεση έκθεση στο κενό του διαστήματος ήταν αξιοσημείωτο.
Πώς το καταφέρνουν;
Το «μυστικό» τους δεν είναι ότι μπορούν να περπατούν κανονικά στο διάστημα, να τρώνε ή να αναπαράγονται εκεί.
Όταν αντιμετωπίζουν εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες, πολλά είδη βραδυπόρων μπορούν να εισέλθουν σε μια κατάσταση εξαιρετικά μειωμένης μεταβολικής δραστηριότητας, γνωστή ως κρυπτοβίωση.
Χάνουν μεγάλο μέρος του νερού από το σώμα τους, συρρικνώνονται σε μια χαρακτηριστική μορφή που αποκαλείται «tun» και ο μεταβολισμός τους περιορίζεται δραματικά.
Σε αυτή την κατάσταση μπορούν να αντέξουν συνθήκες που κανονικά θα ήταν θανατηφόρες.
Όταν επιστρέψουν σε κατάλληλο περιβάλλον και ενυδατωθούν, μπορούν να επανέλθουν σε ενεργή κατάσταση.
Δεν είναι πραγματικά «άτρωτα»
Η εντυπωσιακή ανθεκτικότητά τους έχει δημιουργήσει έναν μικρό μύθο γύρω από τα βραδύπορα. Συχνά παρουσιάζονται ως οργανισμοί που «δεν πεθαίνουν με τίποτα».
Αυτό δεν είναι σωστό.
Τα βραδύπορα μπορούν να πεθάνουν και η αντοχή τους εξαρτάται από το είδος, τη διάρκεια της έκθεσης και τις συνθήκες. Το γεγονός ότι ορισμένα επέζησαν για ημέρες στο διάστημα δεν σημαίνει ότι μπορούν να ζουν μόνιμα εκεί.
Το διάστημα εξακολουθεί να αποτελεί ένα εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον ακόμη και γι’ αυτά.
Και τι γίνεται με άλλα ζώα;
Τα βραδύπορα δεν είναι τα μόνα ζώα που έχουν ταξιδέψει έξω από τη Γη. Από τις πρώτες δεκαετίες της διαστημικής εποχής έχουν σταλεί στο διάστημα πολλά είδη, μεταξύ των οποίων έντομα, ψάρια, βάτραχοι, τρωκτικά και πρωτεύοντα.
Υπάρχει όμως μια κρίσιμη διαφορά.
Τα περισσότερα από αυτά ταξίδεψαν μέσα σε διαστημόπλοια ή ειδικά προστατευμένα συστήματα, όπου υπήρχαν ελεγχόμενες συνθήκες. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να επιβιώσουν εκτεθειμένα στο κενό του διαστήματος.
Στην πραγματικότητα, τα πρώτα ζώα που έφτασαν στο διάστημα ήταν μύγες των φρούτων, οι οποίες εκτοξεύθηκαν το 1947 στο πλαίσιο αμερικανικού πειράματος για τη μελέτη των επιπτώσεων της ακτινοβολίας.
Θα μπορούσε ένα ζώο να ζήσει μόνιμα στο διάστημα;
Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, κανένα γνωστό ζώο δεν μπορεί να ζήσει φυσιολογικά και μόνιμα εκτεθειμένο στο ανοιχτό διάστημα.
Άλλο πράγμα είναι να αντέχει ένας οργανισμός προσωρινά σε ακραίες συνθήκες και άλλο να μπορεί να τρέφεται, να αναπτύσσεται και να αναπαράγεται σε αυτές.
Τα βραδύπορα επιβιώνουν επειδή ουσιαστικά «παγώνουν» πολλές από τις φυσιολογικές λειτουργίες τους μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες.
Γιατί ενδιαφέρει τόσο πολύ τους επιστήμονες;
Η μελέτη αυτών των οργανισμών δεν γίνεται απλώς επειδή είναι εντυπωσιακοί.
Οι μηχανισμοί με τους οποίους προστατεύουν τα κύτταρα και τα βιολογικά τους μόρια από αφυδάτωση, ακτινοβολία και άλλες ακραίες καταστάσεις αποτελούν σημαντικό αντικείμενο έρευνας.
Παράλληλα, δημιουργούν ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα για την αστροβιολογία: πόσο ανθεκτική μπορεί να είναι η ζωή;
Αν ένας μικροσκοπικός οργανισμός της Γης μπορεί να επιβιώσει προσωρινά σε συνθήκες που κάποτε θεωρούσαμε απολύτως ασύμβατες με τη ζωική ζωή, τότε τα όρια της βιολογικής αντοχής είναι ευρύτερα απ’ όσο θα περίμενε κανείς.
Τα βραδύπορα δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει ζωή αλλού στο Σύμπαν. Μας υπενθυμίζουν όμως κάτι εξίσου συναρπαστικό:
H ζωή στη Γη έχει αναπτύξει τρόπους επιβίωσης ακόμη και απέναντι σε συνθήκες που μοιάζουν σχεδόν αδύνατες.
The post Υπάρχουν ζώα που μπορούν να επιβιώσουν στο διάστημα; appeared first on SciNews.eu.
