Τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς καθώς και τα ερωτήματα προς το ΔΣ της ΑΗΚ, το Υπουργείο Ενέργειας, το Κράτος, τη ΡΑΕΚ, το ΔΣΜΚ και οποιοδήποτε άλλο Κρατικό Φορέα και Θεσμό θέτουν οι Συντεχνίες της ΑΗΚ σε μακροσκελή τους ανακοίνωση με αφορμή την ανεπάρκεια ηλεκτρισμού καθώς και τη συνεχόμενη αύξηση του κόστους ηλεκτρισμού.
Όπως αναφέρει ανακοίνωση των Συντεχνιών ΕΠΟΠΑΗ, ΣΗΔΗΚΕΚ, ΣΕΠΑΗΚ και ΣΥΒΑΗΚ, η κατάσταση αυτή θα συνεχίσει να χειροτερεύει το αμέσως επόμενο διάστημα στον τόπο, ως απόρροια και της μη ορθολογιστικής και αντιοικονομικής λειτουργίας του Ηλεκτρικού Συστήματος.
Οσον αφορά τον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Δεκέλειας, το Υπουργείο Ενέργειας και η ΡΑΕΚ, υιοθέτησαν τελικά το 2022 τις εποικοδομητικές προτάσεις της ΑΗΚ, εγκατέλειψαν τους λανθασμένους σχεδιασμούς τους και αποδέχτηκαν την ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό του Η/Σ Δεκέλειας, ώστε να υπάρχει επάρκεια και διασπορά παραγωγής στον τόπο. Εντούτοις, ενώ λήφθηκαν αποφάσεις από το Υπουργείο Ενέργειας και ανάλογες εγκρίσεις από την ΡΑΕΚ, το ίδιο το Υπουργείο για ανεξήγητους λόγους και προφάσεις δεν ολοκληρώνει τις δικές του υποχρεώσεις προς υλοποίηση του έργου, αναφέρουν οι Συντεχνίες.
Σημειώνουν ότι η μη αναβάθμιση του ηλεκτροπαραγωγού σταθμού Δεκέλειας, διατηρεί το κόστος του ηλεκτρισμού και των ρύπων από συμβατικές μονάδες σε ψηλά επίπεδα και δίνει τη δυνατότητα να το εκμεταλλεύονται οι παραγωγοί από ΑΠΕ και οι προμηθευτές, με αποτέλεσμα να πραγματοποιούν υπερκέρδη. Οι Συντεχνίες επαναλαμβάνουν την αναγκαιότητα εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης και αντικατάσταση των συμβατικών μονάδων από την ΑΗΚ, με νέες σύγχρονες, οικονομικότερες και φιλικές προς το περιβάλλον. Επισημαίνουν, ωστόσο, πως, ακόμη και αν οι μονάδες αντικατασταθούν χωρίς την επιβεβλημένη απόφαση του Υπουργείου για καθολική κατανομή του κόστους στη βάση ορθολογιστικής, δίκαιης και μακροπρόθεσμης απόσβεσης, θα εξακολουθήσει να διατηρείται ψηλά το κόστος του ηλεκτρισμού και μεγαλύτερο το περιθώριο αισχροκέρδιας από κάποιους.
Με την πιθανή περιθωριοποίηση του Η/Σ Δεκέλειας, οδηγούμαστε αδιόρθωτα ως ανεπίδεκτοι μαθήσεως σε μοναδικό σημείο ηλεκτροπαραγωγής την περιοχή Βασιλικού, γεγονός το οποίο πολλάκις έχει υποδειχτεί, τόσο από τον καθ’ ύλην αρμόδιο ΔΣΜΚ, την Βουλή των Αντιπροσώπων, όσο και από τη ΡΑΕΚ, ότι είναι καταστροφικό και επικίνδυνο για το Ηλεκτρικό Σύστημα και τον τόπο, προσθέτουν.
Αναφέρουν οι Συντεχνίες πως ήδη οι καθυστερήσεις από την αναποφασιστικότητα του Υπουργείου, οδήγησαν στο να ακούμε για αύξηση του κόστους εγκατάστασης των νέων μονάδων.
Υπογραμμίζουν πως καμιά αύξηση στο κόστος των μονάδων δεν μπορεί να συγκριθεί με τις συνέπειες του κόστους μιας μερικής σβέσης περιοχών και πιθανού BLACK OUT, που οδηγούν σε τριτοκοσμικές συνθήκες που θα βιώσει ο τόπος.
Οι Συντεχνίες καλούν τη ΡΑΕΚ και τον ΔΣΜΚ να τοποθετηθούν δημόσια και να αναλάβουν τις ευθύνες τους όσον αφορά τις επιπτώσεις που θα έχει περαιτέρω καθυστέρηση στον εκσυγχρονισμό του Η/Σ Δεκέλειας, στο κόστος ηλεκτρισμού, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στην ορθολογιστική και οικονομική λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος του τόπου.
Οσον αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι Συντεχνίες αναφέρουν πως είναι ξεκάθαρο και αποδεδειγμένο πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η συμβολή της ΑΗΚ με δικά της έργα ΑΠΕ, θα συνέβαλλε ουσιαστικά και άμεσα στη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στον τόπο.
Στη συνέχεια, οι Συντεχνίες δηλώνουν πως επιβάλλεται να ερευνηθούν με ποια διαδικασία και ποιά νομική υπόσταση η τέως Πρόεδρος και νυν Αντιπρόεδρος της ΡΑΕΚ, παρενέβηκαν, όπως αναφέρουν, και διέκοψαν διαγωνισμό της ΑΗΚ για εξεύρεση γης για ΑΠΕ, γιατί όταν η ΑΗΚ αιτήθηκε παραχώρηση κρατικων ή χαλίτικων τεμαχίων με σκοπό την εγκατάσταση ΑΠΕ, της αρνήθηκαν προφασιζόμενοι τις διαδικασίες, και πόσα τέτοια τεμάχια έχουν παραχωρηθεί σε ιδιώτες και με ποιες διαδικασίες.
Επίσης, οι Συντεχνίες θέτουν το ερώτημα πώς επετράπη και πως κατάφεραν κάποιοι να αποκτήσουν την μερίδα του λέοντος σε άδειες φωτοβολταϊκών πάρκων και σήμερα να κατέχουν θέση ισχύος στην παραγωγή από ΑΠΕ και αν έχουν διερευνηθεί οι λόγοι παραίτησης του πρώην Αντιπροέδρου της ΡΑΕΚ.
Επίσης, διερωτώνται ποιος ο ρόλος πρώην εκλεγμένων και διορισμένων αξιωματούχων του Κράτους, που εμπλέκονται σήμερα σε εταιρείες στον τομέα ενέργειας, και εκτιμούν ότι πρέπει να ανακληθούν οι άδειες οι οποίες δεν υλοποιήθηκαν εδώ και χρόνια.
Στη συνέχεια, σε σχέση με τις αποθηκεύσεις ως πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου, οι Συντεχνίες αναφέρουν πως ορθά προχωρεί το Υπουργείο Ενέργειας και στηρίζει τους πολίτες για εγκατάσταση ΑΠΕ στις εγκαταστάσεις τους. Υπενθυμίζοντας πως η ΑΗΚ εισηγήθηκε την ανάληψη της εγκατάστασης ΑΠΕ σε οικιακούς καταναλωτές με παράλληλη εγκατάσταση αποθήκευσης, το Υπουργείο προχώρησε μονομερώς με σχέδια μόνο για εγκατάσταση ΑΠΕ, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την παραγωγή και ζήτηση στο ηλεκτρικό σύστημα που χωρίς την απαραίτητη ευελιξία προκύπτει ανάγκη για περικοπές και οικονομική επιβάρυνση.
Οι Συντεχνίες αναφέρουν πως η ΑΗΚ εισηγήθηκε την εγκατάσταση Κεντρικών Αποθηκεύσεων στα Δίκτυα για επίλυση του προβλήματος ανισοζυγίου προσφοράς και ζήτησης, που δημιουργείται κυρίως σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, επισημαίνοντας πως σε συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου της Βουλής ο νυν αντιπρόεδρος της ΡΑΕΚ, ζήτησε τον αποκλεισμό της ΑΗΚ από την εμπλοκή της σε οποιαδήποτε έργα αποθήκευσης ενέργειας.
Σημειώνουν πως η ΑΗΚ αποφάσισε να υλοποιήσει αυτή την επένδυση με ίδια κεφάλαια χωρίς επιβάρυνση στον καταναλωτή και πως για το συγκεκριμένο θέμα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνώρισε αυτή την αναγκαιότητα και παραχώρησε παρέκκλιση στην Κυπριακή Δημοκρατία. Θέτουν το ερώτημα, γιατί η παρέκκλιση αυτή παραμένει αναξιοποίητη στα συρτάρια του Υπουργείου.
Οσον αφορά την 6η Μονάδα Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού Βασιλικού, οι Συντεχνίες αναφέρουν πως η ΑΗΚ εγκατέστησε την 6η μονάδα με κόστος πολλών εκατομμυρίων με σκοπό να καλύψει τις ανάγκες σε ηλεκτροδότηση που θα προέκυπταν το 2024. Δυστυχώς, αναφέρουν, βρισκόμαστε στο 2025 και αυτή η μονάδα παραμένει ανενεργή καθότι έχει επιβληθεί στην ΑΗΚ να λειτουργεί με αποκλειστικό καύσιμο το Φυσικό Αέριο, ενώ πάγια τακτική της ΑΗΚ είναι να εγκαθιστά Μονάδες με δυνατότητα λειτουργίας και με εναλλακτικό καύσιμο.
Διερωτώνται τι έχουν να αναφέρουν για το συγκεκριμένο ατόπημα και λανθασμένο σχεδιασμό το Υπουργείο, ο τέως Πρόεδρος και ο νυν Αντιπρόεδρος της ΡΑΕΚ και σημειώνουν πως είναι καθοριστικές οι ευθύνες, τόσο του Υπουργείου, όσο και της ΡΑΕΚ.
Όπως δηλώνουν οι Συντεχνίες, επειδή οι συνέπειες αυτής της ενέργειας είναι τεράστιες, «μήπως θα πρέπει να καταλογιστούν ευθύνες στους Αρμόδιους Φορείς;»
Επίσης εκφράζουν τον προβλήματισμό, αν το συγκεκριμένο θέμα έχει ξεκαθαρίσει από πλευράς ΑΗΚ ή αν παρόμοιες αντιθεσμικές συναντήσεις, εξακολουθούν να γίνονται σε άλλο επίπεδο με τη συμμετοχή και άλλων φορέων, με το πρόσχημα εξεύρεσης λύσεων για τα καυτά θέματα του τομέα της ενέργειας.
«Μήπως τελικά θα βρεθούμε σε μια κατάσταση στην οποία θα επηρεάζεται η εύρυθμη λειτουργία του Η/Σ Βασιλικού, η Μονάδα Αφαλάτωσης και πιθανόν η Ναυτική Βάση ή και ακόμα σε παράνομη αποξένωση περιουσιακών στοιχείων της Αρχής», διερωτώνται οι Συντεχνίες και δηλώνουν πως αναμένουν ότι οι Αρμόδιες Εποπτικές Αρχές θα διερευνήσουν όλα τα πιο πάνω αλλά και ότι οι εργαζόμενοι δεν θα αποδεχτούν οποιεσδήποτε παρανομίες που αφορούν είτε απόσπαση περιουσιακών στοιχείων της ΑΗΚ, είτε που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και του προσωπικού της.
Σε γενικότερο πλαίσιο, οι Συντεχνίες στην ανακοίνωση τους, τονίζουν την απουσία ολοκληρωμένου Στρατηγικού Ενεργειακού Σχεδιασμού από μέρους του Κράτους. «Οι αλλοπρόσαλλες πολιτικές του την τελευταία 20ετία όσον αφορά την Πράσινη Μετάβαση, την έλευση του Φυσικού αερίου καθώς και τη δημιουργία Ηλεκτρικών Διασυνδέσεων με τρίτες χώρες, οι οποίες δεν γνωρίζουμε πότε, πως και με ποιο τελικό κόστος θα υλοποιηθούν, είμαστε πεπεισμένοι ότι έχουν επιφέρει σύγχυση και προκάλεσαν βραχυκύκλωμα στους σχεδιασμούς και στη λήψη ορθών αποφάσεων για τον τόπο», αναφέρουν.
Επίσης, αναφέρουν πως είναι ανεπίτρεπτο, ακόμη και σήμερα, να αποπροσανατολίζουν από την ουσία με το να ισχυρίζονται ότι για την μη έλευση του Φυσικού Αερίου φταίει η αναδυόμενη αγορά και ότι ο ανταγωνισμός στην εισαγωγή Φυσικού Αερίου θα αποτελέσει παράγοντα που θα συμβάλει στη μείωση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε σχέση με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, δηλώνουν ότι είναι αδιανόητο και επιζήμιο να προτείνεται η υποθήκευση των δικτύων της ΑΗΚ στο βωμό του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης. «Ενός έργου που η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και σύμβουλοι του Υπουργείου το κρίνουν ως μη βιώσιμο και που στην ουσία θα έπρεπε να διεξαχθούν έρευνες για το πώς ιδιωτική εταιρεία συνεπικουρούμενη από Κρατικούς Αξιωματούχους δέσμευσαν τον τόπο με αυξημένες υποχρεώσεις (επιμερισμό κόστους 63%-37%) και υπερβολική εγγυημένη απόδοση των κεφαλαίων (8,33%)», προσθέτουν.
Οι Συντεχνίες της ΑΗΚ χαρακτηρίζουν απαράδεκτο να παραπλανούν, όπως αναφέρουν, την κοινή γνώμη ότι δήθεν οι περικοπές των ΑΠΕ είναι πρόβλημα του δικτύου της ΑΗΚ και έλλειψης έξυπνων μετρητών και να αρνούνται κατηγορηματικά να αποδεχτούν την πραγματικότητα, που είναι καθαρά θέμα περιοδικής εμφάνισης ανισοζυγίου παραγωγής και ζήτησης, το οποίο θα απαμβλυνθεί αν αφεθούν τα Δίκτυα να εγκαταστήσουν συστήματα κεντρικών αποθηκεύσεων, ως ορθολογιστικά υπέδειξε και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Τονίζουν πως προτεραιότητα πρώην και νυν αρμόδιων αξιωματούχων του Κράτους θα έπρεπε να είναι η χάραξη και εφαρμογή πολιτικών στον Τομέα της Ενέργειας που θα εξυπηρετούσαν πραγματικά τον πολίτη.
Οι Συντεχνίες σημειώνουν πως με τα όσα αναφέρονται στην ανακοίνωση τους φαίνεται ότι αξιωματούχοι του Κράτους, πρώην και νυν, παρέλειψαν να ενεργήσουν ως επέβαλλε η αρμοδιότητα τους για κρίσιμα θέματα, με σοβαρές συνέπειες για τον τομέα ενέργειας στον τόπο.
Καταλήγοντας, δηλώνουν πως με δεδομένο ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς με τη συμβολή του Γενικού Ελεγκτή, σχετικά με τον τομέα ενέργειας, απαιτούν αυτεπάγγελτες έρευνες από τις αρμόδιες Αρχές, οι οποίες έχουν την εξουσία και τη δυνατότητα να το πράξουν, για τα όσα αναφέρονται πιο πάνω.
