Ο ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός διοικητής στη Μέση Ανατολή ήταν ένα από τα πρόσωπα που έγειραν την πλάστιγγα υπέρ της παύσης των αμερικανικών βομβαρδισμών στο Ιράν. Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, εισηγήθηκε να σταματήσει η εκστρατεία γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, εκτιμώντας ότι είχε φτάσει στα όρια της αποτελεσματικότητάς της.
Η παρέμβασή του, μαζί με τις επιφυλάξεις άλλων στρατιωτικών και πολιτικών συμβούλων, επηρέασε την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να μη δώσει την Παρασκευή το πράσινο φως για ακόμη μία νύχτα πληγμάτων, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Axios που επικαλείται δύο πηγές με γνώση της θέσης του Κούπερ.
Η εξέλιξη δεν ισοδυναμεί με τερματισμό του πολέμου. Αποκαλύπτει, όμως, ότι η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει πλέον ανοικτά τα όρια μιας παρατεταμένης αεροπορικής εκστρατείας και προσπαθεί να μετατρέψει την επιχειρησιακή παύση σε χώρο για διπλωματία.
Γιατί ο Κούπερ εισηγήθηκε να σταματήσουν τα πλήγματα
Ο διοικητής της CENTCOM είχε παρουσιάσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα την αξιολόγησή του στο Πεντάγωνο, στο Μικτό Επιτελείο και στον Λευκό Οίκο. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι οι επιθέσεις των προηγούμενων δύο εβδομάδων είχαν ήδη υποβαθμίσει σημαντικά την ικανότητα του Ιράν να πλήττει εμπορικά πλοία στην περιοχή του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι περισσότεροι στόχοι που είχαν επιλεγεί για τη συγκεκριμένη φάση της εκστρατείας είχαν ήδη πληγεί. Η συνέχιση βομβαρδισμών με την ίδια ένταση και την ίδια λογική δεν θα προσέφερε πλέον ανάλογο στρατιωτικό αποτέλεσμα.
Η εκτίμηση αυτή δεν ήταν έκκληση για μόνιμη αποχώρηση. Ο Κούπερ φέρεται να σημείωσε ότι, εάν ο πρόεδρος επιλέξει επιστροφή σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, οι αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να επιδιώξουν την καταστροφή του υπόλοιπου 20% των στόχων που είχαν προσδιοριστεί αλλά δεν επλήγησαν στο πλαίσιο της επιχείρησης Epic Fury.
Χωρίς μια τέτοια πολιτική απόφαση για γενικευμένη κλιμάκωση, η συνέχιση των καθημερινών βομβαρδισμών δεν είχε πλέον σαφή επιχειρησιακό σκοπό. Εκπρόσωπος της CENTCOM αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο εμπιστευτικών στρατιωτικών εισηγήσεων.
Δεκατρείς νύχτες πληγμάτων και ξαφνική παύση
Για 13 συνεχόμενες ημέρες, ο Τραμπ ενέκρινε κάθε απόγευμα σχέδια στόχων που του υπέβαλλε ο στρατός και τα πλήγματα πραγματοποιούνταν λίγες ώρες αργότερα. Την Παρασκευή ακολούθησε διαφορετική πορεία: έλαβε νέο σχέδιο επιθέσεων, αλλά διέταξε τις δυνάμεις να μην το εκτελέσουν.
Η απόφαση διέκοψε σχεδόν δύο εβδομάδες καθημερινών επιθέσεων στις νότιες ακτές του Ιράν και γύρω από το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα. Δεν καταγράφηκαν νέα αμερικανικά πλήγματα το Σάββατο και την Κυριακή, ενώ και η Τεχεράνη περιόρισε τις επιθέσεις της εναντίον χωρών της περιοχής που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η θέση της Τεχεράνης παραμένει «επίθεση για επίθεση»: εφόσον σταματούν οι αμερικανικές επιδρομές, το Ιράν θα αναστέλλει τις δικές του επιχειρήσεις. Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, αντιμετωπίζει την παύση με περισσότερο σκεπτικισμό παρά αισιοδοξία και τη θεωρεί πιθανώς τακτική κίνηση.
Το δεύτερο όριο: Η πίεση στα αποθέματα αεράμυνας
Η αξιολόγηση του Κούπερ συνέπεσε με μια δεύτερη σοβαρή προειδοποίηση. Ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, φέρεται να ενημέρωσε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον Τραμπ ότι η πίεση στα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων θα μπορούσε να δυσκολέψει την προστασία αμερικανικών δυνάμεων και συμμάχων στην περιοχή.
Το Strategist ανέλυσε νωρίτερα σήμερα πώς η ανησυχία για τα αποθέματα των Patriot επηρέασε τα σχέδια μαζικής κλιμάκωσης. Η νέα αποκάλυψη συμπληρώνει την εικόνα: ο Λευκός Οίκος δεν αντιμετώπιζε μόνο πρόβλημα επάρκειας πυρομαχικών, αλλά και το ερώτημα εάν οι επόμενοι βομβαρδισμοί θα παρήγαγαν ουσιαστικό στρατιωτικό αποτέλεσμα.
Οι δύο παράγοντες μαζί έθεσαν ένα καθαρό όριο στην αμερικανική στρατηγική. Η αεροπορική ισχύς μπορεί να καταστρέψει εγκαταστάσεις και εκτοξευτές, αλλά δεν εξασφαλίζει από μόνη της πολιτική συμφωνία ούτε προστατεύει επ’ αόριστον τις αμερικανικές βάσεις από ένα παρατεταμένο κύμα αντιποίνων.
«Ησυχία έναντι ησυχίας» και οι διαπραγματεύσεις του Ομάν
Η προσωρινή ισορροπία περιγράφεται από αμερικανικές πηγές ως «ησυχία έναντι ησυχίας». Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι, αλλά δίνει στις συνομιλίες με το Ιράν «λίγο χώρο».
Παράλληλα, Ιράν και Ομάν διαπραγματεύονται νέα διευθέτηση για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με την Associated Press, οι συζητήσεις έχουν σημειώσει πρόοδο και εξετάζουν ένα καθεστώς στο οποίο η Τεχεράνη θα διαχειρίζεται την κίνηση των πλοίων με λιγότερους περιορισμούς και χωρίς επιθέσεις.
Η τελική αποδοχή οποιασδήποτε συμφωνίας από τον Τραμπ δεν θεωρείται δεδομένη. Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα βασικά ζητήματα της ενδιάμεσης συμφωνίας παραμένουν άλυτα, ενώ οι ΗΠΑ συνεχίζουν τη ναυτική επιχείρηση αποκλεισμού και δηλώνουν ότι οι δυνάμεις τους παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα.
Τι σημαίνει πραγματικά η παύση
Η στρατιωτική εισήγηση του Κούπερ έχει βάρος επειδή προέρχεται από τον αξιωματικό που είναι υπεύθυνος για τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η επίσημη βιογραφία της CENTCOM καταγράφει μακρά εμπειρία του στη ναυτική ασφάλεια, στη διοίκηση του Πέμπτου Στόλου στο Μπαχρέιν και στις επιχειρήσεις κατά ιρανικών και φιλοϊρανικών δυνάμεων.
Όταν ο ίδιος ο επιχειρησιακός διοικητής κρίνει ότι η εκστρατεία έχει εξαντλήσει τη χρησιμότητά της, η επιλογή δεν είναι πλέον ανάμεσα σε «περισσότερα» ή «λιγότερα» από τα ίδια πλήγματα. Η πραγματική επιλογή είναι ανάμεσα σε μια νέα, πολύ μεγαλύτερη πολεμική φάση και σε μια διπλωματική έξοδο.
Η Ουάσιγκτον και το Λονδίνο εξακολουθούν, επίσης, να συζητούν διεθνή διάσκεψη για τη δημιουργία συνασπισμού που θα προστατεύει τη ναυσιπλοΐα και θα συμβάλει στην εκκαθάριση ναρκών από το Ορμούζ. Δεν έχει ακόμη οριστεί ημερομηνία.
Η παύση, επομένως, είναι πραγματική αλλά εύθραυστη. Μειώνει τον άμεσο κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, χωρίς να αφαιρεί από το τραπέζι το υπόλοιπο 20% των στόχων, την επιστροφή σε μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις ή νέα ιρανικά αντίποινα. Το παράθυρο της διπλωματίας άνοιξε επειδή η στρατιωτική εκστρατεία συνάντησε τα όριά της. Το αν θα παραμείνει ανοικτό θα κριθεί στις συνομιλίες για το Ορμούζ και στις επόμενες αποφάσεις του Τραμπ.
