Δαίδαλος: AI ισχύς με κυπριακή συμμετοχή

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν κρίνεται μόνο στα μοντέλα που παρουσιάζουν οι μεγάλες εταιρείες. Κρίνεται και στο ποιος διαθέτει τα μηχανήματα, τα δεδομένα και τις ομάδες που μπορούν να αναπτύξουν τις επόμενες εφαρμογές. Ο Δαίδαλος στο Λαύριο προσθέτει μια σημαντική υποδομή σε αυτό το ευρωπαϊκό πεδίο. Τα εγκαίνια περιλαμβάνονταν στο επίσημο πρόγραμμα της 19ης Οκτωβρίου, με συζήτηση στις 10:30.

Η είδηση έχει άμεσο κυπριακό σκέλος. Σύμφωνα με την EuroHPC, η Κύπρος συμμετέχει στην κοινοπραξία του υπερυπολογιστή, μαζί με την Ελλάδα, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία. Πρόκειται για θεσμική συμμετοχή σε ευρωπαϊκή υποδομή υψηλών επιδόσεων, με οργανωμένη κατανομή πρόσβασης στους υπολογιστικούς πόρους.

Η κυριαρχία αρχίζει από τη δυνατότητα ανάπτυξης

Ο Δαίδαλος δίνει στην Ελλάδα δυνατότητα να φιλοξενεί απαιτητική υπολογιστική εργασία εντός των συνόρων της. Το αρμόδιο ελληνικό υπουργείο συνδέει την υποδομή με ερευνητικές προσομοιώσεις, εκπαίδευση μοντέλων AI, ελληνική γλώσσα, υγεία και βιομηχανικές εφαρμογές.

Η στρατηγική σημασία βρίσκεται στις πρόσθετες επιλογές που αποκτούν ερευνητές και οργανισμοί. Μπορούν να σχεδιάζουν έργα γύρω από μια ευρωπαϊκή υποδομή, να αναπτύσσουν σχετική τεχνογνωσία και να δοκιμάζουν εφαρμογές κατάλληλες για τις δικές τους ανάγκες. Η υποδομή παραμένει μέρος διεθνούς αλυσίδας τεχνολογίας: το σύστημα βασίζεται σε HPE και NVIDIA GH200. Η αύξηση της ευρωπαϊκής ικανότητας συνυπάρχει με αυτή την πραγματικότητα.

Το μηχάνημα και το οικοσύστημα

Τη διαχείριση και λειτουργία έχει η ΕΔΥΤΕ, GRNET. Η εγκατάσταση βρίσκεται στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό €58,9 εκατ., με τη συνδρομή του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και της EuroHPC.

Το PHAROS AI Factory είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα αυτής της φυσικής υποδομής. Συνδυάζει πρόσβαση στην ισχύ με εργαλεία, δεδομένα, τεχνική υποστήριξη και συνεργασίες. Η διάκριση έχει σημασία, επειδή η αγορά ενός υπερυπολογιστή δεν αρκεί για να δημιουργήσει από μόνη της βιώσιμα προϊόντα και εξειδικευμένες ομάδες.

Τι δείχνει η παγκόσμια κατάταξη

Στην έκδοση των διεθνών λιστών του Ιουνίου 2026, ο Δαίδαλος είχε μετρημένη επίδοση 85,69 petaflops και βρισκόταν στην 31η θέση του TOP500. Κατέλαβε επίσης την 23η θέση του Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα. Οι θέσεις αυτές αφορούν εκείνη τη συγκεκριμένη κατάταξη.

Η υγρή ψύξη και η αποδοτικότητα έχουν ουσιαστικό ρόλο σε υποδομές που απαιτούν πολλή ενέργεια. Το κόστος λειτουργίας και η σταθερότητα της παροχής επηρεάζουν πόση πραγματική δουλειά μπορεί να υποστηρίξει ένα κέντρο σε βάθος χρόνου. Η τεχνολογική επίδοση χρειάζεται συνεπώς σταθερό επιχειρησιακό υπόβαθρο.

Η σημασία για μια μικρή χώρα

Για την Κύπρο, η συμμετοχή σε τέτοια σχήματα προσφέρει τη δυνατότητα σύνδεσης των ερευνητικών και επιχειρηματικών ομάδων με υποδομές μεγαλύτερης κλίμακας. Η EuroHPC προβλέπει πρόσβαση για την επιστημονική κοινότητα, τη βιομηχανία και δημόσιους φορείς σε όλη την Ευρώπη, μέσω των σχετικών διαδικασιών.

Το κρίσιμο μέγεθος θα είναι τα έργα που θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα. Προτάσεις με συγκεκριμένο υπολογιστικό πρόβλημα, κατάλληλα δεδομένα και εξειδικευμένο προσωπικό μπορούν να μετατρέψουν τη θεσμική συμμετοχή σε ερευνητικό ή επιχειρηματικό αποτέλεσμα. Η συμμετοχή αποκτά περιεχόμενο όταν υπάρχει και ικανότητα χρήσης.

Φωτογραφία: Η Χένα Βίρκουνεν στη μονάδα έρευνας AI Αρχιμήδης στην Αθήνα, 3 Οκτωβρίου 2025. Φωτογραφία αρχείου. © European Union, 2025 / Yorgos Karahalis / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου. © European Union, 2025 / Yorgos Karahalis / CC BY 4.0. Περικοπή και προσαρμογή για το web.