Strategist Ai · AI Takeaways
- Το ανώτατο διακλαδικό επιχειρησιακό στρατηγείο του Ιράν ισχυρίζεται ότι οι ΗΠΑ αποφάσισαν να επαναλάβουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και απειλεί αμερικανικές βάσεις και συμφέροντα στην περιοχή.
- Η CENTCOM επιβεβαίωσε τη σύνοδο στρατιωτικών αρχηγών στη Γερμανία, αλλά ούτε η αμερικανική διοίκηση ούτε κάποια συμμετέχουσα χώρα επιβεβαίωσε απόφαση για νέα επίθεση ή περιφερειακό «πράσινο φως».
- Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια ότι εξετάζει επανάληψη μαζικών πληγμάτων και θα συναντήσει την Τρίτη τους ηγέτες έξι χωρών του Κόλπου στη Νέα Υόρκη.
- Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει διαβιβάσει μέσω Κατάρ όρους για τον τερματισμό του πολέμου, κρατώντας ανοιχτά την ίδια στιγμή τη διπλωματική και τη στρατιωτική οδό.
Στο υψηλότερο επίπεδο ανεβαίνει ξανά η ένταση ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς το ανώτατο διακλαδικό επιχειρησιακό στρατηγείο της Τεχεράνης υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει αποφασίσει την επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και προειδοποιεί ότι αμερικανικές βάσεις και συμφέροντα σε ολόκληρη την περιοχή θα δεχθούν «συνεχή, αποτελεσματικά και επώδυνα πλήγματα».
Η καταγγελία προέρχεται από το Κεντρικό Στρατηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια, το επιχειρησιακό αρχηγείο που συντονίζει τις κοινές επιχειρήσεις των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Σύμφωνα με τη δήλωσή του, η απόφαση ελήφθη σε κοινή συνάντηση σε ευρωπαϊκή χώρα και εξασφάλισε το «πράσινο φως» ορισμένων κρατών της Μέσης Ανατολής.
Μέχρι την ώρα της δημοσίευσης δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί απόφαση για νέα αμερικανική επίθεση. Η ιρανική ανακοίνωση δεν κατονομάζει τις χώρες που φέρονται να έδωσαν τη συγκατάθεσή τους, ούτε παρουσιάζει δημόσια στοιχεία για το περιεχόμενο της απόφασης. Υπάρχουν, όμως, δύο επιβεβαιωμένα δεδομένα που κάνουν την προειδοποίηση επιχειρησιακά σοβαρή: η κλειστή στρατιωτική σύνοδος στη Γερμανία πραγματοποιήθηκε και ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ανοιχτά ότι εξετάζει επανάληψη μαζικών πληγμάτων κατά του Ιράν.
Η σύνοδος στη Γερμανία που επιβεβαίωσε η CENTCOM
Στις 15 Σεπτεμβρίου, ο Μπαράκ Ραβίντ αποκάλυψε στο Axios ότι κορυφαίοι στρατιωτικοί διοικητές από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και αραβικές χώρες συναντήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα στη Γερμανία. Τη συνάντηση οργάνωσε ο διοικητής της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ.
Στο τραπέζι βρέθηκαν οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου. Η CENTCOM επιβεβαίωσε ότι φιλοξένησε ανώτατους στρατιωτικούς από οκτώ χώρες σε προγραμματισμένη διάσκεψη στη Γερμανία και ανέφερε ότι συζητήθηκαν τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Το επιβεβαιωμένο αμερικανικό πλαίσιο περιλαμβάνει παραμονή των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, σχέδιο αύξησης της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, συνεργασία στην αεράμυνα και ανταλλαγή πληροφοριών. Η CENTCOM δεν ανακοίνωσε απόφαση για επανέναρξη γενικευμένων επιθέσεων κατά του Ιράν. Επομένως, η σύνοδος που περιγράφει η Τεχεράνη είναι πραγματική, αλλά το συμπέρασμα περί συμφωνημένου νέου πολέμου παραμένει ιρανικός ισχυρισμός.
Το δίλημμα Τραμπ δεν είναι υποθετικό
Δύο ημέρες μετά την αποκάλυψη της συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε στο Axios ότι πλησιάζει σε «μεγάλη απόφαση» για το εάν θα επαναλάβει μαζικές επιθέσεις ώστε να οδηγήσει τον πόλεμο σε κατάληξη. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει διαταχθεί να παραμείνει στα σημερινά επίπεδα έως το τέλος του έτους, ώστε να είναι έτοιμη για πιθανή επιστροφή σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας.
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η προγραμματισμένη συνάντηση του Τραμπ την Τρίτη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και του Ομάν. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να ακούσει τη θέση τους πριν καθορίσει το επόμενο βήμα.
Η στάση αυτών των χωρών δεν είναι δεδομένη. Στις αρχές Αυγούστου, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ είχαν πιέσει την Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει σε νέα μεγάλη επίθεση, φοβούμενες ιρανικά αντίποινα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων. Η σημερινή ιρανική προειδοποίηση επιχειρεί να αυξήσει εκ των προτέρων το κόστος οποιασδήποτε διαφορετικής επιλογής.
Η απειλή διευρύνεται στις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις
Το Κεντρικό Στρατηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια δεν περιορίστηκε σε απειλή κατά αμερικανικών μονάδων. Προειδοποίησε τις γειτονικές χώρες ότι, εάν συνταχθούν με νέα αμερικανική επίθεση, θα θεωρηθούν πλήρως συμμέτοχες και δεν θα μπορούν να προσδοκούν ιρανική αυτοσυγκράτηση.
Αυτό μεταφέρει το μήνυμα σε ένα πολύ ευρύτερο γεωγραφικό πεδίο. Οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και δυνάμεις στο Κατάρ, στο Μπαχρέιν, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Κουβέιτ, στη Σαουδική Αραβία, στην Ιορδανία και στο Ιράκ. Το Ιράν έχει ήδη πλήξει ή επιχειρήσει να πλήξει αμερικανικούς στόχους σε ορισμένες από αυτές τις χώρες σε προηγούμενες φάσεις της σύγκρουσης.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διατηρεί παγκόσμια προειδοποίηση ασφαλείας, επισημαίνοντας τον κίνδυνο απρόβλεπτης κλιμάκωσης, ακυρώσεων πτήσεων, περιοδικού κλεισίματος εναέριων χώρων και επιθέσεων κατά αμερικανικών συμφερόντων ή εγκαταστάσεων. Η οδηγία προϋπήρχε της σημερινής ιρανικής ανακοίνωσης, αλλά δείχνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει ήδη το περιφερειακό ρίσκο ως ενεργό.
Την ίδια ώρα, η διπλωματία παραμένει ανοιχτή
Η στρατιωτική προειδοποίηση εκδίδεται ενώ η Τεχεράνη διατηρεί κανάλι επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον μέσω Κατάρ. Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, δήλωσε στο Al Jazeera ότι έχει διαβιβαστεί επίσημο πακέτο όρων και η ιρανική πλευρά περιμένει την απάντηση του Τραμπ.
Οι τρεις βασικές απαιτήσεις που δημοσιοποίησε είναι τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Ο ίδιος δήλωσε παράλληλα ότι η πιθανότητα νέου αμερικανικού πλήγματος είναι υπαρκτή και ότι το Ιράν προετοιμάζεται για «αποφασιστικό πόλεμο».
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, ενέκρινε τις θεωρήσεις εισόδου για τον βασικό πυρήνα της ιρανικής αντιπροσωπείας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, περιλαμβανομένων του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν και του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Η κίνηση δεν ισοδυναμεί με πρόοδο στις συνομιλίες, αλλά διατηρεί ανοιχτό ένα πολιτικό παράθυρο την ίδια εβδομάδα που κρίνεται η επόμενη στρατιωτική φάση.
Τι σημαίνει για την Κύπρο
Η Κύπρος δεν κατονομάζεται στην ιρανική ανακοίνωση. Η άμεση σημασία για τη χώρα βρίσκεται στον κίνδυνο περιφερειακής διεύρυνσης: αλλαγές στους αεροπορικούς διαδρόμους, αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφορών, πίεση στις τιμές της ενέργειας και μεγαλύτερη στρατιωτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η κυπριακή πλευρά θα πρέπει να αξιολογεί συγκεκριμένα επιχειρησιακά δεδομένα και επίσημες ειδοποιήσεις, χωρίς να μετατρέπει μια γενική ιρανική απειλή προς χώρες που διευκολύνουν αμερικανικές επιχειρήσεις σε αυθαίρετο συμπέρασμα ότι έχει καθοριστεί κυπριακός στόχος.
Οι επόμενες 72 ώρες
Τέσσερα σημεία θα δείξουν αν η κρίση περνά από τη ρητορική στην πράξη:
- τυχόν επίσημη απάντηση της Ουάσιγκτον ή των χωρών που συμμετείχαν στη σύνοδο της Γερμανίας,
- η συνάντηση του Τραμπ με τους έξι ηγέτες του Κόλπου στη Νέα Υόρκη,
- μετακινήσεις δυνάμεων, νέες οδηγίες ασφαλείας ή περιορισμοί εναέριου χώρου,
- και η απάντηση των ΗΠΑ στους ιρανικούς όρους που μεταφέρει το Κατάρ.
Ο κίνδυνος νέας μεγάλης σύγκρουσης είναι πραγματικός και τεκμηριώνεται από τις δημόσιες επιλογές που εξετάζει ο Τραμπ και τη στρατιωτική ετοιμότητα των δύο πλευρών. Η ιρανική διαβεβαίωση ότι η επίθεση έχει ήδη αποφασιστεί δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Αυτή είναι η κρίσιμη διαφορά ανάμεσα σε μια σοβαρή προειδοποίηση και στην ανακοίνωση ενός νέου πολέμου.
Πηγές: επιβεβαιωμένη δήλωση της CENTCOM και ρεπορτάζ του Μπαράκ Ραβίντ στο Axios, Associated Press, αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών και συνέντευξη Μοχσέν Ρεζαΐ στο Al Jazeera.
