Στο επίκεντρο δημόσιας διαδικτυακής συζήτησης που διοργάνωσε ο ΟΠΕΚ τέθηκε η ανάγκη για εφαρμογή ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την ενίσχυση του κράτους δικαίου στην Κύπρο, της πάταξης της διαφθοράς και την ανάγκη να αρθεί το ανέλεγκτο του γενικού εισαγγελέα.
Στη συζήτηση έγινα αναφορές για τις «υπερξουσίες» του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, οι οποίες «δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στην Ευρώπη».
Στη συζήτηση συμμετείχαν ως ομιλητές, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής θεσμών και βουλευτής του ΔΗΣΥ Δημήτρης Δημητρίου, η αντιπρόεδρος ΚΣ του ΟΑΣΕ – ειδική αντιπρόσωπος κατά της διαφθοράς και βουλεύτρια του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου, καθώς και ο πρόεδρος του ΟΠΕΚ Έρικ Σουκιούρογλου, με την παρέμβαση και της Χριστίνας Καρακώστα, λειτουργού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Μονάδα για το Κράτος Δικαίου.
Έλλειψη θεσμικών αντιβάρων
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, Δημήτρης Δημητρίου, ανέφερε ότι τα ζητήματα της έλλειψης λογοδοσίας και της έλλειψης θεσμικών αντιβάρων στην κυπριακή Δημοκρατία, προϋπάρχουν από το 1964, όταν οι Τ/κ αποχώρησαν και «εφηύραμε το δίκαιο της ανάγκης».
Η έλλειψη θεσμικών αντιβάρων , είπε, αφορά σε όλο το φάσμα της κυπριακής πολιτικής ζωής, είτε αυτό αφορά την εκτελεστική εξουσία, όπου ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας λειτουργεί ως άλλος αυτοκράτορας και δεν λογοδοτεί σε κανέναν για το ποιους διορίζει, είτε είναι μέλη ημικρατικών, είτε σε θέσεις υπουργών, είτε σε θέσεις δικαστών.
Αναφέρθηκε στις συνεχείς εκθέσεις της Greco και της έκθεσης για το κράτος δικαίου της ΕΕ, στην οποία αναφέρεται σαφώς ότι «αυτό που συμβαίνει στην Κύπρο με το ανέλεγκτο δεν συμβαίνει σε καμία άλλη χώρα της ΕΕ».
Σχολιάζοντας την πρωτοβουλία βουλευτών για αλλαγή του Συντάγματος, επεσήμανε ότι για να πετύχει η οποιαδήποτε συνταγματική τροποποίηση, πρέπει να ψηφιστεί από τα 2/3 του Σώματος.
Δεν υπάρχει αξιόπιστο πόθεν έσχες
Ο ειδικός σε θέματα διαφθοράς και αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚ, Έρικ Σουκιούρογλου, αναφέρθηκε σε αυτό το οποίο θίγει η έκθεση της ΕΕ για το κράτος δικαίου και το οποίο αφορά στην πλήρη απουσία αξιόπιστου και αποτελεσματικού πόθεν έσχες στην Κύπρο.
Ο κ. Σουκιούρογλου, είπε ότι η κατάσταση σήμερα, μόνο ντροπή μπορεί να προκαλεί, ειδικά με το υφιστάμενο πόθεν έσχες που είναι κοροϊδία, κατά την έκφραση του.
Πρόσθεσε ότι είναι τεράστια η σημασία του πόθεν έσχες, καθώς αποτελεί τον πιο σημαντικό πυλώνα στον έλεγχο κατά της διαφθοράς σε κάθε επίπεδο.
Σημείωσε ότι «στους κοινούς θνητούς, το τμήμα φορολογίας ζητά κατάσταση περιουσίας σήμερα και ξανά μετά από 6-7 χρόνια για να διαπιστωθεί εάν δικαιολογείται η μεταβολή των περιουσιακών τους στοιχείων, ενώ αυτό το απλό πράγμα δεν μπορούμε να το λύσουμε με τρόπο δίκαιο και καθαρό».
Για το ανέλεγκτο του γενικού εισαγγελέα, υπέδειξε ότι μπορούν να βρεθούν τρόποι μέσω του ευρωπαϊκού κεκτημένου, για πρόοδο στο σημαντικό αυτό θεσμικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να εξεταστεί και η ενδεχόμενη συμβολή της δικαστικής εξουσίας.
Η λειτουργός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Μονάδα για το Κράτος Δικαίου, Χριστίνα Καρακώστα, σε παρέμβασή της αναφέρθηκε στα πιο σημαντικά ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα και τίθενται από την Επιτροπή με συνεχείς συστάσεις προς την κυπριακή κυβέρνηση.
Σημείωσε ότι η έκθεση της ΕΕ είναι ένα εργαλείο πρόληψης που χρησιμοποιεί η ΕΕ για να εντοπίζει προβλήματα που σχετίζονται με το κράτος δικαίου.
Ο διαχωρισμός εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα
Η βουλεύτρια του ΑΚΕΛ, Αντιπρόεδρος της ΚΣ ΟΑΣΕ, Ειδική Αντιπρόσωπος κατά της Διαφθοράς, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, ανέφερε ότι έχει κατατεθεί πρόταση νόμου σε σχέση με το διαχωρισμό εξουσιών.
Υποστήριξε ότι στη συνείδηση του κόσμου, η Νομική Υπηρεσία δεν πείθει ότι υπηρετεί το κράτος δικαίου λόγω της προτέρας ιδιότητας των δύο εισαγγελέων, ως μέλη του υπουργικού συμβουλίου της κυβέρνησης Αναστασιάδη.
Σύμφωνα με την κ. Χαραλαμπίδου, σε καμία χώρα της Κοινοπολιτείας ή της ΕΕ, δεν διατηρεί τέτοια προνόμια ο γενικός εισαγγελέας, δηλαδή να διακόπτει τις ποινικές διαδικασίες χωρίς να τις αιτιολογεί.
Έκανε αναφορά σε σχετικές δεσμεύσεις του ΠτΔ ότι θα προχωρήσει με εκσυγχρονισμό των θεσμών δημιουργώντας μια νέα κατάσταση πραγμάτων.
«Αυτό μέχρι στιγμής δεν το είδαμε γι’ αυτό και αναγκαστήκαμε να προχωρήσουμε εμείς και να πιέσουμε την κατάσταση» είπε, .
Πρόσθεσε ότι η Αρχή κατά της Διαφθοράς δεν έχει ανακριτικές εξουσίες και αναγκάζεται να παραδίδει τα πορίσματά της στο γενικό εισαγγελέα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προχωρεί υποθέσεις αφού καταλήγουν στο γενικό εισαγγελέα.
Σύμφωνα με την κ. Χαραλαμπίδου, θα πρέπει να υπάρχει δικαστικός έλεγχος του γενικού εισαγγελέα και όχι ιεραρχικός, από μια ομάδα εντελώς εκτός της Νομικής Υπηρεσίας, με πολύ μεγαλύτερες εξουσίες.
