Φυσικό αέριο: Η Ευρώπη μπαίνει σε αγώνα δρόμου πριν από τον χειμώνα

Στο 58% περιορίζεται η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή από το 2021. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι περιορισμένες ροές LNG και ο ανταγωνισμός με την Ασία διατηρούν αυξημένους τους κινδύνους για τον εφοδιασμό και τις τιμές.

Τέσσερα χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα περίοδο αβεβαιότητας στην αγορά φυσικού αερίου.

Αυτή τη φορά, η βασική πηγή ανησυχίας εντοπίζεται στη Μέση Ανατολή και στις επιπτώσεις του πολέμου στις διεθνείς ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου. Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον περισσότερες εναλλακτικές πηγές προμήθειας, τα χαμηλά αποθέματα και οι δυσκολίες στη μεταφορά φορτίων LNG ενισχύουν την πίεση ενόψει του χειμώνα.

Τα αποθέματα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2021

Το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς χρησιμοποιείται στη βιομηχανία, στη θέρμανση κτιρίων και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Κατά τους θερινούς μήνες, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ενέργειας αγοράζουν συνήθως φυσικό αέριο για να αναπληρώσουν τα υπόγεια αποθέματα πριν από την περίοδο αυξημένης χειμερινής ζήτησης. Υπό κανονικές συνθήκες, η πληρότητα των αποθηκών αυτή την εποχή κυμαίνεται μεταξύ 75% και 80%.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής ένωσης διαχειριστών υποδομών φυσικού αερίου, οι αποθήκες βρίσκονται σήμερα περίπου στο 58%, επίπεδο που καταγράφεται για πρώτη φορά από το 2021. Πρόκειται για τη χρονιά κατά την οποία η Ρωσία άρχισε να περιορίζει σταδιακά τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Η χαμηλή πληρότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή περιορίζει το περιθώριο αντίδρασης της Ευρώπης σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής των εισαγωγών ή ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα.

Γιατί καθυστέρησε η αναπλήρωση των αποθεμάτων

Η σημερινή εικόνα αποτελεί αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε τον προηγούμενο χειμώνα με τις αποθήκες γεμάτες μόλις κατά 28%, σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα των προηγούμενων ετών.

Παράλληλα, η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή στο τέλος Φεβρουαρίου επηρέασε τις εισαγωγές LNG από την περιοχή, ιδιαίτερα τα φορτία που προέρχονται από το Κατάρ και διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Η αβεβαιότητα γύρω από τη διαθεσιμότητα των φορτίων προκάλεσε αύξηση των τιμών. Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αγοραστές καθυστέρησαν τις αγορές τους, προσδοκώντας ότι οι τιμές θα υποχωρούσαν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές των συμβολαίων παράδοσης για τον χειμώνα παρέμειναν χαμηλότερες από τις θερινές τιμές. Αυτή η ασυνήθιστη διάρθρωση της αγοράς περιόρισε το οικονομικό κίνητρο για αγορά και αποθήκευση φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Με απλά λόγια, οι εταιρείες καλούνταν να αγοράσουν ακριβότερα σήμερα ένα προϊόν που η προθεσμιακή αγορά αποτιμούσε χαμηλότερα για τον χειμώνα. Το αποτέλεσμα ήταν η επιβράδυνση της αναπλήρωσης των αποθεμάτων.

Γιατί οι Βρυξέλλες δεν μιλούν ακόμη για κρίση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σημερινή κατάσταση, άλλωστε, διαφέρει σημαντικά από εκείνη του 2022.

Μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών ροών, η Ευρώπη επένδυσε σε νέους τερματικούς σταθμούς και υποδομές για την εισαγωγή LNG μέσω θαλάσσης. Παράλληλα, διεύρυνε το χαρτοφυλάκιο των προμηθευτών της και περιόρισε την κατανάλωση φυσικού αερίου.

Η ευρωπαϊκή ζήτηση βρίσκεται σήμερα περίπου 17% χαμηλότερα από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η μείωση αυτή λειτουργεί ως σημαντικό δίχτυ ασφαλείας, καθώς περιορίζει την ποσότητα που χρειάζεται να εισαχθεί και να αποθηκευτεί για την κάλυψη της χειμερινής κατανάλωσης.

Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η επίτευξη πληρότητας 80% πριν από τον χειμώνα παραμένει τεχνικά εφικτή και επαρκής για την κάλυψη των αναγκών της Ένωσης.

Για να επιτευχθεί, όμως, ο στόχος απαιτείται ταχύτερος ρυθμός εισαγωγών και αποθήκευσης τους επόμενους μήνες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη ανταγωνίζεται όλο και εντονότερα την Ασία για τα ίδια διαθέσιμα φορτία.

Το κρίσιμο μέτωπο του LNG

Η μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με την κρίση του 2022 είναι ότι η Ευρώπη δεν εξαρτάται πλέον στον ίδιο βαθμό από τους ρωσικούς αγωγούς. Η νέα εξάρτησή της, όμως, από το LNG δημιουργεί διαφορετικού τύπου κινδύνους.

Το LNG αποτελεί παγκόσμιο εμπόρευμα και τα φορτία του μπορούν να κατευθυνθούν προς την αγορά που προσφέρει την υψηλότερη τιμή. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη δεν ανταγωνίζεται μόνο άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά κυρίως τις μεγάλες ασιατικές οικονομίες.

Η Κίνα και άλλες χώρες της Ασίας, οι οποίες έχουν επίσης επηρεαστεί από τις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, προσφέρουν υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσουν φορτία. Ως αποτέλεσμα, μεγαλύτερες ποσότητες LNG κατευθύνονται προς την Ασία, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο ανταγωνισμός αυτός θα μπορούσε να ενταθεί εάν το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιμετωπίσουν παρατεταμένες δυσκολίες στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Οι πρόσθετοι κίνδυνοι για τον εφοδιασμό

Παρά τη βελτίωση των ευρωπαϊκών υποδομών, η ασφάλεια εφοδιασμού εξακολουθεί να εξαρτάται από μια σειρά μεταβλητών.

Η Νορβηγία αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές φυσικού αερίου της Ευρώπης. Μια απρόβλεπτη τεχνική βλάβη ή παρατεταμένη συντήρηση στις νορβηγικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει τις ροές προς την ήπειρο.

Ανάλογος κίνδυνος υπάρχει και για τις εισαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα σε περίπτωση ακραίου ψύχους που θα αυξήσει την αμερικανική εγχώρια ζήτηση ή εάν παρουσιαστούν τεχνικά προβλήματα σε εγκαταστάσεις υγροποίησης και εξαγωγής.

Η Ευρώπη βρίσκεται επομένως σε καλύτερη θέση σε σχέση με το 2022, αλλά παραμένει ευάλωτη σε μια ταυτόχρονη εμφάνιση περισσότερων προβλημάτων.

Τι δείχνουν οι εκτιμήσεις για τις τιμές

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα κατά το υπόλοιπο του έτους, κινούμενη κατά μέσο όρο μεταξύ €55 και €62 ανά μεγαβατώρα.

Η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί κυρίως από την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τον ρυθμό πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών και τον ανταγωνισμό με την Ασία.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν επίσης οι καιρικές συνθήκες. Ένας ήπιος χειμώνας θα περιόριζε τη ζήτηση και θα μείωνε την πίεση στα αποθέματα. Αντίθετα, μια παρατεταμένη περίοδος χαμηλών θερμοκρασιών θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία άντληση των αποθηκευμένων ποσοτήτων.

Στην εξίσωση εισέρχεται και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα. Περίοδοι χαμηλής έντασης ανέμων αυξάνουν τη χρήση μονάδων φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρισμού, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη ζήτηση.

Επιστρέφει ο κίνδυνος περιοριστικών μέτρων;

Το δυσμενέστερο σενάριο θα περιλάμβανε χαμηλότερα από τα επιθυμητά αποθέματα, έναν ιδιαίτερα ψυχρό χειμώνα και μια ταυτόχρονη διακοπή σε βασική πηγή εφοδιασμού.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ευρώπη θα μπορούσε να υποχρεωθεί να εξετάσει εκ νέου μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης, αντίστοιχα με εκείνα που εφαρμόστηκαν κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Οι πρώτες επιπτώσεις θα αφορούσαν πιθανότατα τη βιομηχανία, ενώ η αύξηση των τιμών θα μεταφερόταν σταδιακά στο κόστος παραγωγής, στην ηλεκτρική ενέργεια και στα νοικοκυριά.

Δεν πρόκειται για το βασικό σενάριο των ευρωπαϊκών αρχών. Αποτελεί, όμως, έναν κίνδυνο που δεν μπορεί να αποκλειστεί όσο τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά και η γεωπολιτική αβεβαιότητα περιορίζει την ορατότητα στην παγκόσμια αγορά LNG.

MoneyMatters Insight

Η Ευρώπη δεν βρίσκεται σήμερα στο σημείο που βρισκόταν το 2022, αλλά ούτε διαθέτει πλήρη ενεργειακή ασφάλεια. Η μείωση της ζήτησης, οι νέες υποδομές LNG και η διαφοροποίηση των προμηθευτών έχουν ενισχύσει την ανθεκτικότητά της. Την ίδια στιγμή, όμως, η εξάρτηση από την παγκόσμια αγορά LNG σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια επηρεάζεται πλέον άμεσα από τον ανταγωνισμό με την Ασία, τις θαλάσσιες οδούς και τις γεωπολιτικές κρίσεις μακριά από τα σύνορά της. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν η σημερινή αβεβαιότητα θα παραμείνει διαχειρίσιμη ή θα εξελιχθεί σε νέα πίεση για επιχειρήσεις και καταναλωτές.

The post Φυσικό αέριο: Η Ευρώπη μπαίνει σε αγώνα δρόμου πριν από τον χειμώνα appeared first on moneymatters.cy.

Διαβάστε Περισσότερα...