GSI: Η Αθήνα πατά γκάζι και η Λευκωσία τραβά χειρόφρενο

Οι εξελίξεις προσπερνούν την κυβέρνηση, ενώ πηγές κοντά στο Προεδρικό δείχνουν τον Μάκη Κεραυνό

Μετά τις αυγουστιάτικες διακοπές, ο Άρης επανέρχεται. Και όσο ο Άρης ξεκουραζόταν, ο GSI δεν περίμενε τη Λευκωσία.

Οι εξελίξεις γύρω από τη μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση κινούνται πλέον με τέτοια ταχύτητα, ώστε η κυπριακή κυβέρνηση δείχνει να τις παρακολουθεί αντί να τις συνδιαμορφώνει. Η συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου υπογράφηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς κυπριακή παρουσία στο τραπέζι των υπογραφών.

Το Προεδρικό επιχείρησε εκ των υστέρων να εντάξει την εξέλιξη στο πλαίσιο της απόφασης Χριστοδουλίδη–Μητσοτάκη για εξεύρεση ισχυρού επενδυτή. Πολιτικά κατανοητό. Επικοινωνιακά, όμως, δεν αρκεί για να διαγράψει την εικόνα: η Αθήνα υπέγραφε, η γαλλική εταιρεία αναλάμβανε τον έλεγχο και η Λευκωσία απουσίαζε από το κάδρο.

Πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στο Προεδρικό παραδέχονται στη στήλη ότι η εξέλιξη αιφνιδίασε την κυβέρνηση. Η αμηχανία των πρώτων ωρών δεν μπορούσε να κρυφτεί και η καθυστερημένη προσπάθεια πολιτικής οικειοποίησης της συμφωνίας μάλλον την έκανε πιο εμφανή.

Η είσοδος ενός από τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς επενδυτικούς ομίλους υποδομών, και μάλιστα με πλειοψηφική συμμετοχή, αλλάζει άρδην τα δεδομένα. Η ιδιωτική επένδυση δεν αποτελεί από μόνη της πιστοποιητικό βιωσιμότητας. Αποτελεί, όμως, ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν να μην συνέβη τίποτα.

Κι όμως, η κυβέρνηση έμεινε στην παλιά κασέτα: περιμένουμε μελέτες, αξιολογούμε δεδομένα, εξετάζουμε τη βιωσιμότητα. Όλα αυτά είναι θεμιτά όταν μια χώρα καλείται να αναλάβει οικονομικές υποχρεώσεις. Παύουν, όμως, να είναι πειστικά όταν μετατρέπονται σε μόνιμο άλλοθι αναβολής.

Δύο χρόνια δισταγμών, αντιφατικών δηλώσεων και κυβερνητικής ατολμίας έχουν ήδη κοστίσει χρόνο, αξιοπιστία και επιρροή. Το έργο δεν περίμενε μέχρι να συμφωνήσουν μεταξύ τους οι υπουργοί της κυπριακής κυβέρνησης. Η Ελλάδα σχεδίασε, αναζήτησε επενδυτή, υπέγραψε και τώρα σπρώχνει το επόμενο στάδιο.

Στο Προεδρικό, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Άρη, αρκετοί καταλογίζουν την κύρια ευθύνη στον Μάκη Κεραυνό. Θεωρούν ότι η άτεγκτη στάση του Υπουργού Οικονομικών εγκλώβισε τον Πρόεδρο σε μια γραμμή επιφυλάξεων, από την οποία σήμερα είναι πολιτικά δύσκολο να απομακρυνθεί χωρίς να εκθέσει τον υπουργό του.

Μόνο που τώρα δεν αρκεί άλλη μια λεκτική ισορροπία. Απαιτείται πολιτική διαχείριση του Υπουργού Οικονομικών και, πάνω απ’ όλα, καθαρή προεδρική απόφαση. Ο Πρόεδρος δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα υπέρ του έργου, επιφυλακτικός για το έργο και θεατής στις αποφάσεις για το έργο.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος, από την άλλη, αισθάνεται δικαιωμένος και δεν το κρύβει. Για τον πρόεδρο του ΔΗΚΟ, ο GSI έχει μετατραπεί σε κορυφαίο παράδειγμα μιας κυβέρνησης που συχνά πελαγοδρομεί, κρύβεται πίσω από μελέτες και φοβάται να αναλάβει το πολιτικό κόστος μεγάλων αποφάσεων.

Και πριν ακόμη κοπάσει ο θόρυβος από τη Meridiam, ήρθε η δεύτερη μεγάλη εξέλιξη. Ο ΑΔΜΗΕ κατέθεσε στις ρυθμιστικές αρχές Κύπρου και Ισραήλ το επενδυτικό αίτημα για το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ. Δεν πρόκειται ακόμη για τελική επενδυτική απόφαση. Είναι, όμως, το αναγκαίο θεσμικό βήμα για να αρχίσει η αξιολόγηση της επένδυσης και του επιμερισμού του κόστους.

Η προοπτική αυτή προσθέτει οικονομικό βάθος και τεράστια γεωπολιτική αξία στο συνολικό έργο. Ο GSI παύει να είναι μόνο ένα καλώδιο που θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Μετατρέπεται σε υποδομή εξωτερικής πολιτικής, περιφερειακών συμμαχιών και στρατηγικής σύνδεσης της Ευρώπης με την Ανατολική Μεσόγειο.

Οι πληροφορίες μας αναφέρουν ότι η κυβέρνηση δεν περίμενε μια τόσο γρήγορη κίνηση, μόλις λίγες ημέρες μετά την είσοδο της Meridiam. Κατανοεί πλέον ότι η πίεση μεγαλώνει. Διότι κάθε νέα εξέλιξη κάνει την επίκληση των μελετών να μοιάζει λιγότερο με υπευθυνότητα και περισσότερο με φόβο ανάληψης ευθύνης.

Το πιο ανησυχητικό για τη Λευκωσία είναι η εικόνα που παγιώνεται: η Ελλάδα παίρνει αποφάσεις, σχεδιάζει, υπογράφει και σπρώχνει το έργο. Η Κύπρος, για την οποία το καλώδιο είναι υπαρξιακά σημαντικότερο, παραμένει θεατής.

Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη είναι πλέον εγκλωβισμένη στις προηγούμενες δηλώσεις, στις εσωτερικές αντιφάσεις και στις φοβίες της. Αν δεν τραβήξει η ίδια το χειρόφρενο της αναβλητικότητας, θα ανακαλύψει σύντομα ότι οι άλλοι έχουν ήδη χαράξει τη διαδρομή χωρίς αυτήν.

Άρης