Οι αμυντικές δαπάνες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα €454 δισ. το 2026, μετατρέποντας την ασφάλεια σε έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς κύκλους της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η αγορά δεν αφορά μόνο πυραύλους και βαριά οχήματα. Αφορά λογισμικό, αισθητήρες, κυβερνοασφάλεια, drones, δορυφορικές επικοινωνίες, ενέργεια, κρίσιμα υλικά και τεχνολογίες διπλής χρήσης.
Για την Κύπρο, η ευκαιρία είναι συγκεκριμένη αλλά όχι αυτόματη. Το επενδυτικό σχέδιο της χώρας στο εργαλείο SAFE ανέρχεται σε €1,18 δισ., ενώ η κυβερνητική στρατηγική θέτει ως επιδίωξη ουσιαστική συμμετοχή κυπριακών εταιρειών σε μεγάλα προγράμματα. Το ερώτημα είναι αν η τοπική βιομηχανία θα παραμείνει αγοραστής εξοπλισμού ή θα ενταχθεί στις αλυσίδες αξίας που χρηματοδοτεί η νέα ευρωπαϊκή δαπάνη.
- Οι αμυντικές δαπάνες της ΕΕ προβλέπεται να αυξηθούν στα €454 δισ., κατά 8,6% σε ένα έτος και 75,3% από το 2021.
- Οι αμυντικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα €163 δισ., ή το 36% της συνολικής δαπάνης.
- Η έρευνα και ανάπτυξη αναμένεται να ανέλθει στα €20 δισ..
- Η Κύπρος διαθέτει εγκεκριμένο σχέδιο SAFE €1,18 δισ. και επιδιώκει συμμετοχή εγχώριων εταιρειών στις προμήθειες.
- Οι καλύτερες ευκαιρίες για μικρές κυπριακές εταιρείες βρίσκονται σε εξειδικευμένα υποσυστήματα, dual-use τεχνολογία και διεθνείς κοινοπραξίες.
Πού κατευθύνονται τα €454 δισ.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, οι δαπάνες αυξήθηκαν στα €418 δισ. το 2025 και προβλέπεται να φτάσουν τα €454 δισ. το 2026, δηλαδή περίπου 2,4% του ΑΕΠ των κρατών μελών.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για τις επιχειρήσεις δεν είναι το συνολικό ποσό, αλλά η σύνθεσή του. Οι αμυντικές επενδύσεις προβλέπεται να ανέλθουν κοντά στα €163 δισ., αυξημένες κατά 158,7% σε σχέση με το 2021. Περίπου 87% αυτού του επενδυτικού σκέλους αναμένεται να αφορά προμήθεια εξοπλισμού.
Η έρευνα και ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα φτάσει τα €20 δισ., από €17 δισ. το 2025. Αυτή είναι η ζώνη όπου μπορούν να συμμετάσχουν περισσότερες εταιρείες τεχνολογίας, επειδή οι εφαρμογές δεν απαιτούν πάντοτε τεράστια εργοστάσια. Απαιτούν πνευματική ιδιοκτησία, πιστοποιήσεις και ενσωμάτωση σε μεγαλύτερα συστήματα.
Οι κλάδοι που κερδίζουν
Οι πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ περιλαμβάνουν αεράμυνα και αντιπυραυλική προστασία, drones και αντι-drone συστήματα, ηλεκτρονικό πόλεμο, ασφαλείς επικοινωνίες, διαστημικές δυνατότητες, στρατιωτική κινητικότητα και κυβερνοάμυνα.
Αυτό δημιουργεί ζήτηση για:
- αισθητήρες, ραντάρ και ηλεκτρονικά που εντοπίζουν ή καθοδηγούν συστήματα,
- λογισμικό διοίκησης, AI και ανάλυση δεδομένων,
- κυβερνοασφάλεια και κρυπτογραφημένες επικοινωνίες,
- drones, μικρά αυτόνομα συστήματα και counter-drone λύσεις,
- ενέργεια, αποθήκευση και ανθεκτικές μικροϋποδομές,
- συντήρηση, εξομοιωτές, εκπαίδευση και πιστοποιημένες υπηρεσίες.
Πρόκειται για αγορές όπου τεχνολογίες πολιτικής χρήσης μπορούν να αποκτήσουν αμυντική εφαρμογή. Αυτό δεν εξαλείφει τις αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας και εξαγωγικού ελέγχου, αλλά διευρύνει τον αριθμό των επιχειρήσεων που μπορούν να συμμετάσχουν.
Γιατί οι μικρές εταιρείες έχουν χώρο
Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία απασχολούσε περίπου 633.000 εργαζομένους το 2024, αυξημένους κατά 20,2% από το 2021. Στις αλυσίδες της δραστηριοποιούνται περισσότερες από 2.500 μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Οι μεγάλοι κατασκευαστές λειτουργούν ως ολοκληρωτές συστημάτων, αλλά εξαρτώνται από εκατοντάδες προμηθευτές εξαρτημάτων, λογισμικού και υπηρεσιών. Μια κυπριακή εταιρεία δεν χρειάζεται να κατασκευάσει ολόκληρο drone ή πύραυλο. Μπορεί να προσφέρει ασφαλές λογισμικό, επικοινωνίες, οπτικά συστήματα, συντήρηση, εκπαίδευση ή ένα πιστοποιημένο υποσύστημα.
Η κυπριακή βάση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Ιανουάριο το κυπριακό επενδυτικό σχέδιο SAFE ύψους €1,18 δισ.. Το εργαλείο παρέχει μακροχρόνια δανειοδότηση για κοινές αμυντικές προμήθειες και έχει συνολική ευρωπαϊκή δύναμη πυρός έως €150 δισ..
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επίσης συστήσει Συμβούλιο Αμυντικής Βιομηχανίας, χρηματοδοτεί τη συμμετοχή κυπριακών φορέων σε έργα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας και αναπτύσσει εθνική στρατηγική του κλάδου. Η πολιτική επιδίωξη που έχει διατυπωθεί είναι συμμετοχή κυπριακών εταιρειών σε ποσοστό έως 15% σε μεγάλα αμυντικά προγράμματα, όπου αυτό είναι εφικτό.
Το ποσοστό αυτό δεν είναι εγγυημένη ανάθεση. Για να μετατραπεί σε συμβάσεις απαιτούνται συγκεκριμένες δυνατότητες, βιομηχανικές συνεργασίες και όροι που θα ενσωματωθούν στις προμήθειες.
Τι χρειάζεται μια κυπριακή εταιρεία
Η πρόσβαση στην αγορά άμυνας είναι πιο δύσκολη από την πώληση ενός συμβατικού τεχνολογικού προϊόντος. Απαιτεί πιστοποίηση ποιότητας, ασφάλεια προσωπικού και εγκαταστάσεων, προστασία δεδομένων, ανθεκτική εφοδιαστική αλυσίδα και δυνατότητα υποστήριξης για πολλά χρόνια.
Οι μικρές επιχειρήσεις χρειάζεται να επιλέξουν στενή εξειδίκευση και να ενταχθούν σε κοινοπραξίες. Τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας και οι κοινές προμήθειες μέσω SAFE ευνοούν συνεργασίες από περισσότερα κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει ότι η σωστή ευρωπαϊκή εταιρική σχέση μπορεί να είναι σημαντικότερη από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς.
Οι κίνδυνοι για το δημόσιο και τους επενδυτές
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών δεν εγγυάται ισόποση βελτίωση ικανοτήτων ή κερδών. Καθυστερήσεις, τεχνικές αστοχίες, αλλαγές προδιαγραφών και πολιτικές αποφάσεις μπορούν να μεταβάλουν την απόδοση ενός έργου.
Υπάρχει επίσης δημοσιονομικός κίνδυνος. Το SAFE είναι δανειοδοτικό εργαλείο, όχι δωρεάν επιχορήγηση. Η Κύπρος πρέπει να αξιολογήσει το συνολικό κόστος κύκλου ζωής κάθε συστήματος, από την αγορά έως τη συντήρηση, τα πυρομαχικά, την εκπαίδευση και την τεχνολογική αναβάθμιση.
Η ευρωπαϊκή στροφή στην άμυνα δημιουργεί πραγματική βιομηχανική αγορά, αλλά η κυπριακή αξία θα κριθεί από το πόσο από το €1,18 δισ. θα μετατραπεί σε γνώση, θέσεις εργασίας και εξαγώγιμες δυνατότητες. Η απλή αγορά εξοπλισμού ενισχύει την αποτροπή. Η συμμετοχή στην παραγωγή ενισχύει ταυτόχρονα την αποτροπή και την οικονομία.
The post Η Ευρώπη ρίχνει €454 δισ. στην άμυνα: Πού ανοίγουν ευκαιρίες για την Κύπρο appeared first on moneymatters.cy.
