Strategist Ai · AI Takeaways
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου συγκρίνει σενάρια για το μέλλον των κοινών κανόνων εμπορίου.
- Σε σενάριο διάσπασης σε γεωπολιτικά μπλοκ, η προσομοίωση δίνει 5,1% χαμηλότερο παγκόσμιο ΑΕΠ και 18,6% χαμηλότερες εξαγωγές.
- Το 72% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών εξακολουθεί να γίνεται με τους βασικούς μη διακριτικούς δασμολογικούς όρους του ΠΟΕ.
- Οι αριθμοί είναι υποθετικά παγκόσμια σενάρια, όχι πρόβλεψη ζημιάς 5,1% για την Κύπρο.
Μια παγκόσμια οικονομία χωρισμένη σε ανταγωνιστικά εμπορικά μπλοκ θα μπορούσε να έχει 5,1% χαμηλότερο ΑΕΠ και 18,6% λιγότερες εξαγωγές από το σενάριο αναφοράς, σύμφωνα με προσομοίωση που παρουσιάζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου στην έκθεση World Trade Report 2026. Το εύρημα αποτυπώνει το πιθανό κόστος της γεωπολιτικής διάσπασης· δεν αποτελεί πρόβλεψη ότι η πτώση έχει ήδη συμβεί.
Η έκθεση εξετάζει τη συνολική αξία των κοινών εμπορικών κανόνων σε μια περίοδο δασμών, επιδοτήσεων και αυξημένης αβεβαιότητας. Στο πιο ακραίο υποθετικό σενάριο, όπου οι πολυμερείς κανόνες αντικαθίστανται από δίκτυο διμερών και περιφερειακών συμφωνιών και ο ΠΟΕ δεν λειτουργεί, η προσομοίωση υπολογίζει 6,9% χαμηλότερο παγκόσμιο ΑΕΠ και 26,9% χαμηλότερες εξαγωγές. Αντίθετα, ένα σενάριο ενισχυμένης συνεργασίας δίνει 2,9% υψηλότερο ΑΕΠ και 17,9% υψηλότερες εξαγωγές.
Γιατί οι κοινοί κανόνες μετρούν ακόμη
Παρά τις εμπορικές συγκρούσεις, περίπου 72% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών εξακολουθεί να διεξάγεται με τους βασικούς δασμολογικούς όρους της αρχής του «μάλλον ευνοούμενου κράτους». Η αρχή περιορίζει την αυθαίρετη διάκριση μεταξύ εμπορικών εταίρων και προσφέρει σε μικρότερες οικονομίες πρόσβαση σε κανόνες που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τη διαπραγματευτική ισχύ τους.
Η έκθεση δεν υποστηρίζει ότι το σημερινό πλαίσιο λειτουργεί χωρίς προβλήματα. Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις, οι διαφορετικοί κανονισμοί, η ψηφιακή οικονομία και οι ανησυχίες εθνικής ασφάλειας δυσκολεύουν τις παλιές συμφωνίες. Από το 2015 έως το 2024, μόνο το 59% των μελών υπέβαλε τις απαιτούμενες κοινοποιήσεις επιδοτήσεων και το 77% αυτών κατατέθηκε εκπρόθεσμα, σύμφωνα με τον ΠΟΕ. Χωρίς διαφάνεια, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εκτιμήσουν τον πραγματικό ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουν.
Η κυπριακή διάσταση
Για μια μικρή, ανοικτή οικονομία όπως η Κύπρος, οι διαδρομές επίδρασης είναι συγκεκριμένες: ναυτιλία, εισαγωγές, εξαγωγές υπηρεσιών και πρόσβαση κυπριακών επιχειρήσεων σε ξένες αγορές. Περισσότερες διακρίσεις ή ασύμβατοι κανόνες μπορούν να ανεβάσουν το κόστος συμμόρφωσης και να κάνουν την εμπορική διαδρομή λιγότερο προβλέψιμη. Η έκθεση όμως δεν δίνει χωριστή εκτίμηση απώλειας ΑΕΠ για την Κύπρο, επομένως το παγκόσμιο 5,1% δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο στην κυπριακή οικονομία.
Ο ΠΟΕ επισημαίνει επίσης ότι τα οφέλη του ανοιχτού εμπορίου δεν μοιράζονται αυτόματα ισότιμα. Μικρές επιχειρήσεις, εργαζόμενοι και περιοχές που πιέζονται από τον ανταγωνισμό χρειάζονται κατάλληλες εσωτερικές πολιτικές για να μπορούν να συμμετέχουν και να προσαρμόζονται. Το ερώτημα για την Ευρώπη και την Κύπρο δεν είναι απλώς πόσες συμφωνίες μπορούν να υπογράψουν, αλλά πόσο σταθεροί και εφαρμόσιμοι θα μείνουν οι κανόνες με τους οποίους λειτουργούν.
