Η οικονομική εμπιστοσύνη στην Κύπρο βελτιώνεται για έκτο συνεχόμενο μήνα. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται γενικά πιο αισιόδοξες, οι υπηρεσίες βλέπουν καλύτερες προοπτικές και στις κατασκευές καταγράφονται θετικότερες προσδοκίες.
- Έκτη συνεχόμενη άνοδος
- Ο καταναλωτής βλέπει διαφορετικά την οικονομία
- Ο πληθωρισμός επέστρεψε στο 3,5%
- Αν ο πληθωρισμός πέσει, πέφτουν οι τιμές;
- Επιχειρήσεις και καταναλωτές δεν βλέπουν το ίδιο πράγμα
- Το λιανικό εμπόριο στέλνει ένα ακόμη μήνυμα
- Ανάπτυξη δεν σημαίνει ίδια εμπειρία για όλους
- Τι πρέπει να παρακολουθούμε τους επόμενους μήνες
Την ίδια στιγμή, όμως, οι καταναλωτές γίνονται πιο επιφυλακτικοί για τα προσωπικά τους οικονομικά και περιορίζεται η πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε μεγάλες αγορές.
Αυτή η φαινομενική αντίφαση λέει ίσως περισσότερα για τη σημερινή κατάσταση της κυπριακής οικονομίας από έναν μεμονωμένο δείκτη ανάπτυξης.
Γιατί μια οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται και οι επιχειρήσεις να βλέπουν καλύτερες προοπτικές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό αισθάνεται οικονομικά ισχυρότερο.
Έκτη συνεχόμενη άνοδος
Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο κατά 0,6 μονάδες σε σχέση με τον Αύγουστο.
Πρόκειται για τον έκτο συνεχόμενο μήνα βελτίωσης.
Η άνοδος προήλθε από μικρές βελτιώσεις του επιχειρηματικού κλίματος σχεδόν σε όλους τους τομείς, με εξαίρεση το λιανικό εμπόριο.
Στις υπηρεσίες, η εμπιστοσύνη ενισχύθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα, κυρίως λόγω καλύτερων προσδοκιών για τον κύκλο εργασιών.
Στις κατασκευές καταγράφηκε επίσης μικρή βελτίωση, καθώς οι επιχειρήσεις αξιολόγησαν θετικότερα τόσο τα υφιστάμενα βιβλία παραγγελιών όσο και τις προοπτικές απασχόλησης.
Στη βιομηχανία το κλίμα ενισχύθηκε ελαφρά, αν και οι προσδοκίες για την παραγωγή επιδεινώθηκαν σημαντικά.
Η συνολική εικόνα από την πλευρά των επιχειρήσεων είναι επομένως θετική, χωρίς όμως να είναι ομοιόμορφη.
Ο καταναλωτής βλέπει διαφορετικά την οικονομία
Εκεί όπου η εικόνα αλλάζει είναι στα νοικοκυριά.
Ο Δείκτης Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης υποχώρησε τον Σεπτέμβριο.
Οι καταναλωτές εμφανίστηκαν πιο απαισιόδοξοι για τη μελλοντική οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους, ενώ εξασθένησε και η πρόθεσή τους να πραγματοποιήσουν μεγάλες αγορές.
Ταυτόχρονα, ενισχύθηκε η πρόθεση για αποταμίευση.
Αυτός ο συνδυασμός έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Όταν ένα νοικοκυριό γίνεται περισσότερο επιφυλακτικό απέναντι σε μεγάλες αγορές και ταυτόχρονα θέλει να αυξήσει την αποταμίευσή του, ουσιαστικά δημιουργεί ένα μεγαλύτερο οικονομικό «μαξιλάρι» απέναντι στην αβεβαιότητα.
Και η αβεβαιότητα φαίνεται πράγματι να αυξάνεται.
Ο Δείκτης Οικονομικής Αβεβαιότητας της Κύπρου κατέγραψε σημαντική άνοδο τον Σεπτέμβριο, η οποία προήλθε κυρίως από τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα από τον τομέα των υπηρεσιών.
Ο πληθωρισμός επέστρεψε στο 3,5%
Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που βοηθά να εξηγηθεί γιατί η βελτίωση του οικονομικού κλίματος δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Οι τιμές.
Ο πληθωρισμός στην Κύπρο διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 3,5%, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία.
Και πίσω από τον γενικό αριθμό υπάρχουν πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις σε κατηγορίες που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα.
Τα πετρελαιοειδή ήταν 20,3% ακριβότερα από τον Αύγουστο του 2025.
Οι μεταφορές παρουσίασαν ετήσια αύξηση 11,4%, ενώ η κατηγορία στέγασης, νερού, ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και άλλων καυσίμων αυξήθηκε κατά 6,9%.
Στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά η αύξηση ήταν 3,8%.
Αυτό σημαίνει ότι η πίεση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα.
Ένα νοικοκυριό που χρησιμοποιεί καθημερινά αυτοκίνητο, πληρώνει ενοίκιο και διαθέτει μεγάλο μέρος του εισοδήματός του σε τρόφιμα και βασικές υπηρεσίες μπορεί να βιώνει την οικονομική πραγματικότητα πολύ διαφορετικά από ό,τι υποδηλώνει ένας συνολικός μακροοικονομικός δείκτης.
Αν ο πληθωρισμός πέσει, πέφτουν οι τιμές;
Εδώ υπάρχει μια σημαντική διάκριση.
Όταν λέμε ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 3,5%, δεν σημαίνει ότι όλες οι τιμές αυξήθηκαν κατά 3,5%.
Ούτε μια μελλοντική υποχώρηση του πληθωρισμού θα σημαίνει απαραίτητα ότι οι τιμές θα επιστρέψουν εκεί όπου βρίσκονταν πριν από δύο ή τρία χρόνια.
Ο πληθωρισμός μετρά τον ρυθμό μεταβολής των τιμών.
Αν ένα προϊόν από €100 φτάσει στα €110 και στη συνέχεια ο πληθωρισμός επιβραδυνθεί, το προϊόν δεν επιστρέφει αυτομάτως στα €100. Μπορεί απλώς να συνεχίσει να ακριβαίνει με μικρότερο ρυθμό.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που συχνά δημιουργείται απόσταση ανάμεσα στα καλά μακροοικονομικά στοιχεία και στην αντίληψη των πολιτών για την οικονομία.
Η σταθεροποίηση του πληθωρισμού δεν διαγράφει τις αυξήσεις που έχουν ήδη προηγηθεί.
Επιχειρήσεις και καταναλωτές δεν βλέπουν το ίδιο πράγμα
Δεν είναι παράδοξο μια επιχείρηση να γίνεται περισσότερο αισιόδοξη την ίδια στιγμή που ένας καταναλωτής γίνεται περισσότερο προσεκτικός.
Μια επιχείρηση αξιολογεί τις παραγγελίες της, τον κύκλο εργασιών, τη ζήτηση, τις προοπτικές προσλήψεων και τη μελλοντική δραστηριότητα.
Ένα νοικοκυριό κοιτάζει τον μισθό, το ενοίκιο ή τη δόση, το αυτοκίνητο, το ηλεκτρικό ρεύμα, το σούπερ μάρκετ και το ποσό που μένει στον λογαριασμό στο τέλος του μήνα.
Οι δύο πλευρές μπορούν επομένως να βιώνουν την ίδια οικονομία με εντελώς διαφορετικό τρόπο.
Και αυτό φαίνεται ιδιαίτερα καθαρά στα στοιχεία του Σεπτεμβρίου.
Το λιανικό εμπόριο στέλνει ένα ακόμη μήνυμα
Υπάρχει μάλιστα ένα στοιχείο που συνδέει τις δύο εικόνες.
Το λιανικό εμπόριο ήταν ο μοναδικός επιχειρηματικός τομέας στον οποίο το κλίμα επιδεινώθηκε τον Σεπτέμβριο.
Οι επιχειρήσεις του κλάδου αξιολόγησαν πιο αρνητικά τις πρόσφατες πωλήσεις τους και αναθεώρησαν προς τα κάτω τις προσδοκίες τους για τις μελλοντικές πωλήσεις.
Αυτό έχει σημασία επειδή το λιανικό εμπόριο βρίσκεται πολύ κοντά στην πραγματική συμπεριφορά του καταναλωτή.
Εάν τα νοικοκυριά γίνονται πιο προσεκτικά, καθυστερούν μεγάλες αγορές ή επιλέγουν να αποταμιεύσουν περισσότερο, η αλλαγή αυτή μπορεί να αρχίσει να αποτυπώνεται στις προσδοκίες των επιχειρήσεων που εξαρτώνται περισσότερο από την καθημερινή κατανάλωση.
Δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση καταρρέει.
Είναι όμως ένα στοιχείο που αξίζει να παρακολουθείται.
Ανάπτυξη δεν σημαίνει ίδια εμπειρία για όλους
Ένα από τα συχνότερα λάθη στην ανάγνωση των οικονομικών στοιχείων είναι η υπόθεση ότι η ανάπτυξη μιας οικονομίας πρέπει να γίνεται αισθητή με τον ίδιο τρόπο από όλους.
Δεν λειτουργεί έτσι.
Το ΑΕΠ μπορεί να αυξάνεται επειδή αναπτύσσονται συγκεκριμένοι κλάδοι, αυξάνονται οι επενδύσεις, ενισχύονται οι εξαγωγές υπηρεσιών ή δημιουργείται περισσότερη οικονομική δραστηριότητα.
Αυτό είναι θετικό για την οικονομία συνολικά.
Δεν μας λέει όμως από μόνο του πώς κατανέμεται το επιπλέον εισόδημα ούτε πόσο έχει μεταβληθεί η αγοραστική δύναμη διαφορετικών νοικοκυριών.
Γι’ αυτό χρειάζεται να κοιτάζουμε περισσότερους από έναν αριθμούς.
Ανάπτυξη, πληθωρισμός, μισθοί, απασχόληση, καταναλωτική εμπιστοσύνη, αποταμίευση και πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα αποτελούν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας εικόνας.
Τι πρέπει να παρακολουθούμε τους επόμενους μήνες
Η έκτη συνεχόμενη άνοδος του οικονομικού κλίματος είναι ένα θετικό σήμα, αλλά τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείχνουν ότι χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία του.
Το πρώτο στοιχείο που θα έχει σημασία είναι εάν η βελτίωση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης συνεχιστεί.
Το δεύτερο είναι εάν ο πληθωρισμός θα αρχίσει να αποκλιμακώνεται και ιδιαίτερα τι θα συμβεί με την ενέργεια και τις μεταφορές.
Το τρίτο είναι η καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Εάν οι επιχειρήσεις συνεχίσουν να αισιοδοξούν αλλά τα νοικοκυριά παραμένουν επιφυλακτικά, η απόσταση μεταξύ των δύο θα αποτελεί από μόνη της ένα σημαντικό οικονομικό σήμα.
Η κυπριακή οικονομία μπορεί να στέλνει θετικά μηνύματα και ταυτόχρονα ένα μέρος της κοινωνίας να αισθάνεται μεγαλύτερη οικονομική πίεση.
Δεν υπάρχει αντίφαση
Οι επιχειρήσεις βλέπουν παραγγελίες, κύκλο εργασιών και μελλοντική δραστηριότητα. Τα νοικοκυριά βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους και τις τιμές που πληρώνουν κάθε εβδομάδα.
Γι’ αυτό και η έκτη συνεχόμενη βελτίωση του οικονομικού κλίματος πρέπει να διαβαστεί μαζί με δύο ακόμη στοιχεία: την υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και τον πληθωρισμό του 3,5%.
Η πραγματική επιτυχία για την οικονομία δεν θα είναι απλώς να συνεχίσουν να βελτιώνονται οι δείκτες.
Θα είναι η βελτίωση αυτή να αρχίσει να μεταφράζεται πιο καθαρά σε αγοραστική δύναμη, μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα για τα νοικοκυριά.
The post Η οικονομία δείχνει αισιοδοξία – Γιατί όμως δεν τη νιώθουν όλοι στην τσέπη τους; appeared first on moneymatters.cy.
