Κάθε μεταρρύθμιση θα πρέπει να θέτει την παραγωγικότητα στον πυρήνα της, καθώς τα κέρδη της παραγωγικότητας ενισχύουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες, δήλωσε ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, σε ομιλία του στο Συνέδριο των Ευρωπαϊκών Ανεξάρτητων Δημοσιονομικών Ινστιτούτων (EUIFI), με τίτλο «Δημοσιονομική διαχείριση σε καιρούς αλλαγών: οι αρχικές αντιδράσεις», στη Λευκωσία.
Σημειώνοντας ότι τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη έχει αντιμετωπίσει μια εξαιρετική αλληλουχία κραδασμών (σοκ), ανέφερε ότι η παρέμβαση της ΕΚΤ, με τις αποφασιστικές αυξήσεις επιτοκίων για τον περιορισμό του πληθωρισμού, είχε κόστος: «αυξημένο χρέος και μειωμένο δημοσιονομικό περιθώριο, σε μια περίοδο που η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως επενδύσεις στην άμυνα, την τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση. Το υψηλό χρέος και τα πιεσμένα δημόσια οικονομικά θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανατιμολόγηση των κρατικών κινδύνων και να δημιουργήσουν πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων», προειδοποίησε.
Ο κ. Πατσαλίδης ανέφερε ότι, παρότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν επιδείξει ανθεκτικότητα, η ανάπτυξη παραμένει υποτονική και οι διαρθρωτικές προκλήσεις επιμένουν. Επιπλέον, το τρέχον περιβάλλον φαίνεται να θέτει πρόσθετες προκλήσεις στο ευρωπαϊκό αναπτυξιακό μοντέλο.
«Πώς θα πρέπει να ανταποκριθεί η δημοσιονομική πολιτική σε αυτές τις προκλήσεις;» διερωτήθηκε, σημειώνοντας ότι η απάντηση είναι γνωστή. «Οι Κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα σε επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα, σε στοχευμένες δαπάνες σε τομείς που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα, στηρίζουν τη δυνητική παραγωγή και τις στρατηγικές προτεραιότητες, ενώ παράλληλα εδραιώνουν τα δημόσια οικονομικά τους», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι υπάρχουν τα κατάλληλα εργαλεία, κάνοντας αναφορά στο νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης και τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, οι οποίοι παρέχουν στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να παρατείνουν την περίοδο δημοσιονομικής προσαρμογής έως και επτά χρόνια, εφόσον δεσμευτούν σε δημόσιες επενδύσεις και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
«Μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση των δαπανών για υποδομές και εκπαίδευση, με ταυτόχρονη διατήρηση της συνολικής δημόσιας δαπάνης σε σταθερά επίπεδα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικά μακροπρόθεσμα αναπτυξιακά οφέλη», συνέχισε ο Διοικητής της ΚΤΚ, σημειώνοντας ότι τέτοια μέτρα έχουν σημασία και για τις Κεντρικές Τράπεζες, καθώς ένα περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης μπορεί να καταστήσει το έργο τους πιο δύσκολο. «Προβάλλεται το επιχείρημα ότι οι μεταρρυθμίσεις που αυξάνουν το δυνητική παραγωγή, όχι μόνο διευκολύνουν τη μείωση του χρέους, αλλά μειώνουν και τις πληθωριστικές πιέσεις μακροπρόθεσμα», τόνισε.
Επιπλέον, ανέφερε ότι «θα πρέπει συλλογικά να αντιμετωπίσουμε τα διαρθρωτικά εμπόδια της Ευρώπης στην ανάπτυξη και να προωθήσουμε πρωτοβουλίες που θα απελευθερώσουν τις αναπτυξιακές μας δυνατότητες». Προς αυτή την κατεύθυνση, πρόσθεσε, «είναι καιρός να ολοκληρωθεί η Τραπεζική Ένωση, να προωθηθεί η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και να ενισχυθεί η ενιαία αγορά, μεταξύ άλλων μέσω της ολοκλήρωσης των χρηματοπιστωτικών αγορών».
Η άρση των εμποδίων θα επέτρεπε την κλιμάκωση των νέων τεχνολογιών, είπε ο Διοικητής, επικαλούμενος το ΔΝΤ, σύμφωνα με το οποίο τα εσωτερικά εμπόδια εντός της Ενιαίας Αγοράς ισοδυναμούν με δασμό 45% στα αγαθά και 110% στις υπηρεσίες.
Αντίθετα, το λεγόμενο 28ο καθεστώς θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή, επιτρέποντας στις καινοτόμες επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται, να εμπορεύονται και να αντλούν χρηματοδότηση απρόσκοπτα σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως συμβαίνει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, υπογράμμισε.
Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Διοικητής σημείωσε ότι, χάρη στην ισχυρότερη αύξηση του ΑΕΠ και τα σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα, το δημόσιο χρέος της χώρας έχει τεθεί σε σταθερά καθοδική πορεία. «Οι αρχές θα πρέπει να αξιοποιήσουν την ευνοϊκή δημοσιονομική θέση για να κατευθύνουν επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Κάθε μεταρρύθμιση θα πρέπει να θέτει την παραγωγικότητα στον πυρήνα της, καθώς τα κέρδη παραγωγικότητας ενισχύουν τις αναπυτξιακές δυνατότητες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Κύπρος έχει έναν επιπλέον λόγο να διατηρεί επαρκή δημοσιονομικά αποθέματα, καθώς είναι μια μικρή, ανοικτή οικονομία, ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς.
Εξάλλου, ο κ. Πατσαλίδης δήλωσε ότι η δημοσιονομική πειθαρχία από μόνη της δεν αρκεί. «Θα πρέπει να διατηρούμε δημοσιονομικά αποθέματα για περιόδους αντίξοων συνθηκών, αλλά να δαπανούμε πιο έξυπνα, να επενδύουμε στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και να προωθούμε μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Χρειάζεται να επιτύχουμε μια ισορροπία μεταξύ της διατήρησης δημοσιονομικών αποθεμάτων και της μη αναστολής της ανάπτυξης. Διαφορετικά, διατρέχουμε τον κίνδυνο αυτού που έχει χαρακτηριστεί ως ‘δημοσιονομική στασιμότητα’, δηλαδή της προτεραιοποίησης της διατήρησης αποθεμάτων εις βάρος των παραγωγικών επενδύσεων», είπε.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι τα Δημοσιονομικά Συμβούλια έχουν ρόλο να διαδραματίσουν, εντοπίζοντας ευπάθειες και ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στον δημοσιονομικό σχεδιασμό.
