Δέκα μήνες μετά την εφαρμογή του νέου Αυτοματοποιημένου Συστήματος Εισαγωγών (AIS), οι δυσλειτουργίες εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των εισαγωγών, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Τελωνειακών Πρακτόρων Κύπρου, ο οποίος προειδοποιεί ακόμη και με λήψη δυναμικών μέτρων εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές διορθώσεις μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου 2026.
Σε διάσκεψη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο λιμάνι Λεμεσού, ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Χρίστος Άκαρος, έκανε λόγο για έναν «ηλεκτρονικό λαβύρινθο», υποστηρίζοντας ότι το σύστημα εξακολουθεί να επιβαρύνει εκτελωνιστές, εισαγωγείς, ναυτικούς πράκτορες και μεταφορείς, με τις συνέπειες να μεταφέρονται τελικά σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
«Οι προειδοποιήσεις μας επιβεβαιώθηκαν»
Ο κ. Άκαρος υπενθύμισε ότι ο Σύνδεσμος είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις πριν ακόμη τεθεί σε λειτουργία το AIS, τον Σεπτέμβριο του 2025, εκτιμώντας πως δεν ήταν επιχειρησιακά έτοιμο να αντικαταστήσει το προηγούμενο σύστημα «Θησέας».
Όπως ανέφερε, οι φόβοι αυτοί επιβεβαιώθηκαν, καθώς εξακολουθούν να καταγράφονται επαναλαμβανόμενες τεχνικές δυσλειτουργίες, διακοπές λειτουργίας, πολύπλοκες διαδικασίες, επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις στοιχείων και περιορισμένες δυνατότητες αυτοματοποίησης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση ενός εκτελωνισμού έχει, σε αρκετές περιπτώσεις, τριπλασιαστεί σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
Επιπτώσεις σε επιχειρήσεις και εισαγωγείς
Οι επιπτώσεις, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δεν περιορίζονται στους επαγγελματίες του κλάδου, αλλά επηρεάζουν συνολικά τη λειτουργία του εμπορίου.
Οι καθυστερήσεις στους εκτελωνισμούς οδηγούν σε αυξημένα κόστη αποθήκευσης, καθυστερημένες παραδόσεις εμπορευμάτων, απώλεια παραγωγικού χρόνου και πρόσθετη πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα, σε μια περίοδο όπου η ταχύτητα των εισαγωγών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για πολλές επιχειρήσεις.
Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι τα προβλήματα δεν οφείλονται αποκλειστικά στο λογισμικό, αλλά κυρίως στον αρχικό σχεδιασμό του έργου, στις προδιαγραφές που τέθηκαν και στη διαχείρισή του πριν από την εφαρμογή του.
«Δεν ακούστηκαν οι βασικοί χρήστες»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη διαδικασία σχεδιασμού του συστήματος, με τον Σύνδεσμο να υποστηρίζει ότι οι επαγγελματίες που χρησιμοποιούν καθημερινά το AIS δεν συμμετείχαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των προδιαγραφών.
Όπως εξήγησε ο κ. Άκαρος, περίπου 85% των πληροφοριών που απαιτεί το σύστημα καταχωρούνται από τους εκτελωνιστές, 10% από ναυτικούς πράκτορες και διαμεταφορείς και μόλις 5% από το ίδιο το Τμήμα Τελωνείων, το οποίο διενεργεί τους απαραίτητους ελέγχους.
«Όταν οι κύριοι χρήστες ενός πληροφοριακού συστήματος δεν συμμετέχουν από την αρχή στον σχεδιασμό του, τα προβλήματα εμφανίζονται αργότερα στην παραγωγική λειτουργία, όταν πλέον η διόρθωσή τους είναι πιο δύσκολη και πιο δαπανηρή», υποστήριξε.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ο Σύνδεσμος δεν επιρρίπτει ευθύνες στους λειτουργούς του Τμήματος Τελωνείων ούτε στη σημερινή του διεύθυνση, αναγνωρίζοντας ότι εργάζονται κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Αντιδράσεις και για τις ηλεκτρονικές πληρωμές
Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά την κατάργηση της δυνατότητας πληρωμής δασμών και φόρων με επιταγές.
Ο Σύνδεσμος υπενθυμίζει ότι η συγκεκριμένη διαδικασία εφαρμοζόταν για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και θεωρεί ότι, όσο το AIS εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα, θα έπρεπε να παραμείνει σε ισχύ ως εναλλακτική επιλογή.
Όπως υποστηρίζεται, η πλήρης μετάβαση στις ηλεκτρονικές πληρωμές πραγματοποιήθηκε χωρίς να έχουν προηγουμένως αντιμετωπιστεί οι δυσλειτουργίες του νέου συστήματος.
Πρόταση για σχέδιο αντιμετώπισης βλαβών
Πέρα από τις τεχνικές βελτιώσεις, ο Σύνδεσμος κατέθεσε πρόταση για τη δημιουργία ενός Πρωτοκόλλου Αποκατάστασης Υπηρεσιών (Service Recovery Protocol – SRP).
Η πρόταση προβλέπει ότι, σε περίπτωση σοβαρής διακοπής λειτουργίας του συστήματος, θα ενεργοποιείται αυτόματα ένας μηχανισμός που θα περιλαμβάνει παράταση του ωραρίου λειτουργίας των τελωνείων, υπερωριακή απασχόληση προσωπικού, ανακατανομή ανθρώπινων πόρων, προτεραιότητα σε φάρμακα, ευπαθή προϊόντα και επείγουσες αποστολές, καθώς και συνεχή ενημέρωση των χρηστών.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, το κόστος μιας οργανωμένης αποκατάστασης της λειτουργίας είναι σημαντικά μικρότερο από τις οικονομικές απώλειες που προκαλούν οι καθυστερήσεις στις εισαγωγές και στις μεταφορές.
Προειδοποίηση για νέα μέτρα
Οι εκτελωνιστές ξεκαθαρίζουν ότι ζητούν οριστικές και όχι προσωρινές λύσεις.
Εάν μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου 2026 δεν υπάρξει αξιόπιστο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την επίλυση των βασικών προβλημάτων, το θέμα θα τεθεί ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου, η οποία θα αποφασίσει για τη λήψη περαιτέρω νόμιμων και δυναμικών μέτρων.
MoneyMatters Insight
Η ψηφιοποίηση των τελωνειακών διαδικασιών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και τη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου. Ωστόσο, όταν ένα πληροφοριακό σύστημα δεν ανταποκρίνεται στις επιχειρησιακές ανάγκες των βασικών χρηστών του, το κόστος μεταφέρεται γρήγορα στις επιχειρήσεις, στους εισαγωγείς και τελικά στους καταναλωτές. Σε μια οικονομία που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές, η αποτελεσματική λειτουργία του AIS δεν αποτελεί μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα και την ομαλή λειτουργία της κυπριακής αγοράς.
The post «Ηλεκτρονικός λαβύρινθος» στις εισαγωγές: Εκτελωνιστές προειδοποιούν για νέα μέτρα αν δεν λυθούν τα προβλήματα του AIS appeared first on moneymatters.cy.
