Το ενεργειακό κόστος εκτοξεύεται κατά $500 εκατ. τον μήνα
Ο διευθύνων σύμβουλος της Maersk, της δεύτερης μεγαλύτερης ναυτιλιακής μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, προειδοποιεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέου πληθωριστικού κύματος και επιβράδυνσης της κατανάλωσης.
Η Maersk, που διαχειρίζεται περίπου το 14% του παγκόσμιου container shipping, δηλώνει ότι το ενεργειακό σοκ από τη Μέση Ανατολή αυξάνει το λειτουργικό της κόστος κατά περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια κάθε μήνα.
Το Στενό του Ορμούζ παραλύει το παγκόσμιο εμπόριο
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Η παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν έχει ουσιαστικά παραλύσει τη διέλευση στην περιοχή, διατηρώντας το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η τιμή παραμένει γύρω στα 105 δολάρια, πολύ υψηλότερα από τα περίπου 70 δολάρια πριν την κρίση.
Η κατάσταση έχει ήδη επηρεάσει τη ναυτιλία, τις αερομεταφορές και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Maersk αποκάλυψε ότι έξι πλοία της παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, ενώ ένα εμπορικό πλοίο κατάφερε να περάσει από το Στενό μόνο υπό στρατιωτική προστασία των ΗΠΑ.
Ο φόβος του νέου πληθωρισμού
Ο CEO της εταιρείας, Vincent Clerc, ξεκαθάρισε ότι η Maersk δεν μπορεί να απορροφήσει μόνη της το αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών.
Αυτό σημαίνει ότι μέρος των επιβαρύνσεων θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στους πελάτες, από μικρές επιχειρήσεις μέχρι πολυεθνικούς κολοσσούς.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τους φόβους για νέο πληθωριστικό κύμα παρόμοιο με εκείνο της πανδημίας, όταν τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες εκτόξευσαν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς διεθνώς.
Αξιωματούχοι της Federal Reserve προειδοποιούν ήδη ότι οι επίμονες αυξήσεις στην ενέργεια και στις μεταφορές μπορεί να διατηρήσουν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο κίνδυνος «καταστροφής ζήτησης»
Πέρα από τον πληθωρισμό, η Maersk βλέπει και έναν δεύτερο σοβαρό κίνδυνο: τη λεγόμενη “demand destruction”.
Πρόκειται για τη σταδιακή και μόνιμη μείωση της ζήτησης, όταν οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές τους λόγω αυξημένου κόστους και οικονομικής πίεσης.
Η εταιρεία φοβάται ότι αν το ενεργειακό κόστος συνεχίσει να περνά στους τελικούς καταναλωτές, η κατανάλωση θα αρχίσει να επιβραδύνεται σημαντικά μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Ήδη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει συρρίκνωση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου για το 2026, σε μια πρώτη ένδειξη ότι η οικονομία αρχίζει να επηρεάζεται από την παρατεταμένη κρίση.
Οι πρώτες επιπτώσεις είναι ήδη εδώ
Οι πιέσεις έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται σε διάφορους κλάδους.
Η Spirit Airlines ανακοίνωσε διακοπή λειτουργίας, αδυνατώντας να αντέξει το αυξημένο κόστος καυσίμων, ενώ οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί πάνω από 43% σε σχέση με πέρσι.
Παράλληλα, η ίδια η Maersk ανακοίνωσε πτώση 2,6% στα έσοδα του πρώτου τριμήνου στα 13 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τα λειτουργικά της κέρδη κατέρρευσαν σχεδόν κατά 75%.
Strategist Insight
Η προειδοποίηση της Maersk ίσως αποτελεί το πιο σοβαρό καμπανάκι μέχρι στιγμής για την πραγματική οικονομία.
Όταν μια εταιρεία που μεταφέρει περίπου το ένα στα επτά containers παγκοσμίως μιλά ανοιχτά για ενεργειακό σοκ, πληθωρισμό και πιθανή καταστροφή ζήτησης, τότε η κρίση έχει ήδη αρχίσει να περνά από τη γεωπολιτική σφαίρα στην καθημερινή οικονομία.
Το μεγαλύτερο ρίσκο πλέον δεν είναι μόνο οι υψηλές τιμές πετρελαίου. Είναι το ενδεχόμενο η παγκόσμια οικονομία να εισέλθει σε μια περίοδο συνδυασμού ακριβής ενέργειας, μειωμένης κατανάλωσης και ασθενικής ανάπτυξης.
