MoneyMatters Ai · AI Takeaways
- Το 98% των καταγεγραμμένων άμεσων ζημιών από ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα στην Κύπρο έμεινε ανασφάλιστο την περίοδο 1980–2024.
- Οι πρόσθετες επενδυτικές ανάγκες προσαρμογής εκτιμώνται σε €3,4 δισ. έως το 2050· έχει προγραμματιστεί λιγότερο από το 30%.
- Το ιστορικό ποσοστό δεν προβλέπει μελλοντικές ζημιές και τα €3,4 δισ. δεν αποτελούν ήδη εγκεκριμένη κρατική δαπάνη.
Σχεδόν όλες οι άμεσες οικονομικές ζημιές που καταγράφηκαν στην Κύπρο από ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα έμειναν εκτός ιδιωτικής ασφάλισης. Η Ενδιάμεση Έκθεση 2026 του Δημοσιονομικού Συμβουλίου υπολογίζει το ιστορικό ανασφάλιστο ποσοστό σε 98% για την περίοδο 1980–2024, έναντι 80,5% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Το εύρημα δείχνει πόσο μεγάλο μέρος της οικονομικής ζημιάς βαραίνει ιδιοκτήτες, επιχειρήσεις και, ανάλογα με την κρατική παρέμβαση, τους δημόσιους πόρους.
Ο δείκτης αφορά καταγεγραμμένες άμεσες ζημιές σε υποδομές και περιουσιακά στοιχεία από μετεωρολογικούς, υδρολογικούς και κλιματολογικούς κινδύνους. Δεν περιλαμβάνει σεισμούς ή έμμεσες απώλειες εισοδήματος. Δεν σημαίνει ότι το 98% των κατοικιών είναι σήμερα ανασφάλιστο ούτε ότι κάθε επόμενο συμβάν θα έχει την ίδια αναλογία κάλυψης. Πρόκειται για ιστορικό αποτέλεσμα, το οποίο ωστόσο αποκαλύπτει σοβαρό κενό προστασίας.
Η προσαρμογή μετριέται σε δισεκατομμύρια
Η έκθεση παραπέμπει στην Έκθεση Χώρας 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία εκτιμά πρόσθετες ανάγκες επενδύσεων για κλιματική προσαρμογή €3,4 δισ. έως το 2050, περίπου 0,4% του ΑΕΠ ετησίως. Από αυτές, λιγότερο από το 30% έχει προγραμματιστεί μέχρι σήμερα. Άλλη ανάλυση του Ινστιτούτου Κύπρου τοποθετεί πάνω από το 70% των συνολικών αναγκών, περίπου €2,5 δισ., σε χρηματοδότηση που θα χρειαστεί να προέλθει κυρίως από δημόσιους πόρους. Οι δύο εκτιμήσεις δεν είναι λογαριασμός που έχει ήδη βεβαιωθεί ή κονδύλι που έχει εγκριθεί ολόκληρο.
Στην πράξη, οι επενδύσεις αφορούν ανθεκτικότητα υποδομών, νερό, προστασία από πυρκαγιές και πλημμύρες, καθώς και μέτρα που βοηθούν ιδιώτες να περιορίσουν την έκθεσή τους. Για ένα νοικοκυριό ή μια μικρή επιχείρηση, ο κίνδυνος δεν τελειώνει στην αγορά ενός ασφαλιστηρίου: χρειάζεται να ελεγχθούν οι συγκεκριμένες καλύψεις και εξαιρέσεις για πλημμύρα, πυρκαγιά και ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και η αξία ανακατασκευής ή αντικατάστασης που πράγματι ασφαλίζεται.
Πότε ο ιδιωτικός κίνδυνος γίνεται δημόσιος
Το Συμβούλιο επισημαίνει ότι οι φυσικές κλιματικές ζημιές δεν είναι αυτομάτως νομικές υποχρεώσεις του κράτους. Όταν όμως η ιδιωτική κάλυψη είναι χαμηλή, η κυβέρνηση συχνά καλείται να χρηματοδοτήσει αποκατάσταση υποδομών και στήριξη πληγέντων. Η συχνότητα και η ένταση των γεγονότων, η αξία των εκτεθειμένων περιουσιών και το εύρος της βοήθειας θα καθορίσουν τον πραγματικό δημοσιονομικό λογαριασμό.
Ένα ήδη μετρήσιμο παράδειγμα είναι τα μέτρα μετά τις πυρκαγιές της Λεμεσού τον Ιούλιο 2025: η έκθεση αναφέρει επίπτωση περίπου 0,05% του ΑΕΠ στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης για εκείνο το έτος. Η αναφορά δεν σημαίνει ότι κάθε μελλοντική καταστροφή θα κοστίζει το ίδιο. Δείχνει όμως γιατί το ασφαλιστικό κενό, η πρόληψη και ο προγραμματισμός επενδύσεων δεν είναι μόνο περιβαλλοντικά ζητήματα, αλλά μέρος της οικονομικής αντοχής της Κύπρου.
Διαβάστε επίσης
- Ζημιές από κακοκαιρία: Τι κάλυψε η πρόσφατη κρατική βοήθεια
- Η φορολογική έκπτωση για ασφάλιση κατοικίας έναντι φυσικών καταστροφών
The post Κύπρος: Ανασφάλιστο το 98% των κλιματικών ζημιών – €3,4 δισ. οι ανάγκες προσαρμογής appeared first on moneymatters.cy.
