Η εύθραυστη αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έσπασε μέσα σε λίγες ώρες, με ταυτόχρονες αναφορές για πλήγματα σε πετρελαιοφόρα, εκτόξευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αμερικανικών και σαουδαραβικών δυνάμεων.
Η αντίδραση των ενεργειακών αγορών ήταν άμεση. Το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε περίπου κατά 3,7%, κοντά στα $82,17 το βαρέλι, ενώ το Brent κινήθηκε έως τα $87,43, με άνοδο που πλησίασε το 4%.
Η εξέλιξη επαναφέρει το δυσμενέστερο σενάριο για την παγκόσμια οικονομία: μια σύγκρουση που δεν περιορίζεται σε στρατιωτικούς στόχους, αλλά αγγίζει ταυτόχρονα τα δεξαμενόπλοια, τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και τις βασικές θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.
Τρία τάνκερ στο επίκεντρο
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια τα οποία επιχειρούσαν να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ. Η ιρανική πλευρά υποστήριξε ότι τα πλοία αγνόησαν προειδοποιήσεις και συνέχισαν πορεία την οποία χαρακτήρισε επικίνδυνη και παράνομη.
Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης δεν είχαν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα τα ονόματα και οι σημαίες των πλοίων, η κατάσταση των πληρωμάτων ή η έκταση των ζημιών. Η ανακοίνωση, ωστόσο, αρκούσε για να επαναφέρει το ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου στις τιμές του πετρελαίου.
Από το Ορμούζ διέρχεται ένα από τα μεγαλύτερα μερίδια των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ακόμη και μια περιορισμένη διαταραχή μπορεί να αυξήσει το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα των πλοίων και τελικά την τιμή της ενέργειας για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Πύραυλοι κατά αμερικανικών δυνάμεων
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι ιρανικές δυνάμεις εκτόξευσαν πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικών θέσεων στη Μέση Ανατολή. Κατά την αμερικανική εκδοχή, οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν και οι δυνάμεις τέθηκαν σε αυξημένη ετοιμότητα.
Η επίθεση ήρθε περίπου ένα εικοσιτετράωρο μετά την ανακοίνωση παύσης των αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν, η οποία είχε δημιουργήσει προσδοκίες για διπλωματικό περιθώριο. Η νέα κλιμάκωση δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να ανατραπεί αυτή η εικόνα.
Η Σαουδική Αραβία περνά σε ενεργότερο ρόλο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανακοίνωση για περιορισμένα και στοχευμένα πλήγματα αμερικανικών και σαουδαραβικών μαχητικών εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο ανατολικό Ιράκ. Οι στόχοι φέρεται να περιλάμβαναν αποθήκες όπλων και εγκαταστάσεις επιμελητείας.
Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, οι οργανώσεις αυτές συνδέονται με περισσότερες από 30 επιθέσεις με drones μέσα σε 72 ώρες κατά αμερικανικών δυνάμεων και σαουδαραβικών ενεργειακών υποδομών. Το Ριάντ ανακοίνωσε επίσης αναχαιτίσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών που κατευθύνονταν προς πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Η σαουδαραβική κυβέρνηση επιμένει ότι δεν επιδιώκει γενικευμένη σύγκρουση. Παρ’ όλα αυτά, η άμεση συμμετοχή της διευρύνει το γεωγραφικό και πολιτικό αποτύπωμα της κρίσης.
Γιατί ανησυχούν οι αγορές
Οι επενδυτές καλούνται να τιμολογήσουν ταυτόχρονα τρεις κινδύνους:
- πραγματική μείωση της προσφοράς, αν πληγούν εγκαταστάσεις ή περιοριστεί η ναυσιπλοΐα,
- αύξηση του κόστους μεταφοράς και ασφάλισης για κάθε πλοίο που διέρχεται από την περιοχή,
- νέο πληθωριστικό κύμα, που θα δυσκολέψει τις κεντρικές τράπεζες να μειώσουν επιτόκια.
Για την Κύπρο, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα και θαλάσσιες μεταφορές, η εξέλιξη έχει άμεση σημασία. Μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου θα μπορούσε να περάσει στις τιμές των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας, των μεταφορών και των εισαγόμενων προϊόντων.
MoneyMatters View
Η αγορά δεν αντιδρά μόνο σε όσα έχουν ήδη συμβεί, αλλά κυρίως σε όσα φοβάται ότι μπορεί να ακολουθήσουν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα πλήγματα θα παραμείνουν περιορισμένα ή αν θα εξελιχθούν σε σταθερή απειλή για τη διέλευση από το Ορμούζ.
Αν η ναυσιπλοΐα συνεχιστεί χωρίς μεγάλες απώλειες, μέρος της ανόδου μπορεί να απορροφηθεί γρήγορα. Αν όμως τα τάνκερ και οι ενεργειακές εγκαταστάσεις μετατραπούν σε συστηματικούς στόχους, το πετρέλαιο θα πάψει να είναι απλώς χρηματιστηριακός δείκτης και θα γίνει ξανά ο βασικός μηχανισμός μετάδοσης της κρίσης στην παγκόσμια οικονομία.
The post Νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή: Χτυπήθηκαν τάνκερ, εκτοξεύθηκαν πύραυλοι και το πετρέλαιο πήρε φωτιά appeared first on moneymatters.cy.
