Η ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως παραγωγική υποδομή και όχι μόνο ως κοινωνικό δικαίωμα ή μηχανισμός απονομής τίτλων. Η εκτίμηση της Eurobank για δυνητική αύξηση του ΑΕΠ έως 12,7% δείχνει την κλίμακα της ευκαιρίας αλλά και της χαμένης αξίας.
- Η Ελλάδα έχει πολύ υψηλή συμμετοχή νέων στα πανεπιστήμια αλλά χαμηλότερη μετατροπή γνώσης σε παραγωγικότητα.
- Το δυνητικό μακροχρόνιο όφελος υπολογίζεται σε 10,8%-12,7% του ΑΕΠ.
- Η διεθνοποίηση 100.000 φοιτητών μπορεί να προσθέσει περίπου €1 δισ. ετησίως.
- Η στρατηγική πρέπει να συνδέει χρηματοδότηση με ποιότητα και αποτέλεσμα.
- Brain gain, αγγλόφωνα προγράμματα και συνεργασία με επιχειρήσεις είναι κρίσιμοι μοχλοί.
Η μελέτη της Eurobank περιγράφει ένα σύστημα που διευρύνθηκε εντυπωσιακά σε αριθμούς, αλλά δεν πέτυχε ανάλογη άνοδο δεξιοτήτων, ερευνητικής αξιοποίησης και σύνδεσης με την παραγωγή.
Η στρατηγική αποτυχία της ποσότητας
Το 55,7% συμμετοχής των νέων 20 ετών έναντι 33,1% στην ΕΕ είναι ισχυρό κοινωνικό κεκτημένο. Γίνεται όμως οικονομικό πλεονέκτημα μόνο όταν οι απόφοιτοι διαθέτουν δεξιότητες που αυξάνουν την παραγωγικότητα και βρίσκουν ρόλους αντίστοιχους με την εκπαίδευσή τους.
Οι 447.100 φοιτητές πέραν των κανονικών εξαμήνων δείχνουν κόστος ευκαιρίας για οικογένειες, ιδρύματα και δημόσια χρηματοδότηση. Η απάντηση δεν είναι απλώς διαγραφές, αλλά καλύτερη οργάνωση προγραμμάτων, παρακολούθηση προόδου και υποστήριξη ολοκλήρωσης.
Η διεθνοποίηση ως εξαγωγή υπηρεσιών
Η προσέλκυση ξένων φοιτητών αποτελεί εξαγωγή εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Δημιουργεί έσοδα, ενισχύει πόλεις και διευρύνει δίκτυα επιρροής. Η πρόταση για 100.000 φοιτητές απαιτεί αγγλόφωνα προγράμματα, διεθνή πιστοποίηση, γρήγορες θεωρήσεις και ανταγωνιστική φοιτητική εμπειρία.
Μεταφορά γνώσης στην οικονομία
Η έρευνα αποκτά αξία όταν φτάνει σε προϊόντα, πατέντες, spin-offs και βελτιώσεις επιχειρηματικών διαδικασιών. Χρειάζονται γραφεία μεταφοράς τεχνολογίας με πραγματικές δυνατότητες, κίνητρα για ερευνητές και κοινά προγράμματα πανεπιστημίων και βιομηχανίας.
Η μεγάλη μεταρρύθμιση δεν είναι να αυξηθούν οι εισακτέοι ή τα μεταπτυχιακά. Είναι να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο μετριέται η επιτυχία: ποιότητα γνώσης, ολοκλήρωση σπουδών, ερευνητικό αποτέλεσμα, διεθνής ελκυστικότητα και πραγματική οικονομική επίδραση.
