- Ο Γιώργος Παπαναστασίου δηλώνει ότι είχε περιορισμένη πολιτική στήριξη σε ενεργειακές παρεμβάσεις που αφορούσαν άμεσα τον καταναλωτή.
- Αφήνει σαφείς αιχμές για συμφέροντα γύρω από την κερδοφορία των ΑΠΕ και ζητά αλλαγή στον τρόπο αποζημίωσης της πράσινης ενέργειας.
- Χαρακτηρίζει αχρείαστη τη νέα μελέτη βιωσιμότητας για το GSI και αποδίδει ευθύνες σε Πολιτεία, ΑΗΚ και ΡΑΕΚ για την ανεπάρκεια ηλεκτρισμού.
Σοβαρές αιχμές για τις πολιτικές αποφάσεις που καθόρισαν την ενεργειακή πορεία της Κύπρου αφήνει ο τέως υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε την αναγκαία στήριξη για παρεμβάσεις υπέρ των καταναλωτών και ότι οι κινήσεις του υπουργείου άγγιξαν «ευαίσθητες χορδές».
Οι δηλώσεις έγιναν σε εκτενή συνέντευξη που παραχώρησε στην «Καθημερινή» της Κύπρου και στον δημοσιογράφο Απόστολο Τομαρά. Ο πρώην υπουργός τοποθετείται για το κόστος του ηλεκτρισμού, την κερδοφορία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector, αλλά και τις ευθύνες για τις ελλείψεις ρεύματος.
«Η στήριξη ήταν περιορισμένη»
Ο Γιώργος Παπαναστασίου αναφέρει ότι ανέμενε ισχυρότερη πολιτική κάλυψη για σημαντικά θέματα που αφορούσαν τον πολίτη και περιλαμβάνονταν στο πρόγραμμα διακυβέρνησης του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη. Η διατύπωσή του ότι «η στήριξη ήταν περιορισμένη» συνιστά μία από τις καθαρότερες αιχμές προς το Προεδρικό.
Κατά τον τέως υπουργό, η προσπάθεια να μειωθεί το κόστος πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ φαίνεται να ενόχλησε εκείνους που επωφελούνταν από υψηλά περιθώρια κέρδους. Χωρίς να κατονομάζει πρόσωπα ή εταιρείες, συνδέει τις «ευαίσθητες χορδές» με τον τρόπο αποζημίωσης της πράσινης παραγωγής και με το παρατεταμένο μεταβατικό καθεστώς στην αγορά ηλεκτρισμού.
Η αιχμή για τα συμφέροντα στις ΑΠΕ
Ο κ. Παπαναστασίου υποστηρίζει ότι η ηλεκτρική ενέργεια από ΑΠΕ δεν θα πρέπει να αποζημιώνεται με βάση το κόστος της ακριβότερης συμβατικής τεχνολογίας, αλλά με βάση το πραγματικό κόστος της ίδιας της πράσινης παραγωγής.
Ως πιθανές λύσεις παραθέτει τη ρύθμιση του περιθωρίου κέρδους, την πρωτοβουλία παραγωγών και προμηθευτών ή ακόμη και φορολόγηση των απρόσμενων κερδών με επιστροφή των εσόδων στους καταναλωτές. Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από τη συνολική παραγωγή ΑΠΕ στο ποιος καρπώνεται τελικά το οικονομικό όφελος.
Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη ότι η ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού άνοιξε μετά από μεταβατική περίοδο επτά ετών, η οποία, κατά την εκτίμησή του, εξυπηρετούσε συγκεκριμένες ισορροπίες. Δεν ισχυρίζεται ότι δέχθηκε άμεση παρέμβαση, περιγράφει όμως εφησυχασμό και έλλειψη συντονισμού.
Καρφιά για Χριστοδουλίδη και Κεραυνό στο GSI
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ελλάδας. Αναγνωρίζει ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει δηλώσει επανειλημμένα στήριξη στο GSI, σημειώνει όμως ότι οι δηλώσεις θα έπρεπε να συνοδεύονται από απτές ενέργειες που οδηγούν το έργο σε υλοποίηση.
Παράλληλα, αμφισβητεί ευθέως τη λογική της συνεχούς οικονομικής επαναξιολόγησης του καλωδίου. Θεωρεί ότι η διασύνδεση αποτελεί πρωτίστως ζήτημα ενεργειακής και εθνικής ασφάλειας και δεν μπορεί να κρίνεται αποκλειστικά ως συμβατική επένδυση.
Η συγκεκριμένη θέση τον φέρνει απέναντι στη στάση του υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού. Ο κ. Παπαναστασίου υποστηρίζει ότι οι οικονομικές υπηρεσίες δυσκολεύονται να αποτιμήσουν προληπτικά την αξία της ασφάλειας εφοδιασμού, συγκρίνοντας τη διασύνδεση με αμυντικές δαπάνες που δεν αξιολογούνται μόνο με στενούς όρους απόδοσης.
Χαρακτηρίζει «αχρείαστη» τη νέα μελέτη βιωσιμότητας και προειδοποιεί ότι οι καθυστερήσεις αυξάνουν διαρκώς τον λογαριασμό. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το εκτιμώμενο κόστος ξεκίνησε από 1,54 δισ. ευρώ και ανέβηκε στα 1,9 δισ. ευρώ.
Ευθύνες σε Πολιτεία, ΑΗΚ και ΡΑΕΚ
Για την ανεπάρκεια ηλεκτρικής ισχύος, ο τέως υπουργός δεν περιορίζει την ευθύνη σε έναν οργανισμό. Αποδίδει μερίδιο στην Πολιτεία για την αποτυχία έγκαιρης εισαγωγής φυσικού αερίου, στην ΑΗΚ για τις αργές επενδύσεις σε νέες ευέλικτες μονάδες και στη ΡΑΕΚ για το γεγονός ότι δεν έκρουσε εγκαίρως και τεκμηριωμένα τον κώδωνα του κινδύνου.
Υπενθυμίζει ότι είχε επισημάνει την ανάγκη νέων μονάδων στην ΑΗΚ από τον Απρίλιο του 2023, ενώ η πρώτη από αυτές προβλέπεται να λειτουργήσει το 2028. Κατά την άποψή του, η απόσταση των πέντε ετών αποτυπώνει σοβαρή καθυστέρηση στην εφαρμογή του ενεργειακού σχεδιασμού.
Στο πρόβλημα προσθέτει την απουσία συστημάτων αποθήκευσης στα φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα, τις γερασμένες συμβατικές μονάδες και το μικρό, απομονωμένο δίκτυο της Κύπρου. Χωρίς διασύνδεση και επαρκή εφεδρεία, η χώρα παραμένει εκτεθειμένη όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά σταματά και αυξάνεται η ζήτηση.
Το πολιτικό βάρος της παρέμβασης
Η συνέντευξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή προέρχεται από τον υπουργό που διαχειρίστηκε μέχρι πρόσφατα τα μεγαλύτερα ενεργειακά μέτωπα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο κ. Παπαναστασίου δεν παρουσιάζει τις διαφωνίες ως προσωπική σύγκρουση. Τις συνδέει με αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα το κόστος του ηλεκτρισμού, την ασφάλεια εφοδιασμού και τις αποδόσεις ενεργειακών επενδύσεων.
Το βασικό του παράπονο είναι ότι ο στόχος για επαρκή και προσιτή ηλεκτρική ενέργεια υποχώρησε μπροστά στην ανάγκη διατήρησης πολιτικών και οικονομικών ισορροπιών. Παράλληλα, η προειδοποίησή του για το GSI και την ανεπάρκεια παραγωγής επαναφέρει στο προσκήνιο το κόστος των καθυστερήσεων, όχι μόνο σε ευρώ αλλά και σε ενεργειακή ασφάλεια.
Οι δηλώσεις και οι πληροφορίες προέρχονται από τη συνέντευξη του Γιώργου Παπαναστασίου στην «Καθημερινή» της Κύπρου και στον δημοσιογράφο Απόστολο Τομαρά.
The post Παπαναστασίου: «Άγγιξα ευαίσθητες χορδές» – Καρφιά για Χριστοδουλίδη, Κεραυνό και συμφέροντα στην ενέργεια appeared first on moneymatters.cy.
