Το «Πληρώνω Όσο Πετώ» μπορεί να είναι ορθό ως περιβαλλοντική οικονομική αρχή και ταυτόχρονα να αποτύχει ως δημόσια πολιτική. Η προειδοποίηση της Ένωσης Δήμων δείχνει ότι η Κύπρος δεν έχει ακόμη λύσει το βασικό ερώτημα: ποιος έχει την ευθύνη να κάνει το σύστημα λειτουργικό πριν ζητηθεί από τον πολίτη να πληρώσει.
- Η καθολική έναρξη τοποθετείται την 1η Ιανουαρίου 2027.
- Οι δήμοι μιλούν για μονομερείς εξαγγελίες.
- Η εφαρμογή απαιτεί υποδομές, χρηματοδότηση και αξιόπιστα δεδομένα.
- Η ΕΕ ζητά ταφή το πολύ 10% έως το 2035.
- Χωρίς κοινή λογοδοσία, το πολιτικό κόστος θα μεταφερθεί στον πολίτη.
Η μεταρρύθμιση είναι αλυσίδα
Η προπληρωμένη σακούλα είναι το τελευταίο στάδιο. Προηγούνται η χωριστή συλλογή, οι κάδοι, τα οχήματα, οι μονάδες επεξεργασίας, οι συμβάσεις, τα δεδομένα και η ενημέρωση. Αν ένας κρίκος λείπει, η συμπεριφορική χρέωση δεν δημιουργεί κυκλική οικονομία. Δημιουργεί δυσπιστία.
Το λάθος της ανακοίνωσης πριν από τη συμφωνία
Όταν η κεντρική κυβέρνηση ανακοινώνει ημερομηνία χωρίς εμφανή επιχειρησιακή συμφωνία με τους φορείς εφαρμογής, οι δήμοι έχουν κίνητρο να αποστασιοποιηθούν και το κράτος να μεταθέσει την ευθύνη. Ο πολίτης λαμβάνει αντιφατικά μηνύματα και η συμμόρφωση μειώνεται πριν ξεκινήσει το μέτρο.
Πέντε όροι επιτυχίας
Χρειάζονται ενιαίο εθνικό σχέδιο, δεσμευτική κατανομή κόστους, ελάχιστο επίπεδο υπηρεσίας ανά δήμο, κοινωνικές εξαιρέσεις και δημόσιο dashboard αποτελεσμάτων. Οι δείκτες πρέπει να μετρούν όχι μόνο πόσες σακούλες πωλήθηκαν, αλλά ανακύκλωση, οργανικά, παράνομη απόρριψη και κόστος ανά τόνο.
Η κυβέρνηση έχει δίκιο ότι η Κύπρος δεν μπορεί να συνεχίσει να θάβει απόβλητα. Οι δήμοι έχουν δίκιο ότι δεν μπορεί να τους ανατεθεί μια εθνική μεταρρύθμιση χωρίς μέσα και συμφωνία. Η λύση είναι κοινό σχέδιο με μετρήσιμη ευθύνη, όχι επικοινωνιακή μεταφορά ευθυνών.
