Εξοικονομώ 2026: Η χορηγία έως €32.000 για κατοικίες και οι 7 έλεγχοι πριν από την αίτηση

Το «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες (2026)» δεν είναι επιδότηση για όποιον αγοράσει απλώς ένα κλιματιστικό ή τοποθετήσει φωτοβολταϊκά. Είναι πρόγραμμα ολοκληρωμένης ενεργειακής αναβάθμισης, με προϋπολογισμό €20 εκατ., αφετηρία μέτρησης και τελικό στόχο. Αυτό είναι το κλειδί για όποιο νοικοκυριό σκέφτεται να δεσμευτεί οικονομικά πριν ανοίξουν οι αιτήσεις.

Η πρόσκληση του Υπουργείου Ενέργειας προβλέπει ηλεκτρονική έναρξη την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026, στις 09:00. Το σύστημα θα κλείσει στις 30 Δεκεμβρίου, στις 23:59, ή νωρίτερα εφόσον εξαντληθεί το κονδύλι. Τα ανώτατα ποσά είναι €32.000 για αναβάθμιση Τύπου Α σε κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης και €24.000 για τον Τύπο Β. Δεν αποτελούν αυτόματη χορηγία για κάθε σπίτι.

1. Είναι πράγματι επιλέξιμη η κατοικία;

Το σχέδιο αφορά υφιστάμενες κατοικίες στις περιοχές που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Ελέγχεται αν η πρώτη σύνδεση με το δίκτυο ηλεκτρισμού έγινε πριν από την 1η Ιανουαρίου 2008 ή αν η αίτηση για πολεοδομική ή οικοδομική άδεια κατατέθηκε πριν από τις 21 Δεκεμβρίου 2007. Δεν αρκεί η διαβεβαίωση ότι «το σπίτι είναι παλιό»: χρειάζονται τεκμήρια. Ο οικιακός λογαριασμός ηλεκτρισμού πρέπει να είναι στο όνομα φυσικού προσώπου και το ακίνητο να μην ανήκει σε εταιρεία.

2. Ποιος υποβάλλει και πώς χρησιμοποιείται το σπίτι;

Αιτητής είναι φυσικό πρόσωπο, με μία αίτηση ανά πρόσωπο και μία για την ίδια κατοικία. Αν δεν είναι ο μοναδικός ιδιοκτήτης, χρειάζονται οι συγκαταθέσεις και τα αποδεικτικά του οδηγού. Μακροχρόνια ενοικίαση μεταξύ φυσικών προσώπων για μόνιμη κατοικία μπορεί να εμπίπτει στο σχέδιο. Επαγγελματική χρήση ή μίσθωση σε νομικό πρόσωπο δεν εξομοιώνονται με ιδιωτική κατοίκηση. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να εξετάσει και τις δεσμεύσεις χρήσης μετά την ενίσχυση.

3. Προηγείται το αρχικό ΠΕΑ — όχι ο εργολάβος

Ο εγγεγραμμένος ειδικευμένος εμπειρογνώμονας εξετάζει την υφιστάμενη κατάσταση, εκδίδει το αρχικό Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και εισηγείται συνδυασμό παρεμβάσεων. Κατά κανόνα το αρχικό ΠΕΑ πρέπει να έχει εκδοθεί από τις 15 Μαΐου 2026 και να αποτυπώνει την κατάσταση πριν από τις εργασίες. Ο οδηγός προβλέπει στενή ειδική περίπτωση για παλαιότερο σε ισχύ ΠΕΑ μετά από νέα επιτόπια επίσκεψη, όχι γενική εξαίρεση για εργασίες χωρίς ενεργειακή αφετηρία. Ο εμπειρογνώμονας πρέπει να προέρχεται από το αρμόδιο μητρώο και να πληροί τους κανόνες ανεξαρτησίας.

4. Το 60% δεν είναι ποσοστό επιστροφής χρημάτων

Η καθοριστική τεχνική απαίτηση είναι μείωση της πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 60%, όπως προκύπτει από τη σύγκριση αρχικού και τελικού ΠΕΑ. Δεν πρόκειται για επιχορήγηση «60% του τιμολογίου» ούτε για υπόσχεση ισόποσης μείωσης στον λογαριασμό ρεύματος. Και στους δύο τύπους επένδυσης απαιτείται κατά κανόνα τουλάχιστον μία επέμβαση στο κέλυφος — μόνωση οροφής ή εξωτερικών τοίχων ή αντικατάσταση κουφωμάτων. Για τον Τύπο Β υπάρχει περιορισμένη εξαίρεση όταν η αρχική ενεργειακή κατηγορία είναι ήδη Β ή καλύτερη.

Αν το τελικό ΠΕΑ δεν φτάσει τον στόχο, ο οδηγός δίνει τρίμηνο για διορθωτικές εργασίες με δαπάνη του αιτητή· σε επιτυχή διόρθωση η χορηγία μειώνεται κατά €500. Αυτός είναι οικονομικός κίνδυνος που πρέπει να ενσωματωθεί στην αρχική συμφωνία με τους τεχνικούς.

5. Τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί και τι όχι;

Επιλέξιμες κατηγορίες είναι μόνωση, κουφώματα, εξωτερική σκίαση, ηλιακός θερμοσίφωνας, αυτόνομα κλιματιστικά, αντλία θερμότητας, φωτοβολταϊκά έως 10 kW, συνδεδεμένη μπαταρία έως 4 kWh και υπηρεσίες εμπειρογνώμονα. Κάθε κατηγορία έχει τεχνικές απαιτήσεις και τυποποιημένα ποσά, όχι απεριόριστη αποζημίωση. Το net-metering δεν είναι επιλέξιμο για τα φωτοβολταϊκά της πρόσκλησης. Πριν από την αγορά, ζητήστε προσφορά με ακριβή ισχύ, ενεργειακή κλάση, πιστοποιήσεις και επιφάνειες.

6. Πότε αρχίζει η δαπάνη και πότε πληρώνεται η χορηγία;

Επιλέξιμες εργασίες μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αρχίσουν μετά το αρχικό ΠΕΑ και πριν από την ηλεκτρονική αίτηση, αλλά αποκλειστικά με κίνδυνο του αιτητή. Το σύνολο των εργασιών δεν μπορεί να έχει ολοκληρωθεί πριν από την υποβολή. Μετά την έγκριση, ο οδηγός προβλέπει υλοποίηση εντός 12 μηνών από την επιστολή έγκρισης, τελικό ΠΕΑ, αίτημα πληρωμής και επαλήθευση. Η οικογένεια πρέπει να μπορεί να καλύψει την ενδιάμεση χρηματοδότηση: το ανώτατο ποσό χορηγίας δεν ισοδυναμεί με προκαταβολή.

7. Η αίτηση πρέπει να οριστικοποιηθεί σωστά

Πριν από τις 20 Οκτωβρίου χρειάζεται εγγραφή και ταυτοποίηση στην «Αριάδνη», συγκέντρωση τίτλου ή εναλλακτικών αποδεικτικών, λογαριασμού ηλεκτρισμού, αρχικού ΠΕΑ και τεχνικής εισήγησης. Η αίτηση θα γίνεται μόνο στο επίσημο ηλεκτρονικό σύστημα χορηγιών. Η απλή αποθήκευση στοιχείων δεν αρκεί: κρατήστε την επιβεβαίωση ότι η κατάσταση είναι «ΥΠΟΒΛΗΜΕΝΗ». Η σειρά οριστικοποίησης μετρά όταν το κονδύλι είναι πεπερασμένο, αλλά η βιασύνη δεν θεραπεύει ελλιπή αίτηση.

Το σχέδιο εντάσσεται στο «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027» και συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ και την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο πλήρης Οδηγός Εφαρμογής περιέχει ποσά, τεχνικές προδιαγραφές και δικαιολογητικά. Για διευκρινίσεις, η αρμόδια υπηρεσία δίνει την τηλεφωνική γραμμή 17107.

Διαβάστε επίσης

• Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις του Εξοικονομώ 2026
• Γιατί μπορεί να χρειαστεί να πληρώσετε πριν εισπράξετε τη χορηγία
• Οι τεχνικές προδιαγραφές της αναβάθμισης