€709 εκατ. στην Κύπρο: Το επόμενο τεστ είναι αν τα έργα αλλάζουν την καθημερινότητα

Η Κύπρος έχει εισπράξει €709 εκατ. από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και προσβλέπει σε τελικό ποσό περίπου €992 εκατ. τον Δεκέμβριο. Το επόμενο κεφάλαιο είναι η λειτουργία των υποδομών και η συνέχεια των μεταρρυθμίσεων που χρηματοδότησε το σχέδιο, πέρα από την ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών πληρωμών.

Στη σημερινή γραπτή δήλωσή του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρει ότι το σχέδιο ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο με 221 ορόσημα και στόχους και 61 μεταρρυθμίσεις. Το 97,3% απορρόφησης που προβάλλεται για το τέλος της διαδρομής εξαρτάται από την αναμενόμενη τελική εκταμίευση· δεν είναι το σημερινό ποσοστό εισπράξεων.

Από τα έργα στη δημόσια υπηρεσία

Η Προεδρία καταγράφει έργα υποδομής περίπου €600 εκατ. και 40 σχέδια χορηγιών €420 εκατ. Στα έργα περιλαμβάνει το Παγκύπριο Κέντρο Αίματος, αναβαθμίσεις νοσοκομείων, φωτοβολταϊκά και θερμομόνωση σε 405 σχολεία, καθώς και έξυπνους μετρητές νερού και ηλεκτρισμού.

Η αξία τέτοιων παρεμβάσεων συνεχίζεται μετά τη χρηματοδότηση. Ένας μετρητής χρειάζεται αξιόπιστη χρήση των δεδομένων του, μια νέα μονάδα δημόσιας υγείας οργάνωση και προσωπικό, ενώ η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να αποδίδει στην καθημερινή λειτουργία του κτιρίου. Αυτά είναι τα επόμενα πεδία αποτίμησης της επένδυσης.

Τι ακριβώς πιστοποιεί μια ευρωπαϊκή πληρωμή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει το κυπριακό σχέδιο στο πλαίσιο ενός μηχανισμού που χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις βάσει συμφωνημένων στόχων. Η εκταμίευση αποτελεί ορόσημο χρηματοδότησης και αξιολόγησης. Δεν υποκαθιστά τη μακροχρόνια μέτρηση της ποιότητας μιας υπηρεσίας ή της παραγωγικότητας μιας επένδυσης.

Στον επιχειρηματικό τομέα, το κρίσιμο αποτέλεσμα είναι αν μια ενίσχυση οδηγεί σε νέο προϊόν, ψηφιακή οργάνωση ή χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Στις δημόσιες υποδομές είναι αν οι πολίτες λαμβάνουν πιο προσβάσιμη και αποτελεσματική υπηρεσία. Το ποσό που απορροφήθηκε είναι αναγκαίο στοιχείο του απολογισμού, αλλά δεν είναι από μόνο του πλήρης δείκτης απόδοσης.

Η πληρωμή των €119,8 εκατ. της 2ας Οκτωβρίου ενισχύει τη δημοσιονομική εικόνα της ολοκλήρωσης. Για τη συνέχεια του προγράμματος, η ουσιαστική συζήτηση μεταφέρεται από την έγκαιρη επίτευξη οροσήμων στη συντήρηση, στη διοικητική εφαρμογή και στα μετρήσιμα αποτελέσματα των αλλαγών.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης (δεξιά) στο Ζάγκρεμπ, 30 Ιανουαρίου 2026 — Φωτογραφία: European People’s Party (EPP) / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.