Μια ειδοποίηση για άγνωστη σύνδεση, μηνύματα που δεν έστειλες και αλλαγές στον λογαριασμό σου χρειάζονται έλεγχο. Αντίθετα, ένα κινητό που ζεσταίνεται ή χάνει γρήγορα μπαταρία δεν αρκεί από μόνο του για να συμπεράνεις ότι κάποιος σε παρακολουθεί.
Το πρώτο βήμα είναι να ξεχωρίσεις δύο διαφορετικά ενδεχόμενα: την πρόσβαση τρίτου στον λογαριασμό σου και την παρουσία ανεπιθύμητου λογισμικού στη συσκευή. Μια ύποπτη σύνδεση στο email δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχει παραβιαστεί και το κινητό.
Ποιες ενδείξεις στο email χρειάζονται άμεσο έλεγχο
Η Google συστήνει έλεγχο όταν εμφανίζονται μηνύματα στα απεσταλμένα που δεν έγραψες, αλλαγές στο τηλέφωνο ή στο email ανάκτησης και άγνωστες συσκευές. Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στις ρυθμίσεις του Gmail: προώθηση αλληλογραφίας, φίλτρα και πρόσβαση άλλων προσώπων που δεν έχεις εγκρίνει.
Έλεγξε επίσης τις εφαρμογές που έχουν πρόσβαση στον λογαριασμό. Για Outlook, η Microsoft περιλαμβάνει στους ελέγχους μετά από παραβίαση τους συνδεδεμένους λογαριασμούς, την προώθηση και τις αυτόματες απαντήσεις. Η αλλαγή κωδικού πρέπει να συνοδεύεται από έλεγχο αυτών των ρυθμίσεων.
Πώς ελέγχεις τις συνδεδεμένες συσκευές
Στον λογαριασμό Google άνοιξε την ενότητα ασφάλειας και τη διαχείριση συσκευών. Εξέτασε τη συσκευή, την εφαρμογή ή τον browser και τη σχετική δραστηριότητα, πριν αποφασίσεις αν μια σύνδεση είναι άγνωστη.
Πολλές συνεδρίες δεν σημαίνουν αναγκαστικά πολλούς εισβολείς. Η Google διευκρινίζει ότι διαφορετικές εφαρμογές ή browsers μπορούν να δημιουργούν ξεχωριστές συνεδρίες στην ίδια συσκευή. Η ώρα μπορεί να αφορά συγχρονισμό στο παρασκήνιο και η τοποθεσία να είναι μια κοντινή περιοχή αντί για το ακριβές σημείο όπου βρίσκεσαι.
Τι να προσέξεις στον λογαριασμό Apple
Η Apple αναφέρει ως προειδοποιητικές ενδείξεις τις ειδοποιήσεις για δραστηριότητα που δεν αναγνωρίζεις, κωδικούς επαλήθευσης που δεν ζήτησες, άγνωστες συσκευές και αλλαγές στοιχείων ή αγορές που δεν έκανες.
Ένας ανεπιθύμητος κωδικός επαλήθευσης χρειάζεται έλεγχο, αλλά δεν αποδεικνύει μόνος του ότι ολοκληρώθηκε επιτυχής σύνδεση. Μην τον κοινοποιήσεις και μην εγκρίνεις αίτημα σύνδεσης που δεν ξεκίνησες.
Μπαταρία και υπερθέρμανση: Ενδείξεις, όχι διάγνωση
Η FTC αναφέρει ότι η ασυνήθιστη κατανάλωση μπαταρίας ή δεδομένων, η υπερθέρμανση και οι απρόσμενες επανεκκινήσεις μπορεί να δικαιολογούν διερεύνηση για λογισμικό παρακολούθησης. Δεν αποτελούν όμως από μόνες τους επιβεβαίωση.
Χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν συνδυάζονται με άλλα στοιχεία, όπως το να γνωρίζει κάποιος ιδιωτικές συνομιλίες ή την ακριβή θέση σου χωρίς να του τις έχεις αποκαλύψει. Το stalkerware μπορεί να κρύβεται πίσω από ονόματα που μοιάζουν με υπηρεσίες συστήματος.
Τι κάνεις αν βρεις ύποπτη δραστηριότητα
- Χρησιμοποίησε συσκευή που εμπιστεύεσαι. Αν υποψιάζεσαι κακόβουλο λογισμικό, απόφυγε να πληκτρολογείς νέους κωδικούς στην ύποπτη συσκευή πριν ελεγχθεί.
- Άλλαξε τον κωδικό με έναν ισχυρό και μοναδικό. Άλλαξε και τους κωδικούς άλλων λογαριασμών όπου χρησιμοποιούσες τον ίδιο.
- Αποσύνδεσε τις άγνωστες συνεδρίες και διόρθωσε στοιχεία ανάκτησης ή δικαιώματα εφαρμογών που δεν αναγνωρίζεις.
- Ενεργοποίησε επαλήθευση δύο παραγόντων και έλεγξε τις μεθόδους επαλήθευσης που έχουν δηλωθεί.
- Ενημέρωσε το λειτουργικό και τις εφαρμογές. Σε Android με Google Play, έλεγξε ότι το Play Protect είναι ενεργό και εκτέλεσε έλεγχο εφαρμογών. Η απουσία προειδοποίησης δεν αποτελεί πιστοποίηση ότι κάθε πιθανή απειλή έχει αποκλειστεί.
Αν έχεις χάσει την πρόσβαση, ακολούθησε την επίσημη διαδικασία ανάκτησης του παρόχου. Στην περίπτωση Apple, η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει χρόνο αναμονής.
Αν υποψιάζεσαι παρακολούθηση από κοντινό πρόσωπο
Η FTC προειδοποιεί ότι η αφαίρεση λογισμικού παρακολούθησης μπορεί να ειδοποιήσει τον δράστη και να αυξήσει τον κίνδυνο κακοποίησης. Αναζήτησε βοήθεια από διαφορετική, ασφαλή συσκευή και διατήρησε αποδεικτικά στοιχεία πριν από επαναφορά ή αντικατάσταση του κινητού. Η εργοστασιακή επαναφορά δεν είναι το πρώτο βήμα σε κάθε περίπτωση.
Πηγές
- Google: Ασφάλεια παραβιασμένου λογαριασμού
- Google: Έλεγχος συσκευών και συνεδριών
- Apple: Ενδείξεις παραβίασης λογαριασμού και ανάκτηση πρόσβασης
- Microsoft: Ανάκτηση παραβιασμένου λογαριασμού
- Google: Λειτουργία του Play Protect
- Google: Αφαίρεση κακόβουλου λογισμικού σε Android
- FTC: Λογισμικό παρακολούθησης και προσωπική ασφάλεια
