Οι πυρηνικές συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Τρίτη μεταξύ του Ιράν και της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας θα διεξαχθούν στη Γενεύη, μετέδωσαν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
«Την Τρίτη, το Ιράν και τα τρία ευρωπαϊκά μέρη της συμφωνίας του 2015 για τα πυρηνικά, μαζί με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα πραγματοποιήσουν νέο γύρο συνομιλιών σε επίπεδο αναπληρωτών Yπουργών Εξωτερικών στη Γενεύη», ανέφερε η κρατική τηλεόραση τη Δευτέρα.
Η συνάντηση θα είναι η δεύτερη μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιράν με το Ισραήλ στα μέσα Ιουνίου, στη διάρκεια του οποίου οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν πλήγματα κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Ο προηγούμενος γύρος συνομιλιών έγινε στην Κωνσταντινούπολη στις 25 Ιουλίου.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αναστολή της συνεργασίας του Ιράν με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έπειτα από τον πόλεμο με το Ισραήλ, καθώς η Τεχεράνη κατηγόρησε τον οργανισμό ότι απέτυχε να καταδικάσει τα ισραηλινά και αμερικανικά πλήγματα στις πυρηνικές της εγκαταστάσεις.
Ο πρωτοφανής βομβαρδισμός από το Ισραήλ και η απάντηση του Ιράν στη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου εκτροχίασαν τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με την Ουάσιγκτον.
Η ευρωπαϊκή τριάδα έχει απειλήσει ότι θα ενεργοποιήσει τον μηχανισμό «snapback» που προβλέπεται από τη συμφωνία του 2015, ο οποίος θα επαναφέρει τις κυρώσεις του ΟΗΕ που είχαν αρθεί με βάση τη συμφωνία, εκτός αν το Ιράν συμφωνήσει να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να αποκαταστήσει τη συνεργασία με τους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ.
Το Ιράν αμφισβητεί τη νομιμότητα της ενεργοποίησης της ρήτρας, κατηγορώντας τις ευρωπαϊκές χώρες ότι δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία, μαζί με την Κίνα, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, είχαν καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν το 2015, γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA).
Η συμφωνία προέβλεπε την άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν με αντάλλαγμα περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Τεχεράνη δεν θα μπορέσει να αναπτύξει πυρηνικό όπλο – κάτι που το Ιράν πάντα αρνείται ότι επιδιώκει.
Ωστόσο, η μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και η εκ νέου επιβολή σκληρών οικονομικών κυρώσεων οδήγησαν το Ιράν να αρχίσει να υπαναχωρεί από τις δεσμεύσεις του, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Κατά την αποχώρηση των ΗΠΑ, το Λονδίνο, το Παρίσι και το Βερολίνο είχαν επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή τους στη συμφωνία και είχαν δηλώσει την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τις εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν. Ως αποτέλεσμα, οι κυρώσεις του ΟΗΕ και της ΕΕ δεν επανεπιβλήθηκαν, ακόμη και όταν οι ΗΠΑ επανέφεραν τις δικές τους.
Ωστόσο, ο μηχανισμός που είχαν προβλέψει οι ευρωπαϊκές χώρες για να αντισταθμίσουν την επιστροφή των αμερικανικών κυρώσεων δεν κατάφερε να υλοποιηθεί, με πολλές δυτικές εταιρείες να αναγκάζονται να αποχωρήσουν από το Ιράν, το οποίο αντιμετωπίζει υψηλό πληθωρισμό και οικονομική κρίση.
Η προθεσμία για την ενεργοποίηση του μηχανισμού «snapback» λήγει τον Οκτώβριο, αλλά σύμφωνα με τους Financial Times, οι Ευρωπαίοι έχουν προσφέρει παράταση, εάν το Ιράν επαναλάβει τις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον και επανεμπλακεί με τον ΔΟΑΕ.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν δικαίωμα να το πράξουν.
