Η διασφάλιση της επάρκειας λατομικών υλικών μέσα από δράσεις που είναι πλήρως συνυφασμένες με την ορθολογική και βιώσιμη διαχείριση και ανάπτυξη των ορυκτών πόρων, αποτελεί έναν από τους κυριότερους στόχους του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και της Υπηρεσίας Μεταλλείων και Λατομείων (ΥΜΛ), τόνισε η Υπουργός Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου.
Σε ομιλία στην ημερίδα με θέμα «Σύγχρονη Εξορυκτική Βιομηχανία – Ανάπτυξη με Περιβαλλοντική Ευθύνη – Αποκαταστάσεις και Βιοποικιλότητα», που συνδιοργάνωσαν την Πέμπτη η ΥΜΛ και ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Σκυροποιών, η κ. Παναγιώτου, αφού σημείωσε ότι «θέλουμε οι ενέργειές μας να μειώνουν στο ελάχιστο τις επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον», είπε ότι «μέσα από τον συνεχή εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας καθώς και τη στελέχωσή της ΥΜΛ, εφαρμόζουμε δράσεις για τη σταδιακή αποκατάσταση των χώρων που έχουν επηρεαστεί από τη λατομική και μεταλλευτική δραστηριότητα με απώτερο στόχο την ενσωμάτωση των περιοχών στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον».
Η Υπουργός Γεωργίας είπε ότι «η χρήση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών στη μεταλλευτική και λατομική βιομηχανία είναι πλέον επιβεβλημένη και κρίνεται υψίστης σημασίας για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ορυκτών μας πόρων καθώς και την αποκατάσταση των μεταλλείων και λατομείων».
Ανέφερε επίσης ότι η εξορυκτική βιομηχανία των αδρανών υλικών είναι ένας πυλώνας ανάπτυξης που συνδέεται άμεσα με την οικοδόμηση μιας βιώσιμης και ανθεκτικής οικονομίας, ενώ οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι η εξόρυξή τους γίνεται με τη μέγιστη περιβαλλοντική ευθύνη.
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πολλές από τις πρώτες ύλες που εξορύσσονται είναι απαραίτητες για την κατασκευή πράσινων τεχνολογιών, όπως μπαταρίες, ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά συστήματα», πρόσθεσε.
Επίσης, η Υπουργός Γεωργίας αναφέρθηκε στον Κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος ψηφίστηκε πρόσφατα και τέθηκε σε εφαρμογή, σημειώνοντας ότι ο κανονισμός «έρχεται να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ είναι και απόλυτα συνδεδεμένος με την προστασία του περιβάλλοντος».
Επιπλέον, η κ. Παναγιώτου αναφέρθηκε στην σημερινή υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ της Σχολής Μεταλλειολόγων-Μεταλλουργών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και της Υπηρεσίας Μεταλλείων και Λατομείων, η οποία σηματοδοτεί, όπως είπε, «ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιστημονικής έρευνας στον τομέα της εκμετάλλευσης των ορυκτών μας πόρων».
Σκοπός του μνημονίου, σύμφωνα με την Υπουργό, «είναι η ενίσχυση της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη μεταλλευτική και λατομική δραστηριότητα, πάντα με γνώμονα τη βιωσιμότητα, την προστασία και εμπλουτισμό της βιοποικιλότητας στους χώρους εξόρυξης καθώς και η διοργάνωση δράσεων εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης του ορυκτού πλούτου της Κύπρου».
Χαιρετισμό Διευθυντής της ΥΜΛ
Εξάλλου, σε χαιρετισμό του στην ημερίδα, ο Διευθυντής της ΥΜΛ Στέλιος Μιχαήλ είπε ότι «είναι επιτακτική η ανάγκη για εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων στην εξορυκτική βιομηχανία με περιβαλλοντική και κοινωνική ευθύνη, με υλοποίηση σταδιακής αποκατάστασης, επαναφορά του περιβάλλοντος και την διατήρηση της βιοποικιλότητας».
Ο κ. Μιχαήλ εξέφρασε την ανάγκη για εφαρμογή δράσεων για προώθηση της Κυκλικής Οικονομίας στο Μεταλλευτικό και Λατομικό τομέα και αναφέρθηκε στην προώθηση νέων καινοτόμων μεθοδολογιών για επαναχρησιμοποίηση χαμηλής περιεκτικότητας αποθέσεων και μεταλλευμάτων, με παράλληλη αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων Μεταλλείων.
«Τα προϊόντα της εξορυκτικής βιομηχανίας, είναι απόλυτα αναγκαία αφού αποτελούν τις πρώτες ύλες για την κατασκευή των έργων υποδομής» και «η ανάπτυξη της χώρας αλλά και η εξέλιξη της, εξαρτάται πλήρως από αυτά», υπογράμμισε.
Ανέφερε επίσης ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα για προώθηση των ανακυκλωμένων λατομικών υλικών από τις κατασκευές και κατεδαφίσεις και πρόσθεσε πως το Υπουργικό Συμβούλιο, με απόφασή του, έχει διορίσει Τεχνική Επιτροπή για προώθηση ανακυκλωμένων αδρανών υλικών σε έργα.
«Είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο εγχείρημα και θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι υπάρχει ακόμη πάρα πολύς δρόμος για την υλοποίηση των δράσεων και στόχων που έχουν τεθεί», πρόσθεσε. Αναφέρθηκε επίσης στην πρόσφατη θέσπιση κανονισμών για τη διαχείριση αποβλήτων από κατασκευές και κατεδαφίσεις, η τροποποίηση του σχετικού διατάγματος των περί βασικών απαιτήσεων που αφορά προϊόντα δομικών κατασκευών, η διενέργεια συστηματικών δειγματοληψιών στο πλαίσιο της επιτήρησης της αγοράς και η τροποποίηση των τεχνικών προδιαγραφών σε συμβάσεις Δημοσίων Έργων για υποχρεωτική χρήση ανακυκλωμένων υλικών.
«Η ΥΜΛ παρακολουθεί τις εξορυκτικές δραστηριότητες από την πρώτη μέρα αδειοδότησης τους μέχρι την μέρα ολοκλήρωσης της περιβαλλοντικής αποκατάστασης, με στόχο τις λιγότερες δυνατές περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά το στάδιο λειτουργίας του έργου και την αναβάθμιση του χώρου μετά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης», υπογράμμισε.
Αναφέροντας ότι ο συνεχής εκσυγχρονισμός και εξέλιξη της Υπηρεσίας Μεταλλείων και Λατομείων είναι μέσα στους πρωταρχικούς στόχους, ο κ. Μιχαήλ είπε ότι στον προϋπολογισμό του 2024 έχει συμπεριληφθεί αναδιάρθρωση της Υπηρεσίας, με έγκριση δέκα νέων θέσεων και δημιουργία γραφείων επιθεωρήσεων σε όλες τις επαρχίες.
«Με την κατάλληλη στελέχωση και την εφαρμογή νέας οργανωτικής δομής, στόχος είναι η Υπηρεσία Μεταλλείων και Λατομείων να ανταποκρίνεται πλήρως στις υποχρεώσεις της και να συμβάλλει καθοριστικά στην διεύρυνση του τομέα εκμετάλλευσης μεταλλευμάτων και λατομικών υλικών της Κύπρου με ασφάλεια στους εργαζομένους και τις λιγότερες δυνατές επιπτώσεις στο περιβάλλον», κατέληξε.
Χαιρετισμός Προέδρου Παγκύπριου Συνδέσμου Σκυροποιών
Τέλος, σε χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Σκυροποιών και του UEPG Αντώνης Αντωνίου Λατούρος είπε ότι «τα αδρανή υλικά κατασκευάζουν τα πάντα γύρω μας» και «χωρίς τα αδρανή υλικά θα υπήρχε ζωή, αλλά δεν θα ήταν τόσο άνετη όσον οι περισσότεροι από εμάς, σε αυτόν τον πλανήτη, την απολαμβάνουμε σήμερα».
Πρόσθεσε ότι «αν δεν υπήρχαν τα αδρανή υλικά δεν θα υπήρχε μια στέγη πάνω από τα κεφάλια μας» και δεν θα υπήρχαν», μεταξύ άλλων, δρόμοι, λιμάνια, αεροδρόμια, γραφεία και σχολεία.
«Τόσο η φύση όσο και τα αδρανή υλικά είναι απαραίτητα για τη ζωή μας, για την καθημερινότητα μας και για την ευημερία μας», είπε και πρόσθεσε πως «αφού και τα δύο αυτά είναι ζωτικής σημασίας, τότε οφείλουμε όλοι μας (πολιτεία, βιομηχανία και κοινωνία) να βρούμε τρόπους αυτά τα δύο να συνυπάρχουν».
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Σκυροποιών αναφέρθηκε στην ανάγκη να υπάρξει κατά την ημερίδα ανταλλαγή στρατηγικών απόψεων οι οποίες θα μας βοηθήσουν, όπως είπε, «για να πετύχουμε αυτή την αρμονία που χρειάζεται μεταξύ της ανάπτυξης και της προστασίας της φύσης».
Ανέφερε επίσης ότι «στην Κύπρο έχουμε την διπλάσια κατά κεφαλή κατανάλωση (αδρανών υλικών) από τον μέσο όρο της ΕΕ» και σημείωσε πως ο μέσος όρος κατανάλωσης αδρανών υλικών στην Ευρώπη είναι 5,6 τόνους κατά κεφαλή, ετησίως, ενώ στην Κύπρο είναι 11 τόνους, κάτι που «σημαίνει πως στην Κύπρο έχουμε και την ανάλογη ανάπτυξη».
Δεδομένου αυτής της ανάπτυξης, σύμφωνα με τον κ. Λατούρου, «και του γεγονότος ότι είμαστε απομονωμένο νησί», όπου οι εισαγωγές αδρανών υλικών είναι αδύνατο να γίνουν τόσο από άποψης οικονομικού όσο και περιβαλλοντικού κόστους, «πρέπει και οφείλουμε να διαχειριστούμε τους φυσικούς μας πόρους, τα αδρανή μας υλικά, με υπεύθυνο και βιώσιμο τρόπο».
«Ας συνεργαστούμε όλοι μαζί, ας δημιουργήσουμε συνέργειες και όχι αντικρούσεις για να πετύχουμε τον μοναδικό στόχο να κάνουμε τις υποσχέσεις μας πράξεις για να έχουμε όλοι μας ένα βιώσιμο μέλλον», κατέληξε.
