- Τα €595.000 αφορούν το κονδύλι του οποίου ζητείται η αποδέσμευση και όχι ακόμη οριστική τιμή αγοράς.
- Η κάλυψη του κονδυλίου αποδίδεται σε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 16ης Ιουλίου 2026.
- Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι πληροφορήθηκε την πρόθεση αγοράς από τον Τύπο και κατήγγειλε εσκεμμένη διαρροή από τη Βουλή.
- Το ΑΚΕΛ απαντά ότι ο Πρόεδρος προήδρευσε της συνεδρίας του Υπουργικού και ζητεί εξηγήσεις για το τι γνώριζε.
- Η ουσιαστική συζήτηση μεταφέρεται τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου στην Επιτροπή Οικονομικών, όπου πρέπει να διαχωριστούν οι απόρρητες προδιαγραφές ασφαλείας από τον έλεγχο της δημόσιας δαπάνης.
Ένα αίτημα αποδέσμευσης κονδυλίου €595.000 για νέο θωρακισμένο όχημα της Προεδρίας εξελίχθηκε σε ανοικτή πολιτική σύγκρουση για τη λογοδοσία, τη θεσμική ενημέρωση και τα όρια του απορρήτου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι δεν γνώριζε για την πρόθεση αγοράς και ότι ενημερώθηκε από τον Τύπο. Το ΑΚΕΛ αντιτείνει ότι η κάλυψη της δαπάνης εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο, σε συνεδρία της οποίας ο ίδιος προήδρευσε.
Η πρώτη κρίσιμη διευκρίνιση είναι οικονομική. Τα €595.000 δεν αποτελούν κατακυρωμένη τιμή για συγκεκριμένο αυτοκίνητο. Πρόκειται για το ανώτατο διαθέσιμο κονδύλι που το Υπουργείο Οικονομικών ζητεί να αποδεσμευτεί, πριν ληφθούν οι τελικές προσφορές και ολοκληρωθεί η διαδικασία προμήθειας. Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, χωρίς όμως να ακυρώνει την ανάγκη πλήρους ελέγχου για το πώς καθορίστηκε το ποσό.
Τι προβλέπει το αίτημα των €595.000
Σύμφωνα με το δημοσιευμένο ρεπορτάζ για την επιστολή προς τη Βουλή, το Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε στις 24 Αυγούστου 2026 την αποδέσμευση του κονδυλίου. Η επιστολή διαβαθμίστηκε ως απόρρητη, επειδή οι τεχνικές προδιαγραφές περιλαμβάνουν ευαίσθητες απαιτήσεις για το επίπεδο θωράκισης και τα χαρακτηριστικά ασφαλείας.
Η προμήθεια αποδίδεται στο Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Μεταφορών. Αντί ανοικτού δημόσιου διαγωνισμού, προβλέπεται κλειστή διαδικασία με προσκλήσεις σε αντιπροσωπείες που μπορούν να προμηθεύσουν δεξιοτίμονο όχημα με εργοστασιακή και πιστοποιημένη θωράκιση. Η τελική τιμή αναμένεται να προκύψει από τις προσφορές και τις διαπραγματεύσεις.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η κάλυψη της δαπάνης εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 16 Ιουλίου 2026. Η συγκεκριμένη απόφαση δεν εμφανίζεται με αυτό το θέμα στο δημόσια προσβάσιμο μητρώο αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου για το 2026. Αυτό δεν διαψεύδει την ύπαρξή της, καθώς διαβαθμισμένες ή μη δημοσιοποιήσιμες αποφάσεις δεν αναρτώνται υποχρεωτικά. Σημαίνει, όμως, ότι το ακριβές περιεχόμενο της απόφασης δεν μπορεί ακόμη να ελεγχθεί από τους πολίτες μέσω του ανοικτού μητρώου.
Τι είπε ο Χριστοδουλίδης
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ερωτηθείς το Σάββατο στο Μένοικο, είπε ότι πληροφορήθηκε το θέμα το ίδιο πρωί από τον Τύπο. Όπως μετέδωσε το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, υποστήριξε ότι οι αποφάσεις για την ασφάλεια του Προέδρου λαμβάνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες και δεν είναι αναγκαίο να γνωστοποιούνται στον εκάστοτε κάτοχο του αξιώματος.
Ο Πρόεδρος έκανε επίσης λόγο για «εσκεμμένη διαρροή» από τη Βουλή, θεωρώντας ότι στόχος ήταν να πληγεί πολιτικά ο ίδιος. Συνέδεσε τη δημοσιοποίηση με την αξιοπιστία των θεσμών και χαρακτήρισε λαϊκίστικες τις προσεγγίσεις που, κατά την εκτίμησή του, μετατρέπουν ένα ζήτημα κρατικής ασφάλειας σε προσωπική επίθεση.
Για να εξηγήσει τη διάκριση ανάμεσα στο πρόσωπο και στο αξίωμα, ανέφερε περιστατικό κατά το οποίο χρησιμοποίησε το ιδιωτικό του όχημα μαζί με τη μικρή του κόρη και δέχθηκε σοβαρές παρατηρήσεις από τους υπεύθυνους ασφαλείας. Το επιχείρημά του είναι ότι οι περιορισμοί και οι αποφάσεις αφορούν την προστασία του θεσμού του Προέδρου, όχι προσωπική πολυτέλεια.
Η απάντηση του ΑΚΕΛ και η σύγκρουση για το ποιος γνώριζε
Το ΑΚΕΛ απάντησε λίγες ώρες αργότερα με ανακοίνωση της Κεντρικής Επιτροπής. Επικαλέστηκε την απόφαση του Υπουργικού της 16ης Ιουλίου και σημείωσε ότι ο Πρόεδρος προεδρεύει του σώματος. Το κόμμα κατηγορεί τον Νίκο Χριστοδουλίδη ότι δεν είναι διαφανής και προαναγγέλλει τοποθέτηση επί της ουσίας στη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών.
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της αντιπαράθεσης. Η δήλωση «δεν γνώριζα» μπορεί να αναφέρεται είτε στην ίδια την πρόθεση προμήθειας είτε στις επιχειρησιακές και τεχνικές λεπτομέρειες που χειρίζονται οι υπηρεσίες. Η απόφαση του Υπουργικού, από την άλλη, μπορεί να αφορούσε την κάλυψη ή τη μεταφορά της σχετικής πίστωσης χωρίς παρουσίαση ευαίσθητων προδιαγραφών στον Πρόεδρο.
Μέχρι να δημοσιοποιηθεί ή να παρουσιαστεί στη Βουλή το ακριβές κείμενο της απόφασης, δεν είναι ασφαλές να ταυτιστούν αυτά τα δύο επίπεδα γνώσης. Είναι όμως εύλογο να ζητείται εξήγηση για το τι ακριβώς τέθηκε ενώπιον του Υπουργικού και ποια ενημέρωση έλαβε ο Πρόεδρος όταν εγκρίθηκε η δημοσιονομική κάλυψη.
Γιατί εξετάζεται η αντικατάσταση
Το σημερινό κύριο θωρακισμένο όχημα της Προεδρίας είναι κατασκευής 2017, αγοράστηκε το 2019 και, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν μετά τις δηλώσεις του Προέδρου, έχει διανύσει περισσότερα από 250.000 χιλιόμετρα. Τα θωρακισμένα οχήματα έχουν πολύ μεγαλύτερο βάρος και αυξημένη μηχανική καταπόνηση σε σχέση με συμβατικά αυτοκίνητα.
Η σχεδιαζόμενη αγορά παρουσιάζεται ως αντικατάσταση και όχι ως αύξηση του στόλου. Το θωρακισμένο όχημα του 2010, που χρησιμοποιείται σήμερα ως εφεδρικό, αναμένεται να αποσυρθεί. Το όχημα του 2019 θα περάσει σε εφεδρικό ρόλο και το νέο θα αναλάβει τις κύριες μετακινήσεις του Προέδρου, αλλά και τη μεταφορά ξένων αρχηγών κρατών όταν αυτό απαιτείται.
Για μέτρο σύγκρισης, η BMW 760 Li που αγοράστηκε το 2019 κόστισε €258.850 πλέον ΦΠΑ, ενώ η συμφωνία περιλάμβανε εξαετή συντήρηση αξίας €36.000 πλέον ΦΠΑ. Η αμέσως προηγούμενη Mercedes S-Class είχε αγοραστεί το 2010 έναντι περίπου €291.000 πλέον ΦΠΑ. Η τιμή του 2019, ωστόσο, αποδίδεται σε ευνοϊκές συνθήκες συγκεκριμένης διαθέσιμης παραγγελίας και δεν αποτελεί αυτομάτως συγκρίσιμη προσφορά για νέο εργοστασιακό όχημα το 2026.
Απόρρητη θωράκιση, όχι απόρρητος λογαριασμός
Η ανάγκη προστασίας των τεχνικών προδιαγραφών είναι πραγματική. Η δημοσιοποίηση του ακριβούς επιπέδου θωράκισης, των αδύνατων σημείων ή των επιχειρησιακών πρωτοκόλλων θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι απόρρητα το συνολικό δημοσιονομικό πλαίσιο, η διαδικασία επιλογής προμηθευτών, η αιτιολόγηση της αντικατάστασης και το συνολικό κόστος κύκλου ζωής.
Η ασφάλεια και η λογοδοσία δεν είναι αντίπαλες έννοιες. Μπορούν να προστατευθούν οι ευαίσθητες προδιαγραφές και ταυτόχρονα να δοθούν καθαρές απαντήσεις για την αναγκαιότητα, την τιμή, τη συντήρηση, την απόσυρση των παλαιών οχημάτων και τις δικλίδες ελέγχου μιας κλειστής διαδικασίας.
Το γεγονός ότι το ποσό των €595.000 είναι διαθέσιμο όριο και όχι τελική τιμή επιβάλλει ακόμη πιο αυστηρή παρακολούθηση. Η Βουλή οφείλει να γνωρίζει ποια ενδεικτικά στοιχεία αγοράς οδήγησαν στο συγκεκριμένο ύψος, πόσοι προμηθευτές μπορούν πράγματι να ανταποκριθούν και πώς θα τεκμηριωθεί ότι η τελική προσφορά είναι η συμφερότερη για το κράτος.
Τα επτά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν
Στη συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, ακόμη και αν το επιχειρησιακό μέρος εξεταστεί κεκλεισμένων των θυρών, μπορούν να απαντηθούν συγκεκριμένα θεσμικά ερωτήματα:
- Τι ακριβώς ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 16 Ιουλίου;
- Ποιο υπουργείο ή ποια υπηρεσία εισηγήθηκε την προμήθεια και με ποια τεχνική έκθεση;
- Τι γνώριζε ο Πρόεδρος για τη δημοσιονομική απόφαση και τι δεν γνώριζε για τις λεπτομέρειες ασφαλείας;
- Πώς υπολογίστηκε το όριο των €595.000 και τι περιλαμβάνει πέρα από την αγορά του οχήματος;
- Πόσοι προμηθευτές θα κληθούν και ποιοι μηχανισμοί θα διασφαλίσουν ανταγωνιστική τιμή;
- Ποιο είναι το προβλεπόμενο κόστος συντήρησης, ασφάλισης και λειτουργίας σε ορίζοντα ετών;
- Ποιο θα είναι το τελικό καθεστώς των δύο υφιστάμενων θωρακισμένων οχημάτων;
Η υπόθεση δεν πρέπει να εγκλωβιστεί ούτε στη λέξη «λιμουζίνα», που εύκολα τροφοδοτεί εντυπώσεις, ούτε στη λέξη «ασφάλεια», που δεν μπορεί να λειτουργεί ως γενική ασπίδα απέναντι στον έλεγχο. Το πραγματικό θέμα είναι αν μια αναγκαία κρατική προμήθεια σχεδιάστηκε, εγκρίθηκε και εξηγήθηκε με τρόπο που αντέχει στη δημόσια λογοδοσία.
