Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Κύπρο και την Ελλάδα παραμένουν μέρος της ουσιαστικής αξιολόγησης της ευρωπαϊκής της πορείας, ακόμη και όταν η Άγκυρα πιστώνεται σημαντική συμμετοχή σε αποστολές ασφάλειας. Αυτή την αντίφαση αναδεικνύει μελέτη που εκπονήθηκε για την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου, AFET, και παρουσιάστηκε στις 8 Σεπτεμβρίου 2026.
Το αντικείμενό της είναι ο τρόπος μέτρησης της ευθυγράμμισης των υποψήφιων χωρών με την κοινή εξωτερική πολιτική της ΕΕ. Δεν πρόκειται για νέο ψήφισμα ή απόφαση που αλλάζει τους όρους της ενταξιακής διαδικασίας. Πρόκειται για αναλυτική πρόταση διαφορετικής μεθοδολογίας.
Η καλή γειτονία δεν εξαντλείται στη διπλωματική επικοινωνία
Στην παρουσίαση της μελέτης, οι σχέσεις της Τουρκίας με Ελλάδα και Κύπρο καταγράφονται ως δύσκολες. Η επίδοση στον δείκτη περιφερειακής συνεργασίας και καλής γειτονίας αποτιμάται σε 3 στα 5, ενώ στη συνεργασία ασφάλειας και άμυνας σε 4 στα 5. Στη δεύτερη διάσταση αναγνωρίζεται η συμβολή σε διεθνείς αποστολές, παράλληλα με την εκκρεμότητα του αποκλεισμού της Κύπρου από τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Η διαφορετική βαθμολογία αποτυπώνει το βασικό πολιτικό πρόβλημα: μια χώρα μπορεί να είναι χρήσιμος εταίρος σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις χωρίς αυτό να επιλύει τις διαφορές της με κράτη μέλη. Η επιχειρησιακή συνεισφορά και η καλή γειτονία είναι συναφείς αλλά όχι ταυτόσημες υποχρεώσεις.
Γιατί το 44% δεν είναι άλμα από το 4%
Η προτεινόμενη προσέγγιση δίνει στην Τουρκία 22 βαθμούς στους 50, δηλαδή 44%. Ο αριθμός δεν είναι συγκρίσιμος ως χρονοσειρά με το 4% της υφιστάμενης μέτρησης: προκύπτει από διαφορετικό σύνολο κριτηρίων, όχι από αποδεδειγμένη αιφνίδια αλλαγή της τουρκικής πολιτικής.
Το επίσημο κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία το 2025 κατέγραφε ευθυγράμμιση 4% έως τις 24 Οκτωβρίου 2025 ως προς δηλώσεις της ΕΕ και αποφάσεις κυρώσεων, έναντι 6% το 2024. Πρόκειται για συγκεκριμένο δείκτη και συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς, όχι για συνολική βαθμολογία κάθε πτυχής των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Η νέα μελέτη επιδιώκει να συνυπολογίζει περισσότερες πλευρές της πραγματικής συμπεριφοράς. Αναλυτικά, αυτό μπορεί να προσφέρει πληρέστερη εικόνα. Πολιτικά, χρειάζεται προσοχή ώστε ένας καλύτερος συνολικός αριθμός να μη σκεπάζει σοβαρές εκκρεμότητες σε επιμέρους τομείς.
Τι σημαίνει για τη Λευκωσία και την Αθήνα
Για την Κύπρο και την Ελλάδα, το ενδιαφέρον βρίσκεται στο βάρος που θα δίνεται στην εφαρμογή των δεσμεύσεων και στον σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας. Μια ευρύτερη μέτρηση δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως λογιστικός συμψηφισμός, όπου η συμβολή σε έναν τομέα ακυρώνει τα προβλήματα σε έναν άλλο.
Στην έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου για τη στρατηγική διεύρυνσης, η ευθυγράμμιση με την κοινή εξωτερική πολιτική συνδέεται με τον γεωστρατηγικό προσανατολισμό και την ετοιμότητα για ένταξη. Το θέμα, συνεπώς, δεν είναι μόνο τεχνικό: αφορά τη συνοχή της ίδιας της Ένωσης.
Το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι η νέα πρόταση μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο περιγράφεται η εικόνα της Τουρκίας. Δεν αποδεικνύει ότι άλλαξαν οι πολιτικές της, ούτε ότι παρακάμπτονται οι σχέσεις της με την Κύπρο και την Ελλάδα. Αυτά θα κριθούν από πράξεις και από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αποφάσεις.
Strategist Ai | Τα βασικά συμπεράσματα
- Η νέα μελέτη είναι πρόταση αξιολόγησης, όχι νέο ψήφισμα ή αλλαγή της ενταξιακής πολιτικής.
- Το 44% και το 4% προκύπτουν από διαφορετικές μεθόδους και δεν δείχνουν χρονική βελτίωση.
- Η συμβολή στην ασφάλεια δεν επιλύει αυτομάτως τα ζητήματα καλής γειτονίας.
