Με φόντο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την κρίση στα Στενά του Ορμούζ και τη νέα γεωπολιτική ισορροπία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε το ταξίδι του για το Πεκίνο, δηλώνοντας ότι το βασικό του μέλημα είναι «να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα το Ιράν».
Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι θα έχει «μακρά συνομιλία» με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ για τον πόλεμο με το Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο το Πεκίνο να διαδραματίσει ρόλο στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
Το Ορμούζ και η “εύθραυστη” εκεχειρία
Πίσω από τις δηλώσεις Τραμπ, ωστόσο, βρίσκεται η ιδιαίτερα εύθραυστη κατάσταση στα Strait of Hormuz.
Παρά τις αναφορές περί εκεχειρίας, οι στρατιωτικές εντάσεις συνεχίζονται, με αμερικανικά πολεμικά πλοία να επιχειρούν στην περιοχή, ιρανικά drones και πυραύλους να ενεργοποιούνται και τις αγορές να παραμένουν σε κατάσταση συναγερμού.
Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να σταθεροποιήσει την κατάσταση πριν από τη σύνοδο στο Πεκίνο, καθώς μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή απειλεί να απορροφήσει στρατιωτικούς και διπλωματικούς πόρους που οι ΗΠΑ θέλουν να κατευθύνουν στον ανταγωνισμό με την Κίνα.
Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο ζήτημα τόσο για τις διεθνείς αγορές ενέργειας όσο και για τη στρατηγική εικόνα της αμερικανικής ισχύος.
Ο ρόλος της Κίνας και το γεωπολιτικό παζάρι
Η συνάντηση Τραμπ – Σι αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της αυξημένης κινεζικής επιρροής στην Iran.
Λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί βρέθηκε στο Πεκίνο για συνομιλίες με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Wang Yi, σε μια κίνηση που θεωρείται μέρος ενός ευρύτερου διπλωματικού παζαριού.
Η China επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας που μπορεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με την Τεχεράνη, την Ουάσινγκτον και τις χώρες του Κόλπου, ενισχύοντας τον διεθνή της ρόλο.
Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ θέλει να φτάσει στο Πεκίνο όχι ως ηγέτης που αναζητά κινεζική βοήθεια για να κλείσει έναν πόλεμο, αλλά ως πρόεδρος που μπορεί να επιβάλει όρους και να επαναφέρει τη σταθερότητα στις αγορές.
Στο τραπέζι και η Ταϊβάν
Πέρα από το Ιράν, η ατζέντα της συνάντησης περιλαμβάνει και το ζήτημα της Ταιβάν.
Το Πεκίνο επιδιώκει εδώ και χρόνια πιο σαφή αμερικανική θέση κατά της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν, ενώ η Ουάσινγκτον επιχειρεί να διατηρήσει τη λεγόμενη «στρατηγική ασάφεια».
Οι εξελίξεις γύρω από τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων στην Ταϊβάν και η αυξανόμενη ένταση στον Ινδο-Ειρηνικό αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία των συνομιλιών.
Οικονομία, δασμοί και κρίσιμα ορυκτά
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι θα ζητήσει από τον Σι Τζινπίνγκ να «ανοίξει περισσότερο» την κινεζική οικονομία στις αμερικανικές επιχειρήσεις.
«Θα ζητήσω από τον πρόεδρο Σι, απαράμιλλο ηγέτη, να ανοίξει την Κίνα ώστε λαμπροί άνθρωποι να μπορέσουν να κάνουν τα μαγικά τους», είπε χαρακτηριστικά.
Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν:
- οι δασμοί
- οι εμπορικές σχέσεις
- τα κρίσιμα ορυκτά
- οι ημιαγωγοί
- οι αμερικανικές εξαγωγές
- η ενεργειακή ασφάλεια
Η πραγματική μάχη: ΗΠΑ – Κίνα
Παρά το επίκεντρο στη Μέση Ανατολή, η ουσία της συνάντησης βρίσκεται στον στρατηγικό ανταγωνισμό ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η κρίση με το Ιράν έχει ήδη πιέσει στρατιωτικά και οικονομικά τις ΗΠΑ, περιορίζοντας την ελευθερία κινήσεων της Ουάσινγκτον στον Ινδο-Ειρηνικό.
Για το Πεκίνο, η κατάσταση δημιουργεί μια ευκαιρία να εμφανιστεί ως ο παγκόσμιος παίκτης που μπορεί να διαχειρίζεται κρίσεις και να επιβάλλει ισορροπίες.
Για τον Τραμπ, η πρόκληση είναι διαφορετική: να κλείσει το μέτωπο με το Ιράν χωρίς να εμφανιστεί αδύναμος απέναντι στην Κίνα.
