Οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων επέστρεψαν σε ανοδική τροχιά τον Ιούλιο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023, καθώς οι ακραίες καιρικές συνθήκες, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι φόβοι για προβλήματα στις εμπορικές ροές δημιουργούν ένα νέο σύνθετο σκηνικό για την παγκόσμια αγορά τροφίμων.
Ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) διαμορφώθηκε στις 131,1 μονάδες τον Ιούλιο του 2026, καταγράφοντας αύξηση 0,6% σε σύγκριση με τον Ιούνιο και 1% σε ετήσια βάση. Παρά τη νέα άνοδο, παραμένει κατά 18,2% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του Μαρτίου του 2022. FAO
Η εικόνα, ωστόσο, πίσω από τον γενικό δείκτη είναι πιο ανησυχητική. Σιτάρι, καλαμπόκι, ζάχαρη και φυτικά έλαια κινούνται ανοδικά, καθώς η προσφορά βρίσκεται αντιμέτωπη ταυτόχρονα με καιρικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
Στο επίκεντρο ξανά τα σιτηρά
Οι μεγαλύτερες πιέσεις τον Ιούλιο καταγράφηκαν στις καλλιέργειες που βρίσκονται στον πυρήνα της διεθνούς διατροφικής αλυσίδας.
Ο δείκτης τιμών σιτηρών του FAO αυξήθηκε κατά 3,4% μέσα σε έναν μήνα και κατά 6,9% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025. Ακόμη εντονότερη ήταν η μεταβολή στο σιτάρι, οι διεθνείς τιμές του οποίου αυξήθηκαν κατά 5,8% τον Ιούλιο και βρίσκονται πλέον 9,9% υψηλότερα σε ετήσια βάση. FAO
Πίσω από την άνοδο βρίσκονται οι νέες ανησυχίες για τις εξαγωγικές ροές μέσω της Μαύρης Θάλασσας, οι ζημιές σε εξαγωγικές υποδομές αλλά και οι επιπτώσεις των πρόσφατων κυμάτων καύσωνα στις αποδόσεις των καλλιεργειών.
Η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας εξακολουθεί να έχει στρατηγικό ρόλο στον παγκόσμιο εφοδιασμό σιτηρών. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στις μεταφορές μπορεί να περάσει γρήγορα στις διεθνείς τιμές, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματική παγκόσμια έλλειψη προϊόντος.
Πίεση και στο καλαμπόκι από τις ΗΠΑ
Ανοδικά κινήθηκε και το καλαμπόκι, με τις διεθνείς τιμές να ενισχύονται κατά 3,6% σε μηνιαία βάση.
Εδώ η πηγή ανησυχίας βρίσκεται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία σε τμήματα της βασικής ζώνης παραγωγής δημιουργούν ερωτήματα για την εξέλιξη της σοδειάς.
Η σημασία του καλαμποκιού ξεπερνά κατά πολύ την άμεση κατανάλωση. Χρησιμοποιείται ευρέως στις ζωοτροφές και στην παραγωγή βιοκαυσίμων. Επομένως, μια παρατεταμένη αύξηση της τιμής του μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά σε περισσότερα τμήματα της διατροφικής αλυσίδας.
Φυτικά έλαια σε υψηλό τετραετίας
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η κίνηση στα φυτικά έλαια. Ο αντίστοιχος δείκτης του FAO αυξήθηκε κατά 2% τον Ιούλιο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2022.
Οι τιμές του φοινικέλαιου ενισχύθηκαν λόγω της ισχυρής ζήτησης από τον τομέα βιοντίζελ της Ινδονησίας και των υψηλότερων τιμών του αργού πετρελαίου. Αύξηση καταγράφηκε και στο σογιέλαιο, ενώ αντίθετα οι τιμές ηλιέλαιου και κραμβέλαιου υποχώρησαν.
Η εξέλιξη αναδεικνύει μια σύνδεση που συχνά περνά απαρατήρητη από τον καταναλωτή: οι αγορές τροφίμων και ενέργειας είναι στενά συνδεδεμένες. Όταν αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας ή ενισχύεται η ζήτηση για βιοκαύσιμα, μέρος των πιέσεων μπορεί να μεταφέρεται στις τιμές γεωργικών προϊόντων.
Η ζάχαρη έκανε το μεγαλύτερο άλμα
Ακόμη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο παρουσίασε η ζάχαρη. Ο δείκτης του FAO αυξήθηκε κατά 5,6% τον Ιούλιο, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται 8% χαμηλότερα σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στις θερμές και ξηρές συνθήκες στην Ευρώπη και στις πιθανές επιπτώσεις του Ελ Νίνιο σε σημαντικές παραγωγικές χώρες της Ασίας.
Παράλληλα, οι προσδοκίες για αυξημένη ζήτηση αιθανόλης στη Βραζιλία επηρεάζουν την αγορά. Εάν μεγαλύτερο μέρος του ζαχαροκάλαμου κατευθυνθεί προς την παραγωγή καυσίμων, η διαθέσιμη ποσότητα για παραγωγή ζάχαρης μπορεί να περιοριστεί.
Δεν αυξάνονται όμως όλα τα τρόφιμα
Η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη.
Ο δείκτης τιμών κρέατος υποχώρησε κατά 2,8%, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία πτώση του 2026. Πτώση σημειώθηκε επίσης στα γαλακτοκομικά, κατά 0,7%.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι προς το παρόν δεν πρόκειται για γενικευμένο νέο κύμα ανατιμήσεων σε όλες τις κατηγορίες τροφίμων. Οι πιέσεις συγκεντρώνονται κυρίως στα γεωργικά εμπορεύματα που επηρεάζονται περισσότερο από τον καιρό, την ενέργεια και τις διεθνείς εμπορικές διαδρομές.
Πότε θα φανεί η αύξηση στο σούπερ μάρκετ;
Η άνοδος του δείκτη του FAO δεν σημαίνει ότι οι τιμές στα ράφια θα αυξηθούν αυτόματα κατά τα ίδια ποσοστά.
Ο δείκτης παρακολουθεί διεθνώς εμπορεύσιμα αγροτικά προϊόντα και όχι τις τελικές τιμές λιανικής. Ανάμεσα στην παγκόσμια τιμή του σιταριού και στην τιμή ενός προϊόντος στο σούπερ μάρκετ μεσολαβούν η μεταποίηση, οι συσκευασίες, η ενέργεια, οι μεταφορές, οι μισθοί, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και τα περιθώρια των επιχειρήσεων.
Υπάρχει επίσης χρονική υστέρηση. Οι παραγωγοί και οι λιανέμποροι διαθέτουν συμβόλαια και αποθέματα, με αποτέλεσμα μια μεταβολή στις διεθνείς αγορές να χρειάζεται χρόνο για να περάσει στον καταναλωτή.
Το κρίσιμο επομένως δεν είναι μία μόνο μηνιαία αύξηση, αλλά εάν η ανοδική τάση στα σιτηρά, τη ζάχαρη και τα φυτικά έλαια διατηρηθεί για αρκετούς μήνες.
Γιατί αφορά και τον πληθωρισμό
Για τις κεντρικές τράπεζες η εξέλιξη έχει επίσης ενδιαφέρον. Μετά από χρόνια προσπάθειας να περιοριστεί η πληθωριστική πίεση, ένα νέο κύμα ανατιμήσεων σε τρόφιμα και ενέργεια θα μπορούσε να δυσκολέψει περαιτέρω την πορεία αποκλιμάκωσης των τιμών.
Τα τρόφιμα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και κυρίως τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού για βασικά αγαθά.
Προς το παρόν, πάντως, τα δεδομένα δεν δείχνουν επιστροφή στις ακραίες συνθήκες του 2022. Ο συνολικός δείκτης του FAO παραμένει περισσότερο από 18% κάτω από το ιστορικό υψηλό εκείνης της περιόδου. Το προειδοποιητικό σημάδι βρίσκεται αλλού: πολλοί διαφορετικοί κίνδυνοι αρχίζουν να εμφανίζονται ταυτόχρονα.
MoneyMatters Insight
Η πραγματική απειλή για τις τιμές των τροφίμων δεν είναι η αύξηση του 0,6% ενός μήνα, αλλά ο συνδυασμός γεωπολιτικής, ακραίων καιρικών φαινομένων, ενέργειας και εύθραυστων εμπορικών διαδρομών. Εάν οι πιέσεις στο σιτάρι, το καλαμπόκι, τη ζάχαρη και τα φυτικά έλαια αποδειχθούν προσωρινές, ο αντίκτυπος στους καταναλωτές μπορεί να παραμείνει περιορισμένος. Εάν όμως συνεχιστούν και το φθινόπωρο, η διεθνής αγορά τροφίμων θα μπορούσε να μετατραπεί ξανά σε σημαντική πηγή πληθωρισμού.
Σημείωση: αφαίρεσα την αναφορά για «μειωμένες κατά 30,7% εξαγωγές σιτηρών της Ουκρανίας στη σεζόν 2022-2023», καθώς πρόκειται για παλαιό στοιχείο που δεν αφορά τη σημερινή ανακοίνωση του FAO.
The post Τρόφιμα: Στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023 οι διεθνείς τιμές – Γιατί επιστρέφει ο φόβος της ακρίβειας appeared first on moneymatters.cy.
