Η Κύπρος ως αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και η περαιτέρω αναβάθμιση του σχήματος 3+1 βρέθηκαν μεταξύ των βασικών ζητημάτων που ανέδειξε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στις κοινές δηλώσεις του με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας και ΗΠΑ, που γίνεται στην Αθήνα.
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ιδιαίτερα τη σημασία της Κύπρου για την περιφερειακή ασφάλεια, τονίζοντας την ανάγκη επανένωσης της νήσου με πυξίδα το Διεθνές Δίκαιο, προκειμένου να αποκατασταθούν η ειρήνη και η ευημερία και να αποτρέπεται κάθε αναθεωρητική απειλή. «Είναι αναγκαία η εξεύρεση λύσης επανένωσης της Κύπρου με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αποτρέποντας σταθερά οποιαδήποτε αναθεωρητική απειλή», τόνισε ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών.
Παράλληλα, ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην κρίσιμη συμμετοχή της Ελλάδας σε πολυμερή σχήματα περιφερειακής συνεργασίας και ειδικότερα στο 3+1, τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως σημείωσε, το σχήμα έχει πλέον αναβαθμιστεί σε έναν ιδιαίτερα ισχυρό γεωπολιτικό και πολυμερή μηχανισμό, κάνοντας ειδική αναφορά στη συμβολή του Μάρκο Ρούμπιο στην εξέλιξή του.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσαν οι δύο Υπουργοί, διευρύνεται περαιτέρω η συνεργασία ΗΠΑ και Ελλάδας στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας, της ενέργειας και της ανταλλαγής πληροφοριών. Οι δύο χώρες προχώρησαν, επίσης, στην υπογραφή νέου μνημονίου για την ανταλλαγή πληροφοριών, ενώ συμφώνησαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας, με επέκταση της παροχής αμερικανικού LNG, καθώς και στην ενίσχυση της αμυντικής τους σχέσης στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
«Σε συνθήκες εντεινόμενου ανταγωνισμού, ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας και ΗΠΑ αποτελεί μια σταθερά που αποτυπώνει το υψηλό επίπεδο των σχέσεών μας και την προώθηση της διεθνούς και περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας», τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενέργεια και στον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ραχοκοκαλιά» της μεταφοράς αμερικανικού LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο ελληνόκτητος στόλος μεταφέρει περίπου το ένα τέταρτο του αμερικανικού LNG.
Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε τη δέσμευση της Ουάσιγκτον στην ενεργειακή συνεργασία με την Αθήνα, συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή με την εθνική ασφάλεια. Όπως ανέφερε, οι διεθνείς εξελίξεις καταδεικνύουν την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι ορισμένα ενεργειακά έργα συνδέονται με «λεπτές καταστάσεις» στις οποίες εμπλέκονται και άλλες χώρες, προσθέτοντας ότι τέτοια ζητήματα ενδέχεται να είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής πρωτοβουλίας και σε συγκεκριμένα φόρα. «Έχουμε απόλυτη αφοσίωση στην ενεργειακή συνεργασία με την Ελλάδα, γιατί είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ασφάλειας», τόνισε.
Στον αμυντικό τομέα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επισήμανε τον στρατηγικό ρόλο της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης για την αμερικανική παρουσία στην περιοχή. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάπτυξη των F-16 Viper και στην ένταξη των F-35, υπογραμμίζοντας ότι αποτυπώνουν τη σταθερή αμυντική συνεργασία των δύο χωρών και ενισχύουν τις αμυντικές δυνατότητες της Ελλάδας.
Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «ασφαλή και σταθερό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ», σημειώνοντας ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον συνδέονται με μια ιστορική συμμαχία, η σημασία της οποίας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη λόγω των διεθνών αναταράξεων, από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ έως την Υεμένη και την Ουκρανία.
«Πρόκειται για μια συμμαχία ιστορικής φύσης με γερά θεμέλια, που αποτελεί πηγή σταθερότητας. Είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα είναι ένας σπουδαίος σύμμαχος», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Ελλάδα στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ερωτηθείς εάν η Αθήνα μπορεί να υποστηρίξει τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της βάσης της Σούδας, ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική ακολουθεί σταθερά την αρχή του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και της στήριξης του αμυνόμενου έναντι του επιτιθέμενου.
Υπενθύμισε τον ηγετικό ρόλο της Ελλάδας στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και σημείωσε ότι, εφόσον καταστεί αναγκαίο, η χώρα είναι σε θέση να συνδράμει ναυτικά τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, στο πλαίσιο μιας επιχείρησης που θα αποσκοπεί στην ασφαλή διέλευση και εφόσον υπάρχει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία.
Η Ελλάδα, όπως τόνισε, έχει άμεσο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, καθώς από αυτήν εξαρτώνται τόσο η ενεργειακή ασφάλεια όσο και η ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο Έλληνας Υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και στην κατάσταση στην υποσαχάρια Αφρική, η οποία επηρεάζει και τις μεταναστευτικές ροές. Έθεσε επίσης ως προτεραιότητα την ασφάλεια των χριστιανικών πληθυσμών της Μέσης Ανατολής και την αντιμετώπιση του εθνικισμού στα Βαλκάνια.
Υπογράμμισε, τέλος, ότι η Ελλάδα διατηρεί τις αμυντικές δαπάνες της πάνω από το καθορισμένο όριο και λειτουργεί ως πάροχος ασφάλειας, με ηγετική παρουσία σε ναυτικές επιχειρήσεις όπως οι ASPIDES και ATALANTA, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά προς αμερικανικές πρωτοβουλίες.
Κλείνοντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η σχέση Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών εδράζεται και σε κοινές αξίες με ιστορικό βάθος, παραπέμποντας στις Επαναστάσεις των δύο χωρών και στην ιστορική επιστολή του Τόμας Τζέφερσον προς τον Αδαμάντιο Κοραή κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης.
