Βαλεντίνος Χαραλάμπους: Η τεχνολογία στη διαφύλαξη ενός ζωντανού αρχείου

Η τεκμηρίωση και η ψηφιοποίηση του αρχείου του κεραμίστα Βαλεντίνου Χαραλάμπους συνδέουν την τεχνολογία με τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το διεπιστημονικό έργο του Ινστιτούτου Κύπρου παρουσιάζεται στην εκδήλωση «Αποτύπωμα στον πηλό», την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στο Θέατρο Ριάλτο στη Λεμεσό, σε συνδιοργάνωση με το Pylon Art & Culture.

Έργα, εργαστήριο και προσωπικές μνήμες

Η παρουσίαση αφορά το έργο των Εργαστηρίων Χαρακτηρισμού Τέχνης Ανδρέας Πίττας (APAC Labs), του Ερευνητικού Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Αρχαιολογία και τον Πολιτισμό του Ινστιτούτου Κύπρου. Στόχος είναι η τεκμηρίωση, η μελέτη, η οπτικοποίηση και η προστασία του υλικού που έχει συγκεντρωθεί γύρω από τη μακρά καλλιτεχνική πορεία του δημιουργού.

Το αρχείο εκτείνεται πέρα από τα ίδια τα έργα. Περιλαμβάνει το περιβάλλον του εργαστηρίου του καλλιτέχνη, προσωπικά έγγραφα και φωτογραφίες, καθώς και τις μνήμες, τις εμπειρίες και τη γνώση του. Η ψηφιακή αποτύπωση φιλοδοξεί να συνδέσει αυτά τα στοιχεία σε ένα αρχείο προσιτό στο κοινό και χρήσιμο για την έρευνα της ιστορίας της τέχνης.

Σύντομες παρουσιάσεις θα πραγματοποιήσουν η Μαρίνα Σχίζα, η Ανδριάνα Νικολαΐδου και ο Νικόλας Μπακιρτζής. Θα αναφερθούν στην καλλιτεχνική παρακαταθήκη του Βαλεντίνου Χαραλάμπους, στη συμφωνία παραχώρησης του αρχείου του στο Ινστιτούτο Κύπρου και στο εγχείρημα δημιουργίας του ψηφιακού αρχείου.

Το έργο θα παρακολουθεί τη διαδρομή του από τα παιδικά χρόνια στην Αμμόχωστο και τις σπουδές στο Λονδίνο, έως την πολυετή παρουσία του στο Ιράκ και την επιστροφή στην Κύπρο. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μακροπρόθεσμη διατήρηση του υλικού και σε νέες δυνατότητες μελέτης του.

Από την Αμμόχωστο στη Βαγδάτη

Ο Βαλεντίνος Χαραλάμπους γεννήθηκε το 1929 στην Αμμόχωστο, σε οικογένεια παραδοσιακών αγγειοπλαστών. Σπούδασε κεραμική στο Central School of Arts and Crafts στο Λονδίνο και εργάστηκε στο Leach Pottery στο St Ives, πριν επιστρέψει το 1952 στην Κύπρο και εργαστεί με τον πατέρα του.

Το 1957 προσκλήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας του Ιράκ να ιδρύσει το Τμήμα Κεραμικής στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών της Βαγδάτης. Η διδασκαλία και η καλλιτεχνική του δράση στη χώρα διήρκεσαν πολλά χρόνια. Το 1983 επέστρεψε στην Κύπρο και συνέχισε την παρουσία του στον πολιτιστικό τομέα.

Στη δημιουργία του συναντώνται δυτικές και ανατολικές παραδόσεις, γεωμετρικά μοτίβα και γλυπτικές μορφές. Η ποίηση έχει ιδιαίτερη θέση στο έργο του: με εγχαράξεις και γραφικά σύμβολα στον πηλό συνδέει την αραβική καλλιγραφία, την αρχαία ελληνική γραφή και στίχους του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Ελεύθερη είσοδος με κράτηση

Η εκδήλωση πραγματοποιείται την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026, στις 19:00, στο Θέατρο Ριάλτο στη Λεμεσό. Η είσοδος είναι ελεύθερη, όμως είναι απαραίτητη η κράτηση θέσης μέσω της ιστοσελίδας κρατήσεων του Θεάτρου Ριάλτο.