Ο Πάπας Φραγκίσκος, ο πρώτος Λατινοαμερικανός ηγέτης της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, πέθανε τη Δευτέρα, ανακοίνωσε το Βατικανό σε βιντεοσκοπημένη δήλωση, θέτοντας τέλος σε μια συχνά ταραχώδη θητεία που σημαδεύτηκε από διχασμό και ένταση, καθώς προσπαθούσε να αναμορφώσει τον δύσκαμπτο θεσμό. Ήταν 88 ετών και αντιμετώπιζε διάφορα προβλήματα υγείας κατά τη διάρκεια της 12ετούς παποσύνης του.
«Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, με βαθιά θλίψη πρέπει να ανακοινώσω τον θάνατο του Αγίου Πατέρα μας Φραγκίσκου», δήλωσε ο Καρδινάλιος Κέβιν Φάρελ στο τηλεοπτικό κανάλι του Βατικανού. «Στις 7:35 σήμερα το πρωί, ο Επίσκοπος Ρώμης, Φραγκίσκος, επέστρεψε στον οίκο του Πατρός». Ο Πάπας είχε πρόσφατα ξεπεράσει μια σοβαρή διπλή πνευμονία.
Ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο εξελέγη Πάπας στις 13 Μαρτίου 2013, κληρονομώντας μια βαθιά διχασμένη Εκκλησία μετά την παραίτηση του προκατόχου του, Βενέδικτου XVI. Ο Φραγκίσκος, από την Αργεντινή, έγινε ο πρώτος μη Ευρωπαίος Πάπας εδώ και 1.300 χρόνια και προσπάθησε να εμφυσήσει απλότητα στον μεγαλοπρεπή ρόλο, αποφεύγοντας τα πολυτελή παπικά διαμερίσματα και επιλέγοντας να ζει σε ένα απλό δωμάτιο στην κατοικία Σάντα Μάρτα.
Η παποσύνη του σημαδεύτηκε από τις προσπάθειές του να κάνει την Εκκλησία πιο συμπεριληπτική, υπερασπιζόμενος τους φτωχούς και περιθωριοποιημένους, όπως οι μετανάστες, και προωθώντας τον διαθρησκειακό διάλογο, ιδιαίτερα με το Ισλάμ. Έκανε πάνω από 45 διεθνή ταξίδια, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων παπικών επισκέψεων στο Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Μογγολία.
Ωστόσο, οι προσπάθειές του για μεταρρύθμιση και η πιο ανοιχτή στάση του σε ζητήματα όπως η υποδοχή των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων (ενέκρινε υπό όρους ευλογίες για ομόφυλα ζευγάρια τον Δεκέμβριο του 2023) και ο περιορισμός της παραδοσιακής Λατινικής Λειτουργίας, προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις από συντηρητικούς κύκλους, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πόλωση εντάθηκε, με κορυφαίους συντηρητικούς, όπως οι αείμνηστοι Καρδινάλιοι Τζορτζ Πελ και Ρέιμοντ Μπερκ, να τον κατηγορούν ανοιχτά ότι προκαλεί σύγχυση και οδηγεί την Εκκλησία «σαν πλοίο χωρίς πηδάλιο».
Μια μοναδική πτυχή της θητείας του ήταν η συνύπαρξη στο Βατικανό με τον προκάτοχό του, Βενέδικτο, μέχρι τον θάνατο του τελευταίου το 2022.
Η παποσύνη του Φραγκίσκου σημαδεύτηκε επίσης από τον συνεχιζόμενο αγώνα για την αντιμετώπιση των σκανδάλων σεξουαλικής κακοποίησης από κληρικούς. Παρόλο που τα περισσότερα εγκλήματα είχαν διαπραχθεί πριν την εκλογή του, ο Φραγκίσκος συγκάλεσε σύνοδο κορυφής το 2019, εξέδωσε διάταγμα που καθιστούσε τους επισκόπους άμεσα υπεύθυνους και κατήργησε το «παπικό απόρρητο» για τις υποθέσεις κακοποίησης, αν και ομάδες θυμάτων έκριναν τα μέτρα ανεπαρκή.
Παρά τις προσπάθειες για οικονομική εξυγίανση του Βατικανού, σκάνδαλα όπως η δίκη του Καρδινάλιου Μπέτσιου για οικονομικά εγκλήματα, συνέχισαν να ταλανίζουν την Αγία Έδρα.
Ο Φραγκίσκος διόρισε σχεδόν το 80% των καρδιναλίων εκλεκτόρων που θα επιλέξουν τον διάδοχό του, αυξάνοντας την πιθανότητα, αλλά όχι εγγυώμενος, ότι ο επόμενος Πάπας θα συνεχίσει την προοδευτική του πορεία.
Ο Πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Ντικ Σόοφ, δήλωσε: «Ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν από κάθε άποψη ένας άνθρωπος του λαού, η παγκόσμια καθολική κοινότητα αποχαιρετά έναν ηγέτη που αναγνώρισε τα φλέγοντα ζητήματα της εποχής μας και επέστησε την προσοχή σε αυτά».
