Στοίχημα στην Κύπρο: Στόχος φόρων €53 εκατ. το 2027 — ο ρόλος του ΟΠΑΠ

Πόσα χρήματα φέρνει το στοίχημα στο κράτος και πόσα από όσα παίζονται μένουν έξω από τη νόμιμη αγορά; Ο προϋπολογισμός της Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων για το 2027 συνδέει αυτά τα δύο ερωτήματα: προβλέπει φορολογικά έσοδα €53 εκατ. από στοιχηματική δραστηριότητα και ορισμένα τυχερά παιχνίδια, ενώ σχεδιάζει ειδική μελέτη για το μέγεθος της παράνομης αγοράς στην Κύπρο.

Το ποσό αποτελεί πρόβλεψη του κατατεθειμένου προϋπολογισμού, όχι απολογισμό εισπράξεων του 2027. Στη σχετική φορολογική πρόνοια περιλαμβάνονται €32 εκατ. για την ΟΠΑΠ Κύπρου, βάσει της σύμβασης με το κράτος. Η εξέλιξη αφορά επομένως τόσο τα δημόσια έσοδα όσο και τον τρόπο με τον οποίο εποπτεύεται μια δραστηριότητα με ισχυρή παρουσία στην καθημερινότητα.

Τα €53 εκατ. και η σύμβαση ΟΠΑΠ

Στον κατατεθειμένο προϋπολογισμό, τα συνολικά έσοδα της Αρχής προβλέπονται σε περίπου €72,92 εκατ., έναντι δαπανών περίπου €72,71 εκατ. Για τα έσοδα προβλέπεται αύξηση κατά 1,5%, ή €1,07 εκατ., σε σχέση με το 2026. Η εξήγηση συνδέεται κυρίως με τη σύμβαση ΟΠΑΠ και την πορεία της στοιχηματικής δραστηριότητας.

Οι φόροι αποτελούν ένα μέρος του συνολικού λογαριασμού. Υπάρχουν επίσης τέλη, εισφορές και έσοδα εποπτείας. Γι’ αυτό το συνολικό ποσό που διαχειρίζεται η Αρχή δεν ταυτίζεται με το ποσό ενός μόνο φόρου ούτε με τα χρήματα που μένουν στη διάθεσή της για τη λειτουργία της.

Στην πρόνοια των €53 εκατ. περιλαμβάνεται ο φόρος επί των μικτών κερδών της ΟΠΑΠ Κύπρου, ύψους €32 εκατ. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί αριθμητικά σε περίπου έξι στα δέκα ευρώ της συγκεκριμένης συνολικής φορολογικής πρόβλεψης. Δεν είναι πρόσθετο ποσό που πρέπει να προστεθεί ξανά στα €53 εκατ.

Τζίρος, αποδοχές και φόρος είναι διαφορετικοί αριθμοί

Η ουσία βρίσκεται στη βάση πάνω στην οποία υπολογίζεται κάθε μέγεθος. Ο τζίρος μιας στοιχηματικής δραστηριότητας δεν είναι το ίδιο με το ποσό που παραμένει αφού πληρωθούν κέρδη στους παίκτες. Με τη σειρά του, το τελευταίο δεν είναι αυτομάτως το καθαρό εταιρικό κέρδος, καθώς υπάρχουν λειτουργικά έξοδα, φόροι και άλλες επιβαρύνσεις.

Η ίδια η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων διευκρινίζει στις επίσημες ερωτήσεις και απαντήσεις της ότι οι αδειούχοι αποδέκτες Κλάσης Α και Β καταβάλλουν φόρο στοιχήματος 10% επί των καθαρών αποδοχών από το στοίχημα για την αντίστοιχη λογιστική περίοδο. Η Κλάση Α αφορά το επίγειο και η Κλάση Β το διαδικτυακό στοίχημα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια μεγάλη αύξηση στα ποσά που ποντάρονται δεν μεταφράζεται μηχανικά σε ισόποση αύξηση κερδοφορίας ή φορολογίας. Για να αξιολογηθεί η δημοσιονομική συνεισφορά χρειάζεται να εξετάζεται ποιο μέγεθος φορολογείται και ποιο μέρος των εσόδων αποδίδεται τελικά στο κράτος.

Η άγνωστη πλευρά της αγοράς

Το δεύτερο ενδιαφέρον σημείο του σχεδιασμού είναι η πρόθεση να μετρηθεί συστηματικά το ποσοστό της δραστηριότητας που κατευθύνεται στους αδειοδοτημένους παρόχους, σε σχέση με τις μη αδειοδοτημένες υπηρεσίες. Η μέτρηση αυτή είναι γνωστή διεθνώς ως channelization και αποτυπώνει πόσο αποτελεσματικά η αγορά παραμένει μέσα στο εποπτευόμενο πλαίσιο.

Στο πρόγραμμα για το 2027 περιλαμβάνεται μελέτη προϋπολογισμένου κόστους €60.000, η οποία θα εξετάσει το μέγεθος της παράνομης αγοράς και τους λόγους για τους οποίους κάποιοι παίκτες στρέφονται προς αυτήν. Η σχεδιαζόμενη έρευνα δεν αποτελεί ήδη διαθέσιμο αποτέλεσμα. Δεν προσφέρει ακόμη ένα επιβεβαιωμένο ποσό χαμένων φόρων ή έναν ασφαλή αριθμό χρηστών μη αδειοδοτημένων υπηρεσιών.

Η σημασία της είναι ευρύτερη από την είσπραξη. Μια αδειοδοτημένη επιχείρηση υπάγεται σε ελέγχους και υποχρεώσεις που μπορούν να εφαρμοστούν από την κυπριακή εποπτική αρχή. Η μετακίνηση της δραστηριότητας έξω από αυτό το πλαίσιο δυσκολεύει την εποπτεία και την προστασία του παίκτη, πέρα από οποιαδήποτε δημοσιονομική διάσταση.

Το έσοδο και η ευθύνη που το συνοδεύει

Η φορολογική συμβολή του στοιχήματος δεν μετατρέπει τη συμμετοχή σε τυχερά παιχνίδια σε οικονομική στρατηγική για ένα νοικοκυριό. Ο προϋπολογισμός καταγράφει μια δημόσια ροή χρημάτων. Ο παίκτης, αντίθετα, αναλαμβάνει ατομικό κίνδυνο απώλειας, ανεξάρτητα από το πόσο επιτυχημένη είναι η είσπραξη για το κράτος.

Η Αρχή δημοσιεύει μητρώα αδειοδοτημένων παρόχων και υποστατικών, ενώ η ενημέρωση για το ασφαλές παιχνίδι και την υποστήριξη όσων επηρεάζονται αποτελεί χωριστό κομμάτι της αποστολής της. Η αξιολόγηση του κλάδου χρειάζεται και τις δύο όψεις: τα επαληθευμένα δημόσια έσοδα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας.

Καθώς ο προϋπολογισμός ακολουθεί την κοινοβουλευτική διαδικασία, το ουσιαστικό ερώτημα είναι ποια από τα προβλεπόμενα ποσά θα εισπραχθούν και ποια τεκμηριωμένα δεδομένα θα προκύψουν για την αγορά που σήμερα δεν καταγράφεται πλήρως. Εκεί θα κριθεί τόσο η ακρίβεια των οικονομικών προβλέψεων όσο και η αποτελεσματικότητα της εποπτείας.

Φωτογραφία αρχείου: Εθνική Αρχή Στοιχημάτων.

Σύνταξη Strategist