Strategist Ai · AI Takeaways
- Η συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 29 Οκτωβρίου ανέδειξε ξανά τη διαφωνία για το μνημόνιο του 2019.
- Η Ελλάδα το θεωρεί νομικά άκυρο και υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να θίγει δικαιώματα τρίτων κρατών. Η Τουρκία υπερασπίζεται τη συμφωνία.
- Η ανταλλαγή θέσεων δεν συνιστά νέα απόφαση του ΟΗΕ για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Η αντιπαράθεση Αθήνας–Άγκυρας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο μεταφέρθηκε ξανά στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τις δύο πλευρές να προβάλλουν αντίθετες νομικές και πολιτικές θέσεις. Η σύγκρουση αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, αλλά αγγίζει και τις υποδομές που σχεδιάζονται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι αριθμοί και οι κινήσεις που ξεχωρίζουν
| Αντικείμενο αντιπαράθεσης | Τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 |
| Χρόνος συζήτησης στον ΟΗΕ | 29 Οκτωβρίου 2026 |
| Πεδίο πολιτικής σημασίας | Θαλάσσιες ζώνες, ασφάλεια και συνδεσιμότητα |
Τι υποστήριξε η Άγκυρα
Ο Τούρκος μόνιμος αντιπρόσωπος Αχμέτ Γιλντίζ υπερασπίστηκε τη συμφωνία Τουρκίας–Λιβύης και αμφισβήτησε την ελληνική επιχειρηματολογία για την επίδραση των νησιών στις οριοθετήσεις. Η τουρκική πλευρά υποστήριξε επίσης ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν είναι αρμόδιο δικαστήριο για να χαράσσει θαλάσσια σύνορα.
Η Άγκυρα επανέφερε την πρόταση για περιφερειακή διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρουσιάζει το μνημόνιο ως διμερή συμφωνία που δεν προδικάζει δικαιώματα τρίτων. Πρόκειται για την τουρκική θέση, την οποία η Ελλάδα απορρίπτει.
Η απάντηση της Ελλάδας
Η Ελληνίδα μόνιμη αντιπρόσωπος Αγλαΐα Μπάλτα υποστήριξε ότι το μνημόνιο αντιβαίνει στη γεωγραφία και στο διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να παράγει αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών. Η Αθήνα επιμένει ότι οι σχετικές ενέργειες της λιβυκής πλευράς δεν μεταβάλλουν τη νομική της αξιολόγηση.
Η ελληνική επιχειρηματολογία παραπέμπει στις δικές της συμφωνίες οριοθέτησης με την Ιταλία και την Αίγυπτο και συνδέει τον διάλογο με τον σεβασμό της κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου. Η διαφωνία παραμένει ανοικτή. Η συνεδρίαση δεν κατέληξε σε νέα δεσμευτική δικαστική κρίση για τα όρια των θαλάσσιων ζωνών.
Τα έργα συνδεσιμότητας μπαίνουν στη συζήτηση
Στην παρέμβασή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε τη θαλάσσια ασφάλεια με την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη λειτουργία του εμπορίου. Υποστήριξε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για παρεμπόδιση νόμιμων δραστηριοτήτων ή στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας.
Το ζήτημα αποκτά πρακτική βαρύτητα σε μια περιοχή όπου σχεδιάζονται και υλοποιούνται ενεργειακές υποδομές. Η πολιτική διαφωνία μπορεί να επηρεάζει την εκτέλεση ερευνών, τον σχεδιασμό διαδρομών και την αντίληψη κινδύνου. Δεν σημαίνει ότι κάθε έργο βρίσκεται στο ίδιο στάδιο ή αντιμετωπίζει ακριβώς τα ίδια εμπόδια.
Γιατί αφορά την Κύπρο
Για τη Λευκωσία, οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο αφορούν τόσο το πλαίσιο ασφάλειας όσο και τις προοπτικές ενεργειακής συνεργασίας. Η συζήτηση για θαλάσσιες ζώνες και νόμιμες δραστηριότητες συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης διασυνδέσεων και ευρύτερων υποδομών.
Το ουσιαστικό στοιχείο της νέας αντιπαράθεσης είναι η επιμονή στις αντίθετες θέσεις, παρά τις αναφορές στον διάλογο. Η αποκλιμάκωση και η πρακτική συνεργασία θα κριθούν στις επόμενες αποφάσεις και ενέργειες των εμπλεκομένων. Οι δηλώσεις στον ΟΗΕ αποτυπώνουν το πολιτικό πεδίο, χωρίς να αποτελούν από μόνες τους τελική επίλυση της διαφοράς.
