Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη διείσδυση κινεζικών ηλεκτρονικών πλατφορμών μεταξύ των χωρών που εξέτασε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το 80% των Ελλήνων ερωτηθέντων δήλωσε ότι έχει χρησιμοποιήσει πλατφόρμες όπως Temu, Shein και AliExpress, έναντι ποσοστού λίγο πάνω από 50% στην Ευρωζώνη.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2026 σε περίπου 19.000 καταναλωτές από 11 χώρες. Μετά την Ελλάδα ακολουθούν η Πορτογαλία και η Ισπανία, ενώ στη Γερμανία η χρήση περιορίζεται κοντά στο 40%.
Γιατί ο ευρωπαϊκός Νότος αγοράζει περισσότερο
Οι δύο ισχυρότεροι παράγοντες είναι οι χαμηλές τιμές και η τεράστια ποικιλία. Η οικονομική πίεση κάνει τα νοικοκυριά πιο ευαίσθητα στην τιμή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αγορές περιορίζονται στα χαμηλότερα εισοδήματα. Περίπου οι μισοί καταναλωτές στο πλουσιότερο 20% δηλώνουν επίσης χρήση κινεζικών πλατφορμών.
Στις δημοφιλέστερες κατηγορίες βρίσκονται τα είδη ένδυσης και υπόδησης, με ποσοστό κοντά στο 50%, τα οικιακά είδη και τα ηλεκτρονικά. Τα δύο τρίτα των αγορών δεν ξεπερνούν τα 25 ευρώ, ενώ το 90% παραμένει κάτω από τα 50 ευρώ.
Η έκρηξη των μικροδεμάτων
Το 2024 εισήλθαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ, δηλαδή περίπου 12 εκατομμύρια την ημέρα. Σχεδόν το 90% προερχόταν από την Κίνα.
Η αύξηση επιβαρύνει τα τελωνεία και δυσκολεύει τους ελέγχους για ασφάλεια προϊόντων, σωστή σήμανση και συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι ανταγωνίζονται πωλητές που δεν έχουν το ίδιο φορολογικό και ρυθμιστικό κόστος.
Το κυπριακό τεστ μετά την 1η Ιουλίου
Η Κύπρος δεν περιλαμβάνεται στις 11 χώρες της συγκεκριμένης έρευνας της ΕΚΤ, επομένως το ελληνικό ποσοστό δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσιο στην κυπριακή αγορά. Οι πρώτες ενδείξεις, όμως, δείχνουν ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή.
Από την 1η Ιουλίου 2026 εφαρμόζεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος για ηλεκτρονικές αγορές χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες. Ένα δέμα με τρεις διαφορετικές κατηγορίες μπορεί, συνεπώς, να επιβαρυνθεί κατά 9 ευρώ, πέραν του ΦΠΑ.
Στην Κύπρο, οι παραγγελίες μικροδεμάτων παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα και μετά την εφαρμογή του μέτρου. Αυτό υποδηλώνει ότι για πολλούς καταναλωτές η τελική τιμή εξακολουθεί να είναι ελκυστική ή ότι τα προϊόντα δεν βρίσκονται εύκολα στην τοπική αγορά.
Το κόστος που δεν φαίνεται στην οθόνη
Η χαμηλή τιμή αγοράς δεν περιλαμβάνει πάντοτε το συνολικό κοινωνικό και οικονομικό κόστος. Υπάρχουν ερωτήματα για ποιότητα, ανακλήσεις προϊόντων, περιβαλλοντικό αποτύπωμα, προστασία δεδομένων και τη βιωσιμότητα του τοπικού λιανεμπορίου.
Για τον καταναλωτή, το τέλος των 3 ευρώ αλλάζει περισσότερο τις πολύ φθηνές αγορές. Σε προϊόν αξίας 25 ευρώ, η επιβάρυνση αντιστοιχεί στο 12%. Σε προϊόν λίγων ευρώ μπορεί να εξαφανίσει μεγάλο μέρος του πλεονεκτήματος τιμής.
Strategist View: Η δημοτικότητα των κινεζικών πλατφορμών δεν είναι παροδική μόδα. Είναι ένδειξη ότι η τιμή και η ποικιλία υπερισχύουν συχνά της ανησυχίας για ποιότητα ή περιβάλλον. Για την Κύπρο, η λύση δεν βρίσκεται μόνο στους δασμούς. Χρειάζονται αποτελεσματικοί έλεγχοι, σαφής ενημέρωση του καταναλωτή και ψηφιακός μετασχηματισμός του τοπικού εμπορίου.
Πηγές: Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Κυπριακά Ταχυδρομεία.
