Δύο εκθέσεις για την κυπριακή κτηνοτροφία βρίσκονται πλέον ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η επιτροπή υπό τον Σταύρο Μαλά προτείνει άμεσα κριτήρια επαναλειτουργίας των μονάδων που επηρεάστηκαν από τον αφθώδη πυρετό και ένα μακροχρόνιο σχέδιο ανασυγκρότησης για την περίοδο 2027–2038.
- Η πρώτη έκθεση αφορά επαναλειτουργία μονάδων ανά περιοχή και τοποθεσία.
- Η δεύτερη προτείνει 12ετές σχέδιο ανασυγκρότησης για το 2027–2038.
- Οι κτηνοτροφικές οργανώσεις ζητούν ταχεία εφαρμογή και σαφές χρονοδιάγραμμα.
- Πιθανές μετακινήσεις ή συγχωνεύσεις μονάδων θα προκαλέσουν κοινωνικές και οικονομικές αντιδράσεις.
- Η επιτυχία θα κριθεί από βιοασφάλεια, κτηνιατρική επιτήρηση και βιώσιμο εισόδημα παραγωγών.
Δύο χρονικοί ορίζοντες
Οι πληγέντες παραγωγοί χρειάζονται άμεση απάντηση για το πότε και με ποιους όρους μπορούν να επαναλειτουργήσουν. Το κράτος, όμως, πρέπει ταυτόχρονα να αποφύγει την επαναφορά των ίδιων αδυναμιών που επέτρεψαν στην κρίση να αποκτήσει μεγάλο κόστος.
Γι’ αυτό η επιτροπή διαχωρίζει την επείγουσα αποκατάσταση από τη δομική μεταρρύθμιση. Η πρώτη αφορά εισόδημα και παραγωγή. Η δεύτερη αφορά χωροθέτηση, πυκνότητα μονάδων, διαδρομές μεταφοράς ζώων, εργαστήρια και μηχανισμούς ελέγχου.
Οι δύσκολες αποφάσεις
Ορισμένες μονάδες μπορεί να μην μπορούν να επιστρέψουν στην προηγούμενη τοποθεσία ή μορφή λειτουργίας. Η μετακίνηση χρειάζεται γη, άδειες, υποδομές και δίκαιη αποζημίωση. Χωρίς κοινωνικό διάλογο, ένα τεχνικά σωστό σχέδιο μπορεί να αποτύχει πολιτικά.
Από την αποζημίωση στην ανθεκτικότητα
Η Κύπρος χρειάζεται ψηφιακή ιχνηλασιμότητα, συχνότερη επιτήρηση, επάρκεια κτηνιατρικών υπηρεσιών και εφεδρικά πρωτόκολλα για μεταποίηση και εξαγωγές. Το χαλλούμι συνδέει την υγεία των κοπαδιών με μια κρίσιμη εξαγωγική αλυσίδα.
Η επιστροφή στην προ κρίσης κατάσταση δεν αρκεί. Το ζητούμενο είναι ένα παραγωγικό μοντέλο που θα αντέχει στην επόμενη επιζωοτία χωρίς να μετατρέπεται ξανά σε εθνική οικονομική κρίση.