Η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά από τη διαχείριση επιμέρους εμπορικών διαφορών σε μια συνολική στρατηγική ανάσχεσης της κινεζικής υπερπαραγωγής, καθώς το έλλειμμά της με την Κίνα έχει φτάσει περίπου το €1 δισ. την ημέρα.
- Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφτασε περίπου τα €360,6 δισ. το 2025.
- Οι εισαγωγές αυξάνονται σε αυτοκίνητα, μπαταρίες, χάλυβα, χημικά και βιομηχανικό εξοπλισμό.
- Η Επιτροπή εξετάζει ταχύτερα μέτρα, ποσοστώσεις και στοχευμένους δασμούς.
- Ο Μάρος Σέφτσοβιτς θέλει ουσιαστικά αποτελέσματα στον διάλογο με το Πεκίνο έως τον Οκτώβριο.
- Η μεγάλη πρόκληση είναι να προστατευθεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία χωρίς γενικευμένο εμπορικό πόλεμο.
Ο επίτροπος Εμπορίου και Οικονομικής Ασφάλειας Μάρος Σέφτσοβιτς περιέγραψε την ανάγκη για καλύτερη διαχείριση των κινεζικών εξαγωγών προς την ενιαία αγορά. Η επιλογή των λέξεων δείχνει ότι οι Βρυξέλλες δεν συζητούν πλέον μόνο για παραβάσεις κανόνων, αλλά για τον συνολικό όγκο προϊόντων που συμπιέζει τιμές, περιθώρια και επενδύσεις στην Ευρώπη.
Το έλλειμμα έγινε ζήτημα ασφάλειας
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα διευρύνθηκε το 2025 στα €360,6 δισ., αυξημένο περίπου 15% σε έναν χρόνο. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα υποχώρησαν, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν. Αυτή η ασυμμετρία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως απλό μακροοικονομικό αποτέλεσμα.
Η εξάρτηση από κινεζικές μπαταρίες, σπάνιες γαίες, φωτοβολταϊκά, ηλεκτρικά οχήματα και βιομηχανικά εξαρτήματα συνδέει το εμπόριο με την ανθεκτικότητα της παραγωγής. Όταν το Πεκίνο περιόρισε εξαγωγές κρίσιμων μαγνητών, ορισμένες ευρωπαϊκές γραμμές αυτοκινήτων βρέθηκαν αντιμέτωπες με ελλείψεις. Το μάθημα για τις Βρυξέλλες ήταν σαφές: η φθηνή προμήθεια μπορεί να κρύβει ακριβή στρατηγική εξάρτηση.
Τα εργαλεία που βρίσκονται στο τραπέζι
Η Επιτροπή έχει ήδη χρησιμοποιήσει αντισταθμιστικούς δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, νέους κανόνες για τον χάλυβα και αυστηρότερη μεταχείριση των μικροδεμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου. Το επόμενο βήμα μπορεί να περιλαμβάνει ποσοστώσεις, μηχανισμούς ανθεκτικότητας και πρόσθετες υποχρεώσεις διαφοροποίησης προμηθευτών σε στρατηγικούς κλάδους.
Το πρόβλημα είναι ότι οι κλασικές έρευνες αντιντάμπινγκ χρειάζονται χρόνο. Μέχρι να ολοκληρωθούν, η αγορά μπορεί να έχει ήδη αλλάξει. Γι’ αυτό οι Βρυξέλλες αναζητούν εργαλεία που θα ενεργοποιούνται νωρίτερα και θα στοχεύουν την υπερσυγκέντρωση πριν μετατραπεί σε μη αναστρέψιμη απώλεια παραγωγικής ικανότητας.
Η Ευρώπη δεν έχει ενιαία γραμμή
Η Γαλλία και άλλες χώρες ζητούν πιο επιθετική βιομηχανική άμυνα. Η Γερμανία και η Ισπανία εμφανίζονται συχνά πιο προσεκτικές, επειδή μεγάλες επιχειρήσεις τους έχουν σημαντικές πωλήσεις, παραγωγή και επενδύσεις στην Κίνα. Αυτή η διαφορά συμφερόντων περιορίζει την ταχύτητα της ευρωπαϊκής απάντησης.
Παράλληλα, το Πεκίνο προειδοποιεί ότι η ΕΕ δεν μπορεί να ζητεί περισσότερο πρόσβαση στην κινεζική αγορά και ταυτόχρονα να αυξάνει τους φραγμούς. Οι κινεζικές αρχές συνδέουν την εμπορική εξισορρόπηση με χαλάρωση ευρωπαϊκών περιορισμών σε τεχνολογικές εξαγωγές.
Από τον ελεύθερο ανταγωνισμό στην οικονομική ασφάλεια
Η νέα στρατηγική δεν σημαίνει αποσύνδεση από τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Σημαίνει ότι η ΕΕ προσπαθεί να ορίσει ποιο επίπεδο εξάρτησης είναι αποδεκτό και ποια παραγωγική βάση πρέπει να διατηρηθεί στην Ευρώπη ακόμη κι αν το κόστος είναι υψηλότερο.
Το πραγματικό τεστ θα είναι πολιτικό: αν τα κράτη μέλη δεχθούν βραχυπρόθεσμα ακριβότερες εισαγωγές για να προστατεύσουν μακροπρόθεσμα εργοστάσια, τεχνολογία και θέσεις εργασίας. Χωρίς αυτή τη συναίνεση, ακόμη και τα ισχυρότερα εμπορικά εργαλεία θα μείνουν αργά και αποσπασματικά.
