Υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση στα τσιγάρα και σε άλλα προϊόντα καπνού και νικοτίνης εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κύπρο να εμφανίζεται ανάμεσα στις χώρες που θα χρειάζονταν μεγάλη προσαρμογή στο σενάριο της αρχικής πρότασης. Για τους καταναλωτές, όμως, δεν έχει καθοριστεί από αυτή τη διαδικασία ούτε νέα τιμή πακέτου ούτε βέβαιη ημερομηνία ανατίμησης.
Η κρίσιμη διάκριση είναι ότι η αναφορά σε αύξηση άνω του 80% αφορά τον ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης και όχι τη λιανική τιμή των τσιγάρων. Αντίστοιχα, η 1η Ιανουαρίου 2028 αποτελεί ημερομηνία που περιλαμβάνεται στο προτεινόμενο πλαίσιο, όχι ήδη οριστικοποιημένη αλλαγή τιμών στην κυπριακή αγορά.
Τι σημαίνει το «άνω του 80%» για την Κύπρο
Μελέτη που εκπονήθηκε για την Υποεπιτροπή Φορολογικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναφέρει ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία θα χρειάζονταν αύξηση μεγαλύτερη του 80% στους ελάχιστους ειδικούς φόρους των τσιγάρων, ώστε να ανταποκριθούν στα νέα όρια του εξεταζόμενου σεναρίου.
Η συγκεκριμένη σύγκριση χρησιμοποιεί ως βάση τους ελάχιστους φόρους του 2024 και τους αντιπαραβάλλει με εκείνους που συνεπάγεται η προτεινόμενη αναθεώρηση, λαμβάνοντας υπόψη την προσαρμογή για πληθωρισμό και διαφορές αγοραστικής δύναμης. Επομένως, το ποσοστό είναι εύρημα συγκεκριμένης μελέτης και βάσης σύγκρισης· δεν αποτελεί ανακοίνωση νέου κυπριακού φόρου ή τιμοκαταλόγου.
Η τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής δεν ταυτίζεται με ένα φορολογικό ελάχιστο. Θα εξαρτηθεί από τους τελικούς κανόνες που θα συμφωνηθούν, την εφαρμογή τους στην Κύπρο και τις εμπορικές αποφάσεις των εταιρειών. Από την αύξηση ενός φορολογικού μεγέθους δεν προκύπτει αυτομάτως ισόποση ποσοστιαία αύξηση ολόκληρης της τιμής.
Το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα έως το 2028
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση αναθεώρησης στις 16 Ιουλίου 2025. Στο αρχικό νομοθετικό κείμενο προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη θα θεσπίσουν και θα δημοσιεύσουν τις σχετικές εθνικές διατάξεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, με εφαρμογή των αντίστοιχων μέτρων από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Οι ημερομηνίες αυτές πρέπει να διαβάζονται μαζί με την απαραίτητη προϋπόθεση: να εγκριθεί το τελικό ευρωπαϊκό πλαίσιο με το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Δεν συνιστούν από μόνες τους ειλημμένη απόφαση για το πότε και κατά πόσο θα ανατιμηθεί κάθε μάρκα στην Κύπρο.
| Ημερομηνία | Τι αφορά |
|---|---|
| 16 Ιουλίου 2025 | Παρουσίαση της πρότασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. |
| 17 Ιουνίου 2026 | Γνωμοδοτική απόρριψη της πρότασης από το Ευρωκοινοβούλιο. |
| 9 Νοεμβρίου 2026 | Επιδίωξη πολιτικής συμφωνίας στο ECOFIN, σύμφωνα με την επίσημη ατζέντα. |
| 31 Δεκεμβρίου 2027 | Προτεινόμενη προθεσμία μεταφοράς των σχετικών ρυθμίσεων στο εθνικό δίκαιο. |
| 1 Ιανουαρίου 2028 | Προτεινόμενη έναρξη εφαρμογής· εξαρτάται από την τελική υιοθέτηση. |
Τι θα εξεταστεί στο ECOFIN στις 9 Νοεμβρίου
Στην επίσημη ατζέντα του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων για τις 9 Νοεμβρίου 2026 αναφέρεται ότι οι υπουργοί Οικονομικών θα κληθούν να καταλήξουν σε πολιτική συμφωνία για το πακέτο φορολόγησης του καπνού.
Πρόκειται για προγραμματισμένο στόχο της συνεδρίασης, όχι για συμφωνία που έχει ήδη επιτευχθεί. Η ίδια η ημερομηνία του ECOFIN δεν αποτελεί ημερομηνία ενεργοποίησης νέων τιμών στα περίπτερα ή στις υπεραγορές.
Υπάρχει επίσης μια ουσιώδης εξέλιξη που δεν πρέπει να παραλείπεται: στις 17 Ιουνίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση στο πλαίσιο της ειδικής νομοθετικής διαδικασίας διαβούλευσης. Ο ρόλος του στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι γνωμοδοτικός, ενώ για την υιοθέτηση απαιτείται ομοφωνία των κρατών μελών στο Συμβούλιο.
Συνεπώς, η μελέτη που εκπονήθηκε για το Ευρωκοινοβούλιο δεν πρέπει να συγχέεται με την πολιτική θέση του ίδιου του θεσμού. Οι υπολογισμοί της βοηθούν στην αξιολόγηση ενός σεναρίου, χωρίς να μετατρέπουν την πρόταση σε ισχύον δίκαιο.
Γιατί η προσαρμογή διαφέρει από χώρα σε χώρα
Η ευρωπαϊκή πρόταση αναθεωρεί τα κατώτατα επίπεδα φορολογίας. Μια χώρα της οποίας οι συντελεστές απέχουν περισσότερο από τα προτεινόμενα όρια χρειάζεται μεγαλύτερη προσαρμογή από μια χώρα που τα υπερβαίνει ήδη. Αυτό εξηγεί τη θέση της Κύπρου στη συγκεκριμένη συγκριτική ανάλυση.
Η Επιτροπή προβλέπει, παράλληλα, προσαρμογή των ελάχιστων ορίων στις οικονομικές συνθήκες των κρατών μελών, με βάση τα επίπεδα τιμών. Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης μηχανισμό αναπροσαρμογής για τον πληθωρισμό. Έτσι, η σύγκριση δεν περιορίζεται σε ένα ενιαίο ονομαστικό ποσό που εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε αγορά.
Δεν αφορά μόνο τα συμβατικά τσιγάρα
Στο πεδίο της αναθεώρησης περιλαμβάνονται και νεότερα προϊόντα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, ο θερμαινόμενος καπνός και τα σακουλάκια νικοτίνης. Η Επιτροπή επιδιώκει να καλύψει προϊόντα που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από το υφιστάμενο πλαίσιο, περιορίζοντας τις αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών συστημάτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα θα δεχθούν την ίδια αύξηση ή ότι θα ακολουθήσουν ακριβώς την ίδια μετάβαση. Η πρόταση διακρίνει κατηγορίες και προβλέπει μεταβατικές ρυθμίσεις για ορισμένες από αυτές. Το ποσοστό άνω του 80% που αφορά την κυπριακή σύγκριση στα τσιγάρα δεν μεταφέρεται αυτομάτως σε κάθε προϊόν καπνού ή νικοτίνης.
Τι μπορεί να ειπωθεί για την τιμή του πακέτου
Οι επίσημες πηγές που εξετάστηκαν δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένη μελλοντική λιανική τιμή πακέτου για την Κύπρο. Επομένως, δεν τεκμηριώνεται ούτε ένα βέβαιο νέο ποσό ούτε η υπόθεση ότι η τιμή θα αυξηθεί κατά 80%.
Για τα νοικοκυριά, το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι συζητείται ένα πλαίσιο που μπορεί να ενισχύσει τη φορολογική επιβάρυνση και να επηρεάσει τις τιμές. Το μέγεθος και ο χρόνος της επιβάρυνσης θα κριθούν από την τελική ευρωπαϊκή συμφωνία, τους εθνικούς κανόνες εφαρμογής και τη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά.
Πηγές: Μελέτη για την Υποεπιτροπή Φορολογικών Θεμάτων του Ευρωκοινοβουλίου, Ευρωπαϊκή Επιτροπή — πρόταση αναθεώρησης, επίσημη ατζέντα ECOFIN, επίσημη σύνοψη της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
The post Έρχονται αυξήσεις «φωτιά» στα τσιγάρα στην Κύπρο – Πότε αλλάζουν οι τιμές appeared first on moneymatters.cy.
