Ερευνητές χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα καθώς και στοιχεία από την ανθρωπολογία, τη γλωσσολογία και τη δημογραφία, για να εκτιμήσουν πόσες γλώσσες μιλούσαν οι άνθρωποι τα τελευταία 12.000 χρόνια, από το τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων έως σήμερα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι κατά την περίοδο από την 1η χιλιετία π.Χ. έως την 1η χιλιετία μ.Χ. η ανθρωπότητα ίσως χρησιμοποιούσε 30,000 έως και περισσότερες από 75,000 διαφορετικές γλώσσες ταυτόχρονα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά από αυτή την περίοδο ξεκίνησε μια μακρά διαδικασία συρρίκνωσης της γλωσσικής ποικιλίας. Η εξαφάνιση πολλών γλωσσών αποδίδεται κυρίως στην επέκταση μεγάλων αυτοκρατοριών κατά την αρχαιότητα, στην επιβολή κυρίαρχων γλωσσών και αργότερα στην ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, που αντικατέστησε εκατοντάδες τοπικές γλώσσες σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Η Κλέρ Μπάουερν καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Γέιλ μία από τις επικεφαλής της έρευνας τόνισε: «Οι γλώσσες έχουν τεράστια σημασία για τις κοινότητές τους. Μεταφέρουν γνώσεις, αναμνήσεις και πολιτισμικές παραδόσεις». Παράλληλα εξήγησε ότι για τους επιστήμονες οι γλώσσες αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για το παρελθόν αποκαλύπτοντας πού ζούσαν οι άνθρωποι, τι καλλιεργούσαν ή κυνηγούσαν και πώς αντιλαμβάνονταν τον κόσμο.
Πώς υπολόγισαν τον αριθμό των γλωσσών
Δεν υπάρχουν άμεσες ιστορικές καταγραφές για το πόσες γλώσσες μιλούνταν πριν από χιλιάδες χρόνια. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές δημιούργησαν ένα υπολογιστικό μοντέλο που προσομοιώνει την εξέλιξη και τη διαφοροποίηση των γλωσσών μέσα στον χρόνο. Χρησιμοποίησαν στοιχεία από 171 σύγχρονες κοινωνίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στην Αφρική, τη Νότια Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία ώστε να εκτιμήσουν το μέγεθος των γλωσσικών κοινοτήτων στις αρχές του Ολόκαινου.
Πριν από περίπου 12,000 χρόνια, όταν οι άνθρωποι ζούσαν σε μικρές νομαδικές ομάδες, υπολογίζεται ότι υπήρχαν περίπου 4,500 έως 6,200 διαφορετικές γλώσσες. Με την ανάπτυξη της γεωργίας, τη δημιουργία μόνιμων οικισμών και την αύξηση του πληθυσμού δημιουργήθηκαν πολλές μικρές απομονωμένες κοινότητες γεγονός που ευνόησε την εμφάνιση χιλιάδων νέων γλωσσών.
Η άνοδος και η εξαφάνιση γλωσσών
Στην ιστορία εμφανίστηκαν και εξαφανίστηκαν αμέτρητες γλώσσες, όπως:
* τα Σουμεριακά
* τα Χεττιτικά
* τα Ακκαδικά
* τα Ετρουσκικά
* διάφορες γλώσσες της αρχαίας Αιγύπτου
* γλώσσες της αρχαίας Κίνας και της Αφρικής
Μια γλώσσα μπορεί να εξαφανιστεί όταν οι ομιλητές της αφανιστούν ή όταν αναγκαστούν να υιοθετήσουν μια άλλη γλώσσα. Παράλληλα οι γλώσσες εξελίσσονται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα λατινικά από τα οποία προήλθαν αργότερα τα γαλλικά, τα ιταλικά, τα ισπανικά και άλλες ρωμανικές γλώσσες μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 476 μ.Χ.
Ο ρόλος της αποικιοκρατίας
Οι αποικιακές δυνάμεις επέβαλαν συχνά τις δικές τους γλώσσες στους κατακτημένους πληθυσμούς.
Ενδεικτικά:
* η Αγγλία περιόρισε τη χρήση της ιρλανδικής γλώσσας
* η Ισπανία απαγόρευσε πολλές αυτόχθονες γλώσσες στην Αμερική
* η Πορτογαλία έκανε το ίδιο στη Βραζιλία
* η Γαλλία επέβαλε τα γαλλικά στις αφρικανικές αποικίες της
* η Ιαπωνία καταπίεσε τη χρήση της κορεατικής γλώσσας κατά την κατοχή της Κορέας
Παρ’ όλα αυτά ορισμένες γλώσσες επέζησαν, όπως οι γλώσσες των πολιτισμών των Ίνκας, των Μάγια και των Αζτέκων.
Οι μισές γλώσσες σήμερα κινδυνεύουν
Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου οι μισές από τις γλώσσες που ομιλούνται σήμερα θεωρούνται απειλούμενες. «Το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού μιλά μόλις το 10% των γλωσσών του κόσμου. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν πάρα πολλές γλώσσες με πολύ μικρό αριθμό ομιλητών ή χρηστών νοηματικών γλωσσών» λέει η Μπαούερν.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι κάθε γλώσσα που χάνεται σημαίνει και απώλεια ενός μοναδικού πολιτισμικού και ιστορικού αποθέματος γνώσης, γεγονός που καθιστά την προστασία των απειλούμενων γλωσσών ιδιαίτερα σημαντική.
Naftemporiki.gr
The post H ανθρωπότητα μιλούσε μέχρι πριν χίλια χρόνια 75 χιλιάδες γλώσσες που εξαφανίστηκαν μαζικά appeared first on SciNews.eu.
