Τα τελευταία χρόνια η Κύπρος αλλάζει. Η εικόνα μιας οικονομίας που βασίζεται κυρίως στον τουρισμό, στις υπηρεσίες και στην οικοδομική ανάπτυξη συμπληρώνεται πλέον από έναν νέο πυλώνα που αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς: την τεχνολογία.
Εταιρείες λογισμικού, fintech οργανισμοί, επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης και διεθνείς τεχνολογικοί όμιλοι επιλέγουν ολοένα και συχνότερα την Κύπρο ως βάση για τις δραστηριότητές τους. Μαζί τους αυξάνεται και η ζήτηση για ανθρώπους με εξειδικευμένες γνώσεις σε τομείς όπως η επιστήμη δεδομένων (Data Science), η τεχνητή νοημοσύνη (AI), η μηχανική (Engineering), τα μαθηματικά και η ανάλυση πληροφοριών.
Η πραγματική πρόκληση όμως δεν αφορά μόνο την προσέλκυση εταιρειών. Αφορά την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού που θα μπορέσει να στηρίξει αυτή τη μετάβαση.
Σε μια εποχή όπου οι οικονομίες ανταγωνίζονται όλο και περισσότερο για ταλέντο, η επένδυση στους νέους ανθρώπους αποκτά στρατηγική σημασία. Οι χώρες που θα καταφέρουν να δημιουργήσουν επιστήμονες, ερευνητές και επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης θα είναι εκείνες που θα έχουν σημαντικό πλεονέκτημα στην οικονομία του μέλλοντος.
Η Κύπρος διαθέτει το ταλέντο. Αυτό που συχνά έλειπε ήταν η πρόσβαση στις ευκαιρίες.
Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότεροι Κύπριοι φοιτητές αποδεικνύουν ότι μπορούν να ανταγωνιστούν ισότιμα σε διεθνές επίπεδο. Νέοι άνθρωποι από τη Λευκωσία, τη Λεμεσό, τη Λάρνακα και την Πάφο βρίσκονται σήμερα σε ορισμένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου, ακολουθώντας πορείες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν σχεδόν απρόσιτες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της Alyssa Taliotis, η οποία έγινε η πρώτη Κύπρια που εξασφάλισε θέση στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Data Science των Harvard και MIT. Η διαδρομή της από δημόσιο σχολείο της Πάφου μέχρι τα εργαστήρια δύο εκ των κορυφαίων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων του κόσμου αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι το ταλέντο δεν γνωρίζει γεωγραφικά όρια.
Αντίστοιχα, η Μάρα Ροτάρου ακολουθεί σπουδές Engineering στο Cambridge, έχοντας ξεκινήσει από τη Λεμεσό και μεταφέροντας πλέον τις εμπειρίες της σε ένα από τα σημαντικότερα ακαδημαϊκά περιβάλλοντα διεθνώς.
Οι ιστορίες αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένες εξαιρέσεις. Αντιπροσωπεύουν μια γενιά νέων Κυπρίων που μεγαλώνει με διαφορετικές φιλοδοξίες, διεθνή προσανατολισμό και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για το τι μπορεί να πετύχει.
Παράλληλα, αναδεικνύουν και μια άλλη πραγματικότητα. Η πρόσβαση σε κορυφαία πανεπιστήμια παραμένει συχνά συνδεδεμένη με σημαντικές οικονομικές απαιτήσεις. Ακόμη και όταν ένας φοιτητής καταφέρει να εξασφαλίσει θέση σε ένα πανεπιστήμιο παγκόσμιας κλάσης, το κόστος σπουδών και διαβίωσης μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο αποκτούν ιδιαίτερη σημασία πρωτοβουλίες που επενδύουν στο ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.
Μία από αυτές είναι το πρόγραμμα Exness Fintech Scholarships, το οποίο βρίσκεται σήμερα στον πέμπτο χρόνο λειτουργίας του. Από το 2022 μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 14 Κύπριοι φοιτητές έχουν λάβει στήριξη για να συνεχίσουν μεταπτυχιακές σπουδές σε κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η επιστήμη δεδομένων, τα μαθηματικά και η μηχανική.
Οι υποτροφίες μπορούν να φτάσουν μέχρι τις €20.000 ανά φοιτητή και απευθύνονται σε νέους που έχουν εξασφαλίσει θέση σε ένα από τα 50 κορυφαία πανεπιστήμια παγκοσμίως σε κλάδους STEM.
Η σημασία τέτοιων πρωτοβουλιών δεν περιορίζεται στην οικονομική ενίσχυση. Δημιουργούν γέφυρες ανάμεσα στο τοπικό οικοσύστημα και στα κορυφαία ακαδημαϊκά κέντρα του κόσμου. Δίνουν τη δυνατότητα σε νέους ανθρώπους να αποκτήσουν εμπειρίες, γνώσεις και διεθνή δίκτυα που μπορούν αργότερα να αξιοποιηθούν προς όφελος της ίδιας της κυπριακής οικονομίας.
Καθώς η Κύπρος επιδιώκει να εδραιωθεί ως περιφερειακό κέντρο τεχνολογίας και καινοτομίας, η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία. Οι υποδομές, τα κίνητρα και οι επενδύσεις είναι σημαντικά. Τελικά όμως, η μεγαλύτερη δύναμη κάθε τεχνολογικού οικοσυστήματος είναι οι άνθρωποί του.
Η επόμενη δεκαετία θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο η χώρα θα καταφέρει να δημιουργήσει περισσότερες ιστορίες σαν αυτές της Alyssa, της Μάρας και δεκάδων ακόμη νέων Κυπρίων που διεκδικούν τη θέση τους στην παγκόσμια οικονομία της γνώσης.
Αν κάτι δείχνουν οι εξελίξεις των τελευταίων ετών, είναι ότι το ταλέντο υπάρχει. Το ζητούμενο είναι να συνεχίσουν να δημιουργούνται οι ευκαιρίες που θα του επιτρέψουν να ανθίσει.
Strategist View
Η συζήτηση για το μέλλον της κυπριακής οικονομίας δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις, τις φορολογικές πολιτικές ή την προσέλκυση διεθνών εταιρειών. Αφορά πρωτίστως τους ανθρώπους που θα στελεχώσουν την οικονομία του αύριο. Όσο η Κύπρος καταφέρνει να δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για νέους επιστήμονες, ερευνητές και επαγγελματίες της τεχνολογίας, τόσο αυξάνει τις πιθανότητες να εξελιχθεί σε έναν πραγματικό περιφερειακό κόμβο καινοτομίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
