Η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατέγραψε τον Ιούνιο ένα ιστορικό ορόσημο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια φάνταζε δύσκολο να επιτευχθεί. Για πρώτη φορά σε τόσο σταθερή βάση, η ηλιακή ενέργεια αναδείχθηκε η μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ξεπερνώντας την πυρηνική ενέργεια, το φυσικό αέριο, τα αιολικά και τα υδροηλεκτρικά.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Ember, τα φωτοβολταϊκά παρήγαγαν τον Ιούνιο του 2026 συνολικά 52 TWh, καλύπτοντας το 25% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ. Πρόκειται για νέο ιστορικό ρεκόρ, καθώς μόλις έναν μήνα νωρίτερα, τον Μάιο, η παραγωγή είχε διαμορφωθεί στις 47 TWh, αντιπροσωπεύοντας το 23% του ενεργειακού μείγματος.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η ηλιακή ενέργεια δεν αποτελεί πλέον συμπληρωματική τεχνολογία, αλλά έναν από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης.
Η εντυπωσιακή άνοδος μέσα σε πέντε χρόνια
Η μεταμόρφωση του ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης υπήρξε ιδιαίτερα γρήγορη.
Τον Ιούνιο του 2021, τα φωτοβολταϊκά κάλυπταν μόλις το 10% της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, με συνολική παραγωγή 21 TWh.
Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, η παραγωγή τους υπερδιπλασιάστηκε, οδηγώντας την ηλιακή ενέργεια στην κορυφή του ευρωπαϊκού ενεργειακού μείγματος.
Τον Ιούνιο του 2026:
- Ηλιακή ενέργεια: 25%
- Πυρηνική ενέργεια: 21%
- Φυσικό αέριο: 15%
- Αιολικά: 14%
- Υδροηλεκτρικά: 12%
- Άνθρακας: 8%
Η ηλιακή ενέργεια κατακτά την πρώτη θέση για τρίτη φορά στην ιστορία της ΕΕ, ωστόσο δύο από αυτές τις περιπτώσεις σημειώθηκαν μέσα στους τελευταίους δύο μήνες, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται πλέον για μια δομική αλλαγή και όχι για συγκυριακό φαινόμενο.
«Μέρισμα» €20 δισ. από τη μείωση των εισαγωγών φυσικού αερίου
Η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών δεν μεταβάλλει μόνο το ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης.
Σύμφωνα με ανάλυση της SolarPower Europe, από την 1η Μαρτίου έως τις 15 Ιουλίου, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά εξοικονόμησε περίπου 20 δισ. ευρώ σε εισαγωγές φυσικού αερίου.
Σε διάστημα 137 ημερών, η μέση ημερήσια εξοικονόμηση ανήλθε στα 146 εκατ. ευρώ, ποσό που, όπως επισημαίνει η SolarPower Europe, αντιστοιχεί περίπου στις ημερήσιες αμυντικές δαπάνες της Γαλλίας.
Σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας και έντονων διακυμάνσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, κάθε επιπλέον μεγαβατώρα που παράγεται από τον ήλιο μειώνει την ανάγκη εισαγωγών φυσικού αερίου και περιορίζει την έκθεση της Ευρώπης στις διεθνείς κρίσεις.
Η ζήτηση για ψύξη ανέδειξε τα φωτοβολταϊκά
Η φετινή θερινή περίοδος ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τον στρατηγικό ρόλο της ηλιακής ενέργειας.
Τα κύματα καύσωνα αύξησαν σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για κλιματισμό, ενώ οι συνθήκες άπνοιας περιόρισαν την παραγωγή από τα αιολικά πάρκα.
Τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν μεγάλο μέρος αυτής της αυξημένης ζήτησης ακριβώς τις ώρες αιχμής, όταν η ηλιακή ακτινοβολία ήταν ισχυρότερη.
Η Ισπανία δείχνει τον δρόμο
Η Ισπανία αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της ενεργειακής μετάβασης.
Τον Ιούνιο, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε για πρώτη φορά το 34% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Ισπανία έχει προσθέσει περισσότερα από 40 GW νέας ισχύος σε αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, ενώ ήδη από τον Αύγουστο του 2025 κατάφερε να μη χρησιμοποιήσει καθόλου άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ισπανικό παράδειγμα δείχνει ότι η ταχύτητα ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών μπορεί να αλλάξει ριζικά το ενεργειακό μείγμα μέσα σε λίγα χρόνια.
Η Γερμανία και η «επανάσταση του μπαλκονιού»
Εξίσου εντυπωσιακή είναι η εικόνα στη Γερμανία.
Η ηλιακή ενέργεια κάλυψε τον Ιούνιο το 36% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, με καθοριστική συμβολή των λεγόμενων «φωτοβολταϊκών μπαλκονιού».
Περισσότερα από ένα εκατομμύριο μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα εγκαταστάθηκαν μεταξύ 2022 και 2025, επιτρέποντας σε νοικοκυριά να παράγουν μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν.
Η συνεχής μείωση του κόστους των μικρών φωτοβολταϊκών έχει καταστήσει την τεχνολογία προσιτή σε ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, ενώ η επόμενη μεγάλη πρόκληση αφορά την αποθήκευση ενέργειας μέσω οικιακών μπαταριών.
Η μεγάλη ανατροπή στην Πολωνία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Πολωνίας, μιας χώρας που μέχρι πρόσφατα βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στον άνθρακα.
Η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς αυξήθηκε από 2 GW πριν από πέντε χρόνια σε περίπου 23 GW το 2025.
Τον Ιούνιο, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε σχεδόν το 24% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, ενώ ήδη από το 2025 οι ανανεώσιμες πηγές είχαν ξεπεράσει για πρώτη φορά τον άνθρακα στο συνολικό ενεργειακό μείγμα.
Η επόμενη πρόκληση
Παρά τη θεαματική πρόοδο, η Ευρώπη καλείται πλέον να αντιμετωπίσει μια νέα πρόκληση.
Η συνεχής αύξηση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά απαιτεί μεγαλύτερες επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης και μηχανισμούς ευελιξίας, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να αξιοποιείται αποτελεσματικά ακόμη και όταν ο ήλιος δεν λάμπει.
MoneyMatters Insight
Η πρωτιά της ηλιακής ενέργειας δεν αποτελεί απλώς ένα περιβαλλοντικό επίτευγμα. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ισχυρό οικονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα. Η εξοικονόμηση 20 δισ. ευρώ σε εισαγωγές φυσικού αερίου αποδεικνύει ότι οι ανανεώσιμες πηγές εξελίσσονται σε εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας και οικονομικής ανθεκτικότητας. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την Ευρώπη δεν είναι πλέον η εγκατάσταση περισσότερων φωτοβολταϊκών, αλλά η ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης και «έξυπνων» δικτύων που θα επιτρέψουν στην καθαρή ενέργεια να αποτελέσει τη μόνιμη βάση του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
The post Ηλιακή ενέργεια: Η νέα Νο1 πηγή ηλεκτρισμού στην Ευρώπη – Όφελος €20 δισ. από το φυσικό αέριο appeared first on moneymatters.cy.
