Το Great Sea Interconnector περνά σε μια νέα και μετρήσιμη φάση: η Αθήνα τοποθετεί πλέον την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών και την επιστροφή στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου μέσα στους επόμενους μήνες, ακόμη και πριν από το τέλος του 2026. Η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη μεταφέρει τη συζήτηση από την πολιτική στήριξη στο επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα.
- Ο Γιώργος Γεραπετρίτης εκτιμά ότι οι έρευνες και η πόντιση μπορούν να επανεκκινήσουν ακόμη και μέσα στο 2026.
- Η Αθήνα δηλώνει ότι δεν θα ζητήσει άδεια από την Τουρκία για εργασίες σε περιοχές όπου θεωρεί ότι ασκεί νόμιμα δικαιώματα.
- Το έργο παραμένει ευρωπαϊκό project κοινού ενδιαφέροντος, αλλά η πρόοδος θα κριθεί από πλοία, NAVTEX και εργασίες στη θάλασσα.
- Η κοινή πολιτική γραμμή Ελλάδας, Κύπρου και Γαλλίας ενισχύει την αποτροπή, χωρίς να εξαλείφει τον επιχειρησιακό κίνδυνο.
- Η νέα υπόσχεση δημιουργεί σαφές τεστ αξιοπιστίας πριν από το τέλος του έτους.
Η νέα πληροφορία είναι το χρονοδιάγραμμα
Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά 90,1, όπως μετέδωσε η Ναυτεμπορική, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η επανεκκίνηση των ερευνών και των εργασιών πόντισης αναμένεται τους επόμενους μήνες και μπορεί να γίνει ακόμη και μέσα στο 2026.
Η διατύπωση δεν ισοδυναμεί με δημοσιοποιημένη ημερομηνία απόπλου, ούτε με οριστική NAVTEX. Είναι όμως πιο συγκεκριμένη από τη μέχρι τώρα δέσμευση για «πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίηση». Για πρώτη φορά το πολιτικό μήνυμα συνδέεται με χρονικό ορίζοντα που μπορεί να επαληθευθεί.
«Δεν ζητούμε άδεια από την Τουρκία»
Ο Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα δεν θεωρεί πως χρειάζεται τουρκική άδεια για τις έρευνες. Η θέση της Αθήνας είναι ότι οι εργασίες θα κινηθούν εντός του εφαρμοστέου διεθνούς δικαίου και ότι η χώρα είναι προετοιμασμένη για κάθε σενάριο.
Αυτή η φράση έχει διπλή λειτουργία. Απευθύνεται προς την Άγκυρα, απορρίπτοντας στην πράξη μια λογική συναίνεσης ή βέτο. Απευθύνεται όμως και προς επενδυτές, τεχνικούς αναδόχους και τη Λευκωσία, που χρειάζονται ένδειξη ότι το έργο δεν θα παραμείνει σε καθεστώς αόριστης αναβολής κάθε φορά που αυξάνεται η ένταση.
Γιατί η θάλασσα είναι το πραγματικό τεστ
Ο GSI είναι έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με σκοπό να τερματίσει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου. Η πολιτική του αξία είναι δεδομένη. Η τεχνική του πρόοδος, όμως, εξαρτάται από αλληλουχία ενεργειών: επικαιροποίηση ερευνών, δεσμεύσεις θαλάσσιων περιοχών, παρουσία εξειδικευμένων πλοίων, ασφάλιση εργασιών, συντονισμό με τους αναδόχους και συνέχιση της πόντισης.
Η επίσημη συνέντευξη του Γεραπετρίτη στο «Βήμα της Κυριακής» είχε ήδη επιβεβαιώσει ότι οι εκκρεμείς έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν κρίσιμο επόμενο βήμα. Η σημερινή τοποθέτηση προσθέτει το στοιχείο του χρόνου.
Ο γαλλικός παράγοντας και η χρηματοδοτική αξιοπιστία
Η προοπτική συμμετοχής της γαλλικής Meridiam και η παρουσία της Nexans στην κατασκευή του καλωδίου δημιουργούν γαλλικό οικονομικό συμφέρον πέρα από τη διπλωματική στήριξη. Αυτό δεν μετατρέπει αυτομάτως τη Γαλλία σε εγγυητή κάθε θαλάσσιας επιχείρησης. Αυξάνει, όμως, το πολιτικό κόστος μιας νέας παρατεταμένης εμπλοκής.
Για τη Λευκωσία, η νέα εξέλιξη δεν καταργεί τα οικονομικά και ρυθμιστικά ερωτήματα. Το ποιος αναλαμβάνει κόστος καθυστέρησης, ποια δαπάνη αναγνωρίζεται και πώς προστατεύεται ο καταναλωτής παραμένουν ουσιώδη. Η γεωπολιτική κίνηση στη θάλασσα και η οικονομική βιωσιμότητα πρέπει να προχωρήσουν μαζί.
Τρία σημεία που θα δείξουν αν το χρονοδιάγραμμα είναι πραγματικό
Πρώτον, η έκδοση νέων αναγγελιών για έρευνες και η δέσμευση συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών. Δεύτερον, η κινητοποίηση πλοίων και αναδόχων, η οποία απαιτεί προγραμματισμό εβδομάδων και όχι δηλώσεις της τελευταίας στιγμής. Τρίτον, η συντονισμένη δημόσια στάση Αθήνας και Λευκωσίας όταν οι εργασίες πλησιάσουν σε αμφισβητούμενες ζώνες.
Η επανέναρξη του GSI μέσα στο 2026 δεν είναι ακόμη τετελεσμένο γεγονός. Είναι πλέον, όμως, επίσημα διατυπωμένη πολιτική προσδοκία. Αν τα πλοία επιστρέψουν στη θάλασσα πριν από το τέλος του έτους, η Αθήνα θα έχει μετατρέψει μια μακρά περίοδο αμφισημίας σε επιχειρησιακή κίνηση. Αν όχι, το ίδιο το χρονοδιάγραμμα θα επιστρέψει ως ερώτημα αξιοπιστίας.
