Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά στη μεγαλύτερη αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) μετά το πακέτο Fit for 55, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τη βιομηχανία: τον κίνδυνο έλλειψης διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών και την εκτίναξη του κόστους συμμόρφωσης την επόμενη δεκαετία.
Το πακέτο μέτρων που παρουσίασε η Κομισιόν συνδυάζει μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία της αγοράς άνθρακα με ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο αξίας περίπου 30 δισ. ευρώ, ενώ για πρώτη φορά ανοίγει τον δρόμο για τη χρήση πιστοποιημένων μόνιμων αφαιρέσεων άνθρακα στο πλαίσιο του ETS.
Στόχος των προτάσεων είναι να διατηρηθεί η πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα, χωρίς όμως να επιβαρυνθεί υπερβολικά η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Πιο ευέλικτη η αγορά δικαιωμάτων άνθρακα
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η αναθεώρηση του Market Stability Reserve (MSR), του μηχανισμού που ρυθμίζει την προσφορά δικαιωμάτων εκπομπών στην αγορά.
Η Επιτροπή προτείνει από το 2031 έως το 2040 να μειωθεί ο ετήσιος ρυθμός απορρόφησης δικαιωμάτων από 24% σε 12%, ώστε να παραμένει μεγαλύτερος αριθμός δικαιωμάτων διαθέσιμος στην αγορά και να περιορίζονται οι κίνδυνοι έντονης ανόδου των τιμών.
Παράλληλα, τα όρια ενεργοποίησης του μηχανισμού θα προσαρμόζονται σταδιακά, επιτρέποντας στο σύστημα να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις μεταβολές της προσφοράς και της ζήτησης.
Οι αλλαγές αυτές έρχονται να συμπληρώσουν την πρόταση της Κομισιόν για διατήρηση στο αποθεματικό των πλεονασματικών δικαιωμάτων αντί της αυτόματης ακύρωσής τους, ενισχύοντας περαιτέρω την ευελιξία του συστήματος.
Πιο αργή μείωση των διαθέσιμων δικαιωμάτων
Η Επιτροπή εισηγείται επίσης επιβράδυνση του Linear Reduction Factor (LRF), δηλαδή του ετήσιου ρυθμού μείωσης των συνολικών διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αποσκοπεί στο να δοθεί περισσότερος χρόνος στις ενεργοβόρες βιομηχανίες να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες επενδύσεις απανθρακοποίησης, αποφεύγοντας ταυτόχρονα υπερβολικές πιέσεις στο κόστος παραγωγής.
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συνδυάσει τους φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους με τη διατήρηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους €30 δισ.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του πακέτου αποτελεί το νέο Investment Booster, μέσω του οποίου προβλέπεται η διάθεση περίπου 400 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών, συνολικής εκτιμώμενης αξίας περίπου 30 δισ. ευρώ.
Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να υποβάλλουν επενδυτικά σχέδια έως το 2030, με τις ενισχύσεις να κατανέμονται μέσω απλουστευμένης διαδικασίας, χωρίς διαγωνιστικές δημοπρασίες.
Η οικονομική στήριξη θα καταβάλλεται σταδιακά, για περίοδο έως και δέκα ετών, ανάλογα με τις επαληθευμένες μειώσεις εκπομπών που θα επιτυγχάνονται μέσω των επενδύσεων.
Ωφελημένοι αναμένεται να είναι κυρίως οι ενεργοβόροι κλάδοι της οικονομίας, όπως η χαλυβουργία, η τσιμεντοβιομηχανία, τα διυλιστήρια και η χημική βιομηχανία.
Για πρώτη φορά στο ETS οι αφαιρέσεις άνθρακα
Η Επιτροπή προτείνει επίσης να επιτραπεί η χρήση έως 250 εκατομμυρίων τόνων μόνιμων αφαιρέσεων άνθρακα για τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τις υποχρεώσεις τους στο ETS.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς δημιουργεί τις βάσεις για την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής αγοράς αρνητικών εκπομπών, ενισχύοντας τεχνολογίες όπως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα από βιοενέργεια (BECCS) και η άμεση δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα (Direct Air Capture).
Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε τομείς όπου η πλήρης εξάλειψη των εκπομπών παραμένει τεχνικά δύσκολη.
Το επόμενο βήμα
Οι προτάσεις της Κομισιόν θα πρέπει πλέον να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος των ευρωπαϊκών θεσμών είναι η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στις αρχές του 2027, ώστε οι νέοι κανόνες να τεθούν εγκαίρως σε εφαρμογή πριν η αγορά άνθρακα αντιμετωπίσει σοβαρές πιέσεις από τη σταδιακή μείωση των διαθέσιμων δικαιωμάτων.
Εφόσον εγκριθεί, το νέο πακέτο θα αποτελέσει τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών από την υιοθέτηση του Fit for 55, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στους στόχους για μηδενικές εκπομπές και στη διατήρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
MoneyMatters Insight
Η νέα μεταρρύθμιση σηματοδοτεί μια πιο πραγματιστική προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην πράσινη μετάβαση. Αντί να επικεντρώνεται αποκλειστικά στη μείωση των εκπομπών, επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία θα διαθέτει τον χρόνο, τη χρηματοδότηση και την ευελιξία που απαιτούνται για να επενδύσει στην απανθρακοποίηση χωρίς να χάσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι σε ΗΠΑ και Ασία. Το κατά πόσο οι αλλαγές θα συγκρατήσουν τις τιμές των δικαιωμάτων άνθρακα και θα επιταχύνουν τις επενδύσεις θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα τεστ της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.
The post Κομισιόν: Αναθεωρεί το ETS με πακέτο €30 δισ. για τη βιομηχανία appeared first on moneymatters.cy.
