Η Κύπρος έχει γρήγορα δίκτυα — το Δημόσιο πρέπει να γίνει εξίσου εύχρηστο

Η Κύπρος διαθέτει ισχυρή βάση συνδεσιμότητας, αλλά η ψηφιακή μετάβαση του Δημοσίου εξακολουθεί να κρίνεται στη δυνατότητα του πολίτη να ολοκληρώνει μια διαδικασία εύκολα και χωρίς αποκλεισμούς. Η έκθεση Ψηφιακής Δεκαετίας 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζει πρόοδο και ζητεί επιτάχυνση της στρατηγικής για δημόσιες υπηρεσίες, με προτεραιότητα στη συνεχή και προσβάσιμη εξυπηρέτηση.

Η αξιολόγηση δεν περιγράφει έλλειψη δικτύων ως το μοναδικό εμπόδιο. Η εκτεταμένη κάλυψη gigabit και η επίτευξη πλήρους κάλυψης 5G αποτελούν ισχυρή αφετηρία. Η επόμενη απαίτηση είναι οργανωτική: οι υπηρεσίες, τα δεδομένα και οι διαδικασίες πρέπει να λειτουργούν μαζί.

Η ψηφιακή διαδρομή πρέπει να ολοκληρώνεται

Η έκθεση καταγράφει την ανάπτυξη ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και chatbot με AI για διευκόλυνση της πρόσβασης. Επισημαίνει, όμως, ανάγκη βελτίωσης των διασυνοριακών υπηρεσιών. Ένα εργαλείο πληροφόρησης μπορεί να βοηθά τον πολίτη να βρει τη σωστή διαδρομή, αλλά η πραγματική εξυπηρέτηση απαιτεί ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Ο έλεγχος αποτελεσματικότητας χρειάζεται να μετρά τον χρόνο, τα βήματα και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται μέχρι το αποτέλεσμα. Η ψηφιοποίηση μιας αίτησης προσφέρει περιορισμένο όφελος αν η συνέχεια παραμένει ασύνδετη, απαιτεί επανάληψη στοιχείων ή μεταφέρει την ίδια διοικητική αναμονή σε μια οθόνη.

Οι πόροι έχουν διαφορετικά αντικείμενα

Ο εθνικός οδικός χάρτης περιλαμβάνει 62 μέτρα με συνολικό προϋπολογισμό €0,98 δισ. Η περίμετρος αφορά τη συνολική ψηφιακή μετάβαση, από υποδομές και επιχειρήσεις μέχρι δεξιότητες και υπηρεσίες. Το ποσό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αποκλειστικό κονδύλι για την ψηφιοποίηση του Δημοσίου.

Η Επιτροπή αναφέρει ότι το 50% των μέτρων ολοκληρώνει τον χρονικό ορίζοντά του έως το τέλος του 2026, με €117 εκατ. δημόσιας χρηματοδότησης. Η ολοκλήρωση της χρονικής περιόδου χρειάζεται αποτίμηση πραγματικής εφαρμογής και συνέχειας, ώστε οι λειτουργίες που δημιουργούνται να υποστηρίζονται και μετά το χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

Η πρόσβαση είναι μέρος της αποδοτικότητας

Οι βασικές ψηφιακές δεξιότητες βελτιώνονται, αλλά η ευρωπαϊκή αξιολόγηση επισημαίνει διαφορές ανά ηλικία και επίπεδο εκπαίδευσης. Η εξυπηρέτηση ηλικιωμένων ή ανθρώπων με χαμηλότερες δεξιότητες δεν μπορεί να εξαρτάται από την ύπαρξη ενός συγγενή που θα χειριστεί την εφαρμογή.

Η οργανωμένη υποστήριξη, οι σαφείς οδηγίες και ο σχεδιασμός προσβάσιμων υπηρεσιών μειώνουν λάθη και επαναλαμβανόμενες επαφές. Η εκπαίδευση του προσωπικού είναι εξίσου ουσιαστική: οι υπάλληλοι πρέπει να μπορούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα της διαδικασίας και να γνωρίζουν πότε απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση.

Η υγεία δείχνει τη σημασία της συνέχειας

Η έκθεση αναφέρει πρόσβαση στα ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας μέσω διαδικτυακής πύλης, ενώ η εθνική εφαρμογή για κινητά βρίσκεται υπό ανάπτυξη. Η σύσταση είναι να επιταχυνθούν τα έργα και να διασφαλιστεί συμπεριληπτική πρόσβαση. Η ύπαρξη δεδομένων και η εύχρηστη πρόσβαση σε αυτά είναι διαφορετικά στάδια.

Στη δημόσια διοίκηση γενικότερα, η προστασία δεδομένων, η ασφάλεια και η λογοδοσία χρειάζονται να ενσωματώνονται από τον σχεδιασμό. Η αυτοματοποίηση δεν αναιρεί την ευθύνη για μια διοικητική απόφαση ούτε την ανάγκη να εξηγείται στον πολίτη τι συνέβη.

Η Κύπρος έχει ήδη την υποδομή για να προχωρήσει. Η επόμενη φάση απαιτεί ψηφιακές υπηρεσίες που αποδίδουν σε ολόκληρη τη διαδρομή εξυπηρέτησης και παραμένουν διαθέσιμες για όλους. Εκεί θα κριθεί η ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας.

Στοιχεία και πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Κύπρος, Ψηφιακή Δεκαετία 2026 · Ευρωπαϊκές εκθέσεις ανά χώρα.

Ο Νικόδημος Δαμιανού και η Χένα Βίρκουνεν σε συνάντηση στις Βρυξέλλες, 4 Δεκεμβρίου 2025. — Φωτογραφία: Europäische Kommission – Audiovisueller Dienst, Jennifer Jacquemart, Yügen, CE – Service audiovisuel, EC – Audiovisual Service / CC BY 4.0. Περικοπή κάδρου.