Προεδρικές 2028: Γιατί ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ συγκρούονται από τώρα

Η αντιπαράθεση ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ την Κυριακή 1 Νοεμβρίου έδειξε ότι η μάχη για τις προεδρικές του 2028 έχει ήδη αποκτήσει περιεχόμενο. Πίσω από τις εκατέρωθεν κατηγορίες βρίσκονται δύο διαφορετικές επιδιώξεις: το ΑΚΕΛ αναζητεί ευρύτερη συνεργασία για αλλαγή διακυβέρνησης, ενώ ο ΔΗΣΥ επιχειρεί να προβάλει δική του κυβερνητική προοπτική και να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του αντιπάλου του.

Το ΑΚΕΛ βάζει πρώτα το πλαίσιο

Στην ομιλία του στην Κεντρική Επιτροπή, ο Στέφανος Στεφάνου περιέγραψε ως επιλογή του κόμματος τη διαμόρφωση ευρύτερου προοδευτικού μετώπου. Όπως προκύπτει από το δημοσιευμένο κείμενο της ομιλίας, η επιδίωξη συνεργασιών με πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις προηγείται της επιλογής του προσώπου που θα εκφράσει αυτή την προσπάθεια.

Η σειρά έχει πολιτική σημασία. Με το να ξεκινά από κοινές θέσεις, το ΑΚΕΛ επιχειρεί να ορίσει τους όρους μιας συνεργασίας πριν η συζήτηση περιοριστεί στο ποιος θα είναι υποψήφιος. Η συγκρότηση ενός τέτοιου μετώπου παραμένει, πάντως, στόχος και διαδικασία επαφών. Δεν έχει παρουσιαστεί ως ολοκληρωμένη συμφωνία κομμάτων.

Στο πλαίσιο που παρουσίασε ο γενικός γραμματέας περιλαμβάνονται το Κυπριακό, η κοινωνική πολιτική και τα εργασιακά δικαιώματα, η αντιμετώπιση της ακροδεξιάς, το οικονομικό μοντέλο και το περιβάλλον, η προστασία στρατηγικών υποδομών, οι θεσμοί και η εξωτερική πολιτική. Πρόκειται για επτά άξονες που το κόμμα θέτει ως βάση συζήτησης.

Η απάντηση της Πινδάρου

Ο ΔΗΣΥ επέλεξε να απαντήσει αμφισβητώντας την οικονομική αξιοπιστία του ΑΚΕΛ. Επανέφερε τη διακυβέρνηση της περιόδου πριν από την κρίση και έθεσε το ερώτημα γιατί το κόμμα δεν επιλέγει δικό του υποψήφιο. Οι αιτιάσεις αυτές αποτελούν κομματική επιχειρηματολογία και χρειάζεται να διαβάζονται μαζί με την αντίστοιχη κριτική που ασκεί το ΑΚΕΛ στις κυβερνήσεις Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη.

Παράλληλα, ο Συναγερμός άσκησε κριτική και στη σημερινή κυβέρνηση, προβάλλοντας τη δική του παράταξη ως επιλογή για σταθερότητα και ανάπτυξη. Έτσι επιχειρεί να αντιστρέψει την προσπάθεια του ΑΚΕΛ να τον εντάξει στο ίδιο πολιτικό σχήμα με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Αυτή είναι μια από τις ουσιαστικότερες πτυχές της σύγκρουσης: κάθε πλευρά προσπαθεί να καθορίσει όχι μόνο τη δική της ταυτότητα, αλλά και τη θέση του αντιπάλου στον εκλογικό χάρτη.

Η οικονομία γίνεται πεδίο πολιτικής μνήμης

Οι αναφορές στην κρίση, στο κούρεμα καταθέσεων, στον Συνεργατισμό και στην ανάπτυξη λειτουργούν ως διαφορετικές αφηγήσεις για το ποιος διαθέτει δικαίωμα να διεκδικήσει ξανά την εμπιστοσύνη των πολιτών. Δεν αρκούν, όμως, από μόνες τους για να απαντήσουν στα σημερινά προβλήματα.

Η στέγη, το κόστος ζωής, οι συντάξεις, οι δημόσιες υπηρεσίες και η ποιότητα των θεσμών εμφανίζονται ήδη στο πολιτικό πλαίσιο της συζήτησης. Εκεί θα κριθεί εάν οι γενικές διακηρύξεις μπορούν να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες προτάσεις, με κόστος, προτεραιότητες και χρονοδιάγραμμα.

Για τον ψηφοφόρο έχει σημασία να διαχωρίζει την τεκμηριωμένη πρόταση από την αναδρομική επίρριψη ευθυνών. Μια πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να είναι οξεία και ταυτόχρονα να αφήνει αναπάντητα τα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα.

Το επόμενο τεστ είναι οι πραγματικές επιλογές

Για το ΑΚΕΛ, το πρώτο μετρήσιμο βήμα θα είναι εάν οι επαφές οδηγήσουν σε συγκεκριμένη κοινή βάση με άλλες δυνάμεις. Για τον ΔΗΣΥ, εάν η προβολή αυτόνομης κυβερνητικής προοπτικής αποκτήσει συνεκτικό πολιτικό περιεχόμενο. Η αντιπαράθεση της Κυριακής δεν συνιστά οριστικοποίηση υποψηφιοτήτων ή εκλογικών συνεργασιών.

Το ενδιαφέρον για το 2028 βρίσκεται ήδη στη σχέση ανάμεσα σε πρόγραμμα, πρόσωπα και συμμαχίες. Όσο νωρίτερα ανοίγει η εκλογική σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η ανάγκη να συνοδεύεται από σαφείς απαντήσεις για τη διακυβέρνηση που προτείνει κάθε πλευρά.