Η απόφαση της Ισπανία να προχωρήσει σε απαγόρευση της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους κάτω των 16 ετών δεν είναι απλώς ένα ακόμη εθνικό μέτρο ψηφιακής πολιτικής. Είναι ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς την Ευρώπη: το ζήτημα της προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο περνά από τη θεωρία στη ρύθμιση.
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ στο Ντουμπάι και η δέσμευση για υποχρεωτική, αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας από τις πλατφόρμες επαναφέρουν ένα ερώτημα που μέχρι σήμερα αποφεύγεται σε πολλές χώρες: πόσο ελεύθερη μπορεί να είναι η ψηφιακή πρόσβαση των παιδιών, όταν τα τεκμηριωμένα ρίσκα για την ψυχική υγεία και την ασφάλειά τους αυξάνονται;
Η Ισπανία δεν είναι μόνη. Η Αυστραλία έχει ήδη κινηθεί σε ακόμη πιο αυστηρή κατεύθυνση, η Γαλλία έχει θεσπίσει όριο στα 15 έτη, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προτείνει εναρμονισμένο όριο ηλικίας τα 16 έτη για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: πρόκειται για αναγκαία προστασία ή για υπερβολικό περιορισμό;
Και η Κύπρος;
Στην Κύπρος, η συζήτηση παραμένει αποσπασματική. Παρά τις κατά καιρούς ανησυχίες για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, τον εθισμό στα social media και την ανεξέλεγκτη έκθεση ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής που να απαντά στο πρόβλημα.
Θα έπρεπε η Κύπρος να ακολουθήσει το ισπανικό μοντέλο και να θεσπίσει σαφές ηλικιακό όριο;
Ή μήπως η λύση βρίσκεται σε ηπιότερα μέτρα, όπως αυστηρή επαλήθευση ηλικίας, ισχυρότερο ρόλο των γονέων και ψηφιακή εκπαίδευση από μικρή ηλικία;
Και ποιος πρέπει τελικά να φέρει την ευθύνη: το κράτος, οι πλατφόρμες ή η οικογένεια;
Ένα πολιτικό και κοινωνικό δίλημμα
Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ελευθερία έκφρασης και η ψηφιακή συμμετοχή των νέων. Από την άλλη, η τεκμηριωμένη ανάγκη προστασίας ανηλίκων από περιεχόμενο και μηχανισμούς που σχεδιάστηκαν για να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής και όχι την ευημερία.
Η ισπανική επιλογή δείχνει ότι ορισμένες κυβερνήσεις είναι πλέον διατεθειμένες να συγκρουστούν με τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες. Το ερώτημα είναι αν η Κύπρος θα παραμείνει παρατηρητής ή αν θα ανοίξει έναν σοβαρό δημόσιο διάλογο, βασισμένο σε δεδομένα, επιστημονική γνώση και ξεκάθαρες πολιτικές αποφάσεις.
Συμφωνούμε με την απαγόρευση κάτω των 16;
Ή πιστεύουμε ότι υπάρχουν καλύτερες λύσεις;
Και, τελικά, ποιο μοντέλο προστασίας των παιδιών θέλουμε ως κοινωνία;
Η συζήτηση μόλις άρχισε. Το αν θα συνεχιστεί ουσιαστικά, εξαρτάται από όλους.
