Η νέα πτώση μπαλκονιών σε πολυκατοικία στη Λεμεσό επαναφέρει με έντονο τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των παλαιών κτηρίων στην Κύπρο, με το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ) να ζητά την καθιέρωση ενός συστήματος τακτικής επιθεώρησης, αντίστοιχου με το ΜΟΤ των οχημάτων.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΕΤΕΚ, πολιτικός μηχανικός Ανδρέας Θεοδότου, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι η πρόσφατη κατάρρευση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις αδυναμίες μεγάλου αριθμού παλαιών οικοδομών, πολλές από τις οποίες ανεγέρθηκαν πριν από το 1994, όταν δεν εφαρμόζονταν οι σημερινοί οικοδομικοί κανονισμοί.
Παλαιά κτήρια χωρίς επαρκή συντήρηση
Σύμφωνα με το ΕΤΕΚ, σημαντικός αριθμός πολυκατοικιών κατασκευάστηκε τις δεκαετίες μετά την τουρκική εισβολή, συχνά με ταχείς ρυθμούς, περιορισμένη επίβλεψη και, σε αρκετές περιπτώσεις, χωρίς τις τεχνικές προδιαγραφές που ισχύουν σήμερα.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ηλικία των κτηρίων αλλά και την έλλειψη συστηματικής συντήρησης. Όπως σημείωσε ο κ. Θεοδότου, στις κοινόκτητες οικοδομές συχνά δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των ιδιοκτητών για την πραγματοποίηση των απαραίτητων εργασιών, με αποτέλεσμα πολλές πολυκατοικίες να παρουσιάζουν σοβαρές φθορές.
Πρόταση για υποχρεωτικό «ΜΟΤ» στα κτήρια
Το ΕΤΕΚ επαναφέρει την πρότασή του για θεσμοθέτηση τακτικών τεχνικών επιθεωρήσεων όλων των κτηρίων.
Με βάση την πρόταση, οι διαχειριστικές επιτροπές των πολυκατοικιών θα υποχρεώνονται να αναθέτουν σε αδειοδοτημένο μηχανικό την επιθεώρηση του κτηρίου σε τακτά χρονικά διαστήματα. Μετά τον έλεγχο θα εκδίδεται πιστοποιητικό καταλληλότητας και κατάστασης του κτηρίου, το οποίο θα καταγράφει τυχόν προβλήματα και τις απαραίτητες παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τον κ. Θεοδότου, το μέτρο θα πρέπει να εφαρμοστεί παράλληλα με τη νέα νομοθεσία για τις κοινόκτητες οικοδομές, ώστε να υπάρχει το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την υποχρεωτική εφαρμογή των επιθεωρήσεων.
Βάση δεδομένων για τα παλαιά κτήρια
Η εφαρμογή του συστήματος θα επιτρέψει, σύμφωνα με το ΕΤΕΚ, τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης βάσης δεδομένων για την κατάσταση των παλαιών οικοδομών στην Κύπρο.
Μέσα από τις επιθεωρήσεις, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να γνωρίζουν πόσα κτήρια έχουν ανεγερθεί πριν το 1994, ποια παρουσιάζουν προβλήματα στατικής επάρκειας ή συντήρησης και ποια απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις.
Η καταγραφή αυτή εκτιμάται ότι θα αποτελέσει τη βάση για τον σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών αναβάθμισης του κτηριακού αποθέματος.
Κίνητρα για ανακαινίσεις και επισκευές
Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι μετά την καταγραφή θα πρέπει να ακολουθήσουν οικονομικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες, ώστε να προχωρούν στις απαραίτητες εργασίες αποκατάστασης.
Μεταξύ των επιλογών που προτείνονται είναι κρατικές επιχορηγήσεις, αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και σχέδια ενίσχυσης για ανακαινίσεις και στατικές ενισχύσεις, ιδιαίτερα σε παλαιές πολυκατοικίες όπου θα εντοπίζονται σοβαρές φθορές.
Strategist View
Η πρόταση για καθιέρωση «ΜΟΤ» στα κτήρια δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, αλλά και σημαντική οικονομική μεταρρύθμιση. Η τακτική επιθεώρηση μπορεί να περιορίσει το κόστος μεγάλων ζημιών μέσω της πρόληψης, να προστατεύσει την αξία των ακινήτων και να δημιουργήσει μια πιο αξιόπιστη εικόνα για την κατάσταση του κυπριακού κτηριακού αποθέματος. Παράλληλα, η σύνδεση των επιθεωρήσεων με προγράμματα επιχορηγήσεων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ στον τομέα των ανακαινίσεων και να ενισχύσει την κατασκευαστική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.