Σε νέα οξεία αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών εξελίχθηκε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την κατάσταση στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα, με το Πεκίνο να κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι φέρει άμεση ευθύνη για την περαιτέρω αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.
Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Κίνας στον ΟΗΕ, Σουν Λέι, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές ενέργειες κατά του Ιράν οδήγησαν την περιοχή «σε έναν επικίνδυνο γκρεμό», την ώρα που οι διπλωματικές επαφές ανάμεσα στις δύο χώρες βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη.
Η παρέμβαση του Κινέζου διπλωμάτη ήρθε ως απάντηση στις κατηγορίες της αμερικανικής πλευράς ότι κινεζικές επιχειρήσεις και οντότητες παραβίασαν το εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί στους Χούθι της Υεμένης.
Το Πεκίνο αποδίδει ευθύνη στην Ουάσιγκτον
Ο Σουν Λέι υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρουν «αδιαμφισβήτητη ευθύνη» για την κατάσταση στην Υεμένη και στην Ερυθρά Θάλασσα, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι εμποδίζει τις προσπάθειες του Συμβουλίου Ασφαλείας για αποκλιμάκωση.
Όπως ανέφερε, η αμερικανική στάση δυσχεραίνει τις προσπάθειες για τερματισμό των εχθροπραξιών, προστασία του πληθυσμού της Γάζας και αποτροπή μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Ο Κινέζος εκπρόσωπος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην απουσία εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο Ασφαλείας για τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν. Υποστήριξε ότι η στρατιωτική δράση πραγματοποιήθηκε ενώ υπήρχε ανοικτός δίαυλος διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, γεγονός που, κατά την κινεζική θέση, υπονόμευσε τη διπλωματική διαδικασία.
Η παρέμβαση εντάσσεται στη σταθερή γραμμή του Πεκίνου υπέρ της τυπικής προσήλωσης στις διαδικασίες του ΟΗΕ και της αντίθεσής του σε μονομερείς στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς διεθνή εντολή.
Η αμερικανική κατηγορία για τους Χούθι
Η ένταση ξεκίνησε όταν ο πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, κατηγόρησε το Ιράν και κινεζικές επιχειρήσεις ότι παραβιάζουν το ψήφισμα 2216 του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε το 2015, ζητεί από τους Χούθι να τερματίσουν τις εχθροπραξίες και να αποσυρθούν από εδάφη που έχουν καταλάβει στην Υεμένη. Παράλληλα, προβλέπει στοχευμένο εμπάργκο όπλων και ατομικές κυρώσεις, όπως δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγορεύσεις ταξιδιών.
Ο Αμερικανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι το Ιράν και ορισμένες κινεζικές οντότητες έχουν παραβιάσει τις σχετικές προβλέψεις χωρίς να αντιμετωπίσουν ουσιαστικές συνέπειες.
Η αναφορά αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο απέρριψε τις κατηγορίες και κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επιχειρεί να μεταφέρει αλλού τις ευθύνες για την περιφερειακή κρίση.
Στο επίκεντρο η Ερυθρά Θάλασσα
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν. Η Υεμένη και η δράση των Χούθι έχουν αποκτήσει κρίσιμη σημασία για τη διεθνή ασφάλεια, καθώς οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα επηρεάζουν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς στον κόσμο.
Η περιοχή συνδέει τη Διώρυγα του Σουέζ με τον Ινδικό Ωκεανό και αποτελεί κομβικό πέρασμα για τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων, πρώτων υλών και καταναλωτικών αγαθών.
Η παρατεταμένη ένταση έχει αυξήσει το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, έχει οδηγήσει πλοία σε μεγαλύτερες διαδρομές γύρω από την Αφρική και έχει επιβαρύνει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών για το ποιος φέρει την ευθύνη ξεπερνά τη διπλωματική ρητορική και συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια του διεθνούς εμπορίου.
Το Πεκίνο επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο του
Η κινεζική στάση αντανακλά και τη φιλοδοξία του Πεκίνου να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας και διαμεσολάβησης στη Μέση Ανατολή.
Η Κίνα έχει σημαντικά οικονομικά συμφέροντα στην περιοχή, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, των υποδομών και του εμπορίου. Παράλληλα, επιδιώκει να παρουσιάσει ένα διαφορετικό μοντέλο διεθνούς εμπλοκής από εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών, δίνοντας έμφαση στην πολιτική διαπραγμάτευση και στην αρχή της μη επέμβασης.
Ωστόσο, οι αμερικανικές καταγγελίες για κινεζικές επιχειρήσεις που φέρονται να συνδέονται με παραβιάσεις κυρώσεων δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τον χώρο που διαθέτει το Πεκίνο για να εμφανίζεται ως ουδέτερος παίκτης.
Βαθαίνει η γεωπολιτική σύγκρουση
Η λεκτική σύγκρουση στον ΟΗΕ εντάσσεται στη γενικότερη επιδείνωση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Η αντιπαράθεση πλέον δεν περιορίζεται στο εμπόριο, στην τεχνολογία και στην Ταϊβάν, αλλά επεκτείνεται στη Μέση Ανατολή, στις διεθνείς κυρώσεις, στις θαλάσσιες οδούς και στη λειτουργία των πολυμερών οργανισμών.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η κινεζική παρουσία στην περιοχή συνδέεται με την προσπάθεια του Πεκίνου να διευρύνει την παγκόσμια επιρροή του. Για την Κίνα, η αμερικανική στρατιωτική δραστηριότητα αποτελεί απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την ισχύ της με τρόπο που επιτείνει την αστάθεια.
Η αντιπαράθεση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί την αφήγηση της άλλης για τις αιτίες της κρίσης.
Strategist View
Η παρέμβαση της Κίνας στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν ήταν απλώς μια υπεράσπιση απέναντι στις αμερικανικές κατηγορίες. Ήταν μια προσπάθεια να μετατοπιστεί η διεθνής συζήτηση από τη δράση των Χούθι και τις παραβιάσεις του εμπάργκο στη συνολική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Το Πεκίνο επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο υπερασπιστής της διεθνούς νομιμότητας και της διπλωματίας, ενώ η Ουάσιγκτον το παρουσιάζει ως δύναμη που ανέχεται ή διευκολύνει δίκτυα τα οποία υπονομεύουν την περιφερειακή ασφάλεια. Η ουσία είναι ότι η Μέση Ανατολή μετατρέπεται σε ακόμη ένα πεδίο της ευρύτερης γεωπολιτικής αναμέτρησης ΗΠΑ–Κίνας, με τις συγκρούσεις στην περιοχή να αποκτούν πλέον σαφή διάσταση ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων.
