Ένα σαφώς ευνοϊκότερο εποπτικό και κανονιστικό περιβάλλον για τις μικρότερες τράπεζες της Ευρώπης διαμορφώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προχωρώντας σε μια σημαντική διεύρυνση της αρχής της αναλογικότητας. Η νέα προσέγγιση μειώνει το βάρος των εποπτικών υποχρεώσεων για τις λεγόμενες μικρές και μη σύνθετες τράπεζες (Small and Non-Complex Institutions – SNCIs), χωρίς ωστόσο να χαμηλώνει τα βασικά όρια ασφαλείας του τραπεζικού συστήματος.
Στον πυρήνα των αλλαγών, όπως επισημαίνει με ανάρτηση του ο Frank Elderson, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ και Αντιπροέδρου του Εποπτικού Συμβουλίου, βρίσκεται η διεύρυνση της ίδιας της κατηγορίας των μικρών τραπεζών.
Το σημερινό όριο των 5 δισ. ευρώ ενεργητικού θα μπορούσε να αυξηθεί έως τα 10 δισ. ευρώ, εφόσον αυτό κριθεί κατάλληλο από τις εθνικές εποπτικές αρχές, με βάση τα χαρακτηριστικά κάθε αγοράς. Η αλλαγή αυτή μπορεί να εντάξει στην κατηγορία των SNCIs περίπου 150 επιπλέον τράπεζες, ανεβάζοντας το ποσοστό των λιγότερο σημαντικών ιδρυμάτων που καλύπτονται από το ειδικό καθεστώς έως και στο 85%.
Για τις τράπεζες που θα ενταχθούν στο νέο, διευρυμένο πλαίσιο, η διαφορά δεν θα είναι μόνο τυπική. Η ΕΚΤ προτείνει σημαντική μείωση της συχνότητας και της έντασης των εποπτικών ελέγχων. Για ορισμένα ιδρύματα, η διαδικασία SREP ((Supervisory Review and Evaluation Process – Διαδικασία Εποπτικού Ελέγχου και Αξιολόγησης) είναι ουσιαστικά ο ετήσιος «έλεγχος υγείας» μιας τράπεζας από τον επόπτη) θα μπορούσε να πραγματοποιείται ανά δύο ή ακόμη και τρία χρόνια, αντί για συχνότερους κύκλους αξιολόγησης.
Παράλληλα, τα stress tests θα πραγματοποιούνται επιλεκτικά με τη σημερινή bottom-up διαδικασία, με μεγαλύτερη χρήση κεντρικών top-down ασκήσεων, περιορίζοντας σημαντικά τον φόρτο εργασίας των τραπεζών.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ελάφρυνση στο reporting, δηλαδή στην υποχρεωτική κοινοποίηση στοιχείων στην ΕΚΤ. Με την προτεινόμενη αναθεώρηση, τα απαιτούμενα σημεία δεδομένων για τις μικρές τράπεζες θα μπορούσαν να περιοριστούν από περίπου 13.500 σε μόλις 700.
Πρόκειται για δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και του λειτουργικού κόστους, ιδιαίτερα σημαντική για τράπεζες που δεν διαθέτουν το ανθρώπινο και τεχνολογικό δυναμικό των μεγάλων ομίλων.
Ελαστικότερο γίνεται και το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης, με μεγαλύτερη δυνατότητα συγχώνευσης επιτροπών και αναλογικής εφαρμογής κανόνων για τις αποδοχές και τις εσωτερικές λειτουργίες.
Το μήνυμα της ΕΚΤ είναι ότι η αναλογικότητα δεν σημαίνει χαμηλότερα standards ασφάλειας. Σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία, μικρότερο εποπτικό κόστος και περισσότερους πόρους για τις ίδιες τις τράπεζες. Για τις μικρότερες ευρωπαϊκές τράπεζες, και ειδικά για όσες βρίσκονται κοντά στα σημερινά όρια της κατηγορίας SNCI, το νέο πλαίσιο δημιουργεί έτσι σαφώς ευνοϊκότερες συνθήκες λειτουργίας και μεγαλύτερη ευελιξία.
